દિવાળી પૂર્વે દિલ્હી ‘ગેસ ચેમ્બર’ બન્યું: સરેરાશ AQI 331 અને 8 વિસ્તારોમાં 400ને પાર, પ્રદૂષણ રોકવા GRAP-2 લાગુ

દિવાળીના તહેવાર પહેલાં દિલ્હીમાં હવા પ્રદૂષણની સ્થિતિ વધુ ગંભીર બની છે. મંગળવારે સવારે 7 વાગ્યે દિલ્હીની સરેરાશ એર ક્વોલિટી ઇન્ડેક્સ (AQI) 331 નોંધાયો હતો. જે ‘ખૂબ જ ખરાબ’ શ્રેણીમાં આવે છે. દિલ્હીનાં 8 મોનિટરિંગ સ્ટેશન પર AQI 400ને પાર થતાં હવાની ગુણવત્તા ‘ગંભીર’ શ્રેણીમાં પહોંચી હતી. બીજી તરફ, દિલ્હી-NCRમાં પ્રદૂષણને કાબૂમાં લેવા માટે ગ્રેડેડ રિસ્પોન્સ એક્શન પ્લાન (GRAP)ના બીજા તબક્કાનાં નિયંત્રણો લાગુ કરવામાં આવ્યાં છે.

દિલ્હીના 8 વિસ્તારોમાં AQI 400ને પાર

મંગળવારે સવારે દિલ્હીના અનેક વિસ્તારો ધુમ્મસ અને સ્મોગની ચાદરથી ઢંકાયેલા જોવા મળ્યા હતા. નોઇડા અને ગુરુગ્રામમાં પણ ઊંચી ઇમારતો ધુમ્મસને કારણે દેખાતી નહોતી. સેન્ટ્રલ પોલ્યુશન કંટ્રોલ બોર્ડ (CPCB)ના આંકડા અનુસાર, દિલ્હીનાં કુલ 58 મોનિટરિંગ સ્ટેશનમાંથી 8 પર AQI 400થી વધુ નોંધાયો હતો. તેમાં બવાના, પંજાબી બાગ, રોહિણી, વિવેક વિહાર, નરેલા, જહાંગીરપુરી, અલીપુર અને દિલ્હી ટેક્નોલોજિકલ યુનિવર્સિટી (DTU)નો સમાવેશ થાય છે. દિલ્હીનાં 33 મોનિટરિંગ સ્ટેશન પર હવાની ગુણવત્તા ‘ખૂબ જ ખરાબ’ અને 17 સ્ટેશન પર ‘ખરાબ’ શ્રેણીમાં નોંધાઈ હતી.નકશા જુઓ

કયા વિસ્તારમાં કેટલો AQI?

પુસા: 390
સોનિયા વિહાર: 393
નોર્થ કેમ્પસ: 386
બુરારી ક્રોસિંગ: 382
પટપરગંજ: 379
આર.કે. પુરમ: 374
ITO: 373

દિલ્હી-NCRમાં નોઇડાનો સરેરાશ AQI 307 નોંધાયો હતો, જે ‘ખૂબ જ ખરાબ’ શ્રેણીમાં આવે છે. ગુરુગ્રામમાં 284 અને ગાઝિયાબાદમાં 259 AQI નોંધાયો હતો, જે ‘ખરાબ’ શ્રેણીમાં આવે છે.
GRAP-2 હેઠળ કડક પગલાં

દિલ્હીમાં હવાની ગુણવત્તા સતત બગડતાં કમિશન ફોર એર ક્વોલિટી મેનેજમેન્ટે (CAQM) સોમવારે દિલ્હી-NCRમાં GRAP-2 લાગુ કર્યો હતો. હવામાન વિભાગ (IMD) અને ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ ટ્રોપિકલ મેટિરિયોલોજીના અનુમાન મુજબ, આગામી દિવસોમાં પણ હવાની ગુણવત્તા ‘ખૂબ જ ખરાબ’ શ્રેણીમાં રહી શકે છે. GRAP-2 હેઠળ ધૂળના પ્રદૂષણને નિયંત્રિત કરવા અને જાહેર પરિવહનને પ્રોત્સાહન આપવા માટે પગલાં લેવામાં આવશે. તેમાં મશીનથી રસ્તાઓની સફાઈ, પાણીનો છંટકાવ, એન્ટી-સ્મોગ ગનનો ઉપયોગ અને ખાનગી વાહનોનો ઉપયોગ ઘટાડવા પાર્કિંગ ફીમાં વધારો જેવા ઉપાયોનો સમાવેશ થાય છે.નકશા જુઓ

GRAP હેઠળ AQIના આધારે ચાર તબક્કામાં નિયંત્રણો લાગુ કરવામાં આવે છે:

AQI 201થી 300: પ્રથમ તબક્કો (GRAP-1)
AQI 301થી 400: બીજો તબક્કો (GRAP-2)
AQI 401થી 450: ત્રીજો તબક્કો (GRAP-3)
AQI 450થી વધુ: ચોથો તબક્કો (GRAP-4)

દિલ્હીમાં 1 નવેમ્બરથી શિયાળાની પ્રદૂષણ નિયંત્રણ ઝુંબેશ પણ શરૂ થઈ છે, જે 28 ફેબ્રુઆરી સુધી વિવિધ પગલાં સાથે ચાલુ રહેશે. વાહનોના પ્રદૂષણ, રસ્તાની ધૂળ અને ટ્રાફિકની સમસ્યા પર નિયંત્રણ માટે ચેકિંગ વધારવામાં આવ્યું છે. વાહનોના પ્રવેશદ્વારો સહિતના મહત્ત્વના સ્થળોએ ઓટોમેટિક નંબર પ્લેટ રેકગ્નિશન કેમેરાની મદદથી નિયમોના ઉલ્લંઘન પર નજર રાખવામાં આવશે.નકશા જુઓ

દિવાળીએ બે દિવસ ગ્રીન ફટાકડા ફોડવાની મંજૂરી

દિલ્હી-NCRમાં પ્રદૂષણની ગંભીર સ્થિતિ વચ્ચે સુપ્રીમ કોર્ટે દિવાળી પહેલાં 7 અને 8 નવેમ્બરે ગ્રીન ફટાકડા ફોડવાની મંજૂરી આપી છે. આ મંજૂરી સવારે 6થી 7 વાગ્યા અને રાત્રે 8થી 10 વાગ્યા સુધીના સમય માટે આપવામાં આવી છે. 9 નવેમ્બરથી ફટાકડા પરનો સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ ફરી લાગુ થશે. જસ્ટિસ એમ.એમ. સુંદરેશ અને જસ્ટિસ પ્રસન્ના બી. વરાલેની બેન્ચે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે ફટાકડા ફોડવાથી પ્રદૂષણ થાય છે અને ધાર્મિક પ્રથાઓ પણ બંધારણીય મર્યાદાઓને આધીન છે. કોર્ટે હોસ્પિટલ, નર્સિંગ હોમ, આરોગ્ય કેન્દ્ર, વૃદ્ધાશ્રમ, શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ અને સૂચિત શાંતિ ક્ષેત્રોના 300 મીટરની અંદર ફટાકડા ફોડવા પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે. માત્ર CSIR-NEERI દ્વારા મંજૂર અને PESO દ્વારા પ્રમાણિત ગ્રીન ફટાકડા જ વેચી અને ફોડી શકાશે. તેના ઉત્પાદન માટે 2થી 6 નવેમ્બરનો સમય નક્કી કરવામાં આવ્યો છે. પરંપરાગત ફટાકડા, બેરિયમ આધારિત ફટાકડા અને લડીના વેચાણ પર પ્રતિબંધ રહેશે. ફટાકડાનાં પેકેટ પર QR કોડ, પ્રમાણપત્ર અને ઉત્પાદકની વિગતો હોવી જરૂરી છે. કોર્ટે ગ્રીન ફટાકડાના વેચાણ માટે ચોક્કસ સ્થળો નક્કી કરવા પણ નિર્દેશ આપ્યો છે. ઑનલાઇન વેચાણ અને અન્ય સ્થળોએ વેચાણની મંજૂરી નહીં હોય.