ભરત તિવારી એન્કાઉન્ટર કેસ: સુપ્રીમે CBI તપાસનો કર્યો ઇનકાર, અરજદારને કહ્યું- હાઇકોર્ટ જાઓ

સુપ્રીમ કોર્ટે બિહારના ભોજપુર જિલ્લામાં થયેલા ભરત ભૂષણ તિવારીના એન્કાઉન્ટર કેસમાં સીબીઆઈ (CBI) તપાસની માંગ કરતી જનહિત અરજી (PIL) પર સુનાવણી કરવાનો ઇનકાર કરી દીધો છે. સુપ્રીમ કોર્ટે PIL દાખલ કરનાર વકીલને કહ્યું છે કે તેઓ પોતાની અરજી લઈને સંબંધિત હાઇકોર્ટમાં જઈ શકે છે.

આ જનહિત અરજીમાં એ પોલીસકર્મીઓ વિરૂદ્ધ FIR નોંધવાની માંગ કરવામાં આવી હતી, જેમણે ભરત તિવારીને એન્કાઉન્ટરમાં માર્યો હતો. આ સિવાય અરજીમાં એક્સ્ટ્રા-જ્યુડિશિયલ કિલિંગ (અદાલતી પ્રક્રિયા બહારની હત્યા)ની તપાસ માટે સુપ્રીમ કોર્ટના ભૂતપૂર્વ જજની અધ્યક્ષતામાં એક સ્વતંત્ર નિષ્ણાત સમિતિની રચના કરવાની પણ માંગ કરવામાં આવી હતી.

જસ્ટિસ એમ.એમ. સુંદરેશ અને જસ્ટિસ શીલ નાગૂની ખંડપીઠે અરજદારને કહ્યું કે તેઓ આ મામલાને લઈને પટના હાઇકોર્ટના દ્વાર ખખડાવે.

સુપ્રીમ કોર્ટમાં શું થયું?

જેવી આ મામલાની સુનાવણી શરૂ થઈ, ખંડપીઠે અરજદારને પૂછ્યું- "તમે કોણ છો?"

અરજી દાખલ કરનાર વકીલ વિશાલ તિવારીએ દલીલ કરી કે આ જનહિત અરજી (PIL) વ્યાપક જનહિતમાં દાખલ કરવામાં આવી છે. આના પર ખંડપીઠે કહ્યું, "ના, માફ કરશો. આના પર સુનાવણી નહીં થાય, તમને હાઇકોર્ટ જવાની છૂટ છે."

અરજીમાં સેન્ટ્રલ બ્યુરો ઓફ ઇન્વેસ્ટિગેશન (CBI) પાસે તપાસ કરાવવાની પણ માંગ કરવામાં આવી હતી, જેમાં કહેવાયું હતું કે આ મામલામાં તાત્કાલિક, સ્વતંત્ર અને નિષ્પક્ષ તપાસની જરૂર છે.

શું છે સમગ્ર મામલો?

બિહારના ભોજપુર જિલ્લાના બિલોટી ગામના રહેવાસી ભરત ભૂષણ તિવારીનું ૧૭ જૂને પોલીસ એન્કાઉન્ટરમાં મોત થયું હતું, જેણે મોટો વિવાદ ઊભો કર્યો છે. તેમના પરિવારનો દાવો છે કે પોલીસની ગોળી વાગતા પહેલા તેમણે સરેન્ડર (આત્મસમર્પણ) કરી દીધું હતું અને પોતાનું હથિયાર ફેંકી દીધું હતું. બિહાર સરકારે શનિવારે આ ઘટનાની ન્યાયિક તપાસની જાહેરાત કરી હતી.

પોતાની અરજીમાં વકીલ વિશાલ તિવારીએ જણાવ્યું છે કે લોકશાહી સમાજમાં પોલીસને સજા આપનારી ઓથોરિટી બનવા દઈ શકાય નહીં, કારણ કે આ અધિકાર માત્ર ન્યાયતંત્ર પાસે છે. બિહારની ઘટનાનો ઉલ્લેખ કરતા અરજીમાં કહેવાયું છે કે આનાથી પોલીસની કાર્યશૈલી અને એન્કાઉન્ટર દરમિયાન બળપ્રયોગ કરવાના મુદ્દે નવી ચર્ચા છેડાઈ ગઈ છે.

અરજીમાં શું કહેવાયું છે?

અરજીમાં જણાવાયું છે કે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં એક્સ્ટ્રા-જ્યુડિશિયલ હત્યાઓની ઘટનાઓ વધી છે, જે કાયદાના શાસન માટે એક મોટો પડકાર છે. એવો પણ દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે તાજેતરમાં સમગ્ર બિહારમાં પોલીસ એન્કાઉન્ટર ઝડપથી વધ્યા છે અને તિવારીની હત્યા શંકાસ્પદ લાગે છે.

અરજીમાં સુપ્રીમ કોર્ટના ૨૦૧૪ના એક ચુકાદાનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે, જેમાં પોલીસ એન્કાઉન્ટરમાં મોત કે ગંભીર ઈજા થવાના કિસ્સામાં તપાસ માટે કેટલીક માર્ગદર્શિકા (ગાઈડલાઈન્સ) જાહેર કરવામાં આવી હતી.

અરજીમાં વધુમાં કહેવાયું છે કે, "ફેક એન્કાઉન્ટર કે પોલીસ કસ્ટડી/જેલમાં આરોપીનું મોત કે હત્યા કાયદાના શાસનને નબળું પાડે છે. જો આ હત્યાઓને એવું કહીને યોગ્ય ઠેરવવામાં આવે કે મૃત આરોપી ગેંગસ્ટર હતો કે તેનો ગુનાહિત ઈતિહાસ હતો, તો આ સમાજને 'આંખના બદલામાં આંખ' વાળા કાયદા તરફ દોરી જશે."

અરજીમાં કેન્દ્ર સરકારને એવો નિર્દેશ આપવાની પણ માંગ કરવામાં આવી હતી કે તે તમામ રાજ્યોના મુખ્ય સચિવોને એડવાઇઝરી જાહેર કરે, જેથી તેઓ સુપ્રીમ કોર્ટના ૨૦૧૪ના ચુકાદામાં આપેલા નિર્દેશો અને માર્ગદર્શિકાનું પાલન કરે.

પોલીસે શું કહ્યું?

પોલીસના નિવેદનમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે તિવારીએ પોલીસ પર સતત ગોળીબાર કર્યો હતો, જેના જવાબમાં આત્મરક્ષા (સેલ્ફ ડિફેન્સ)માં ગોળી ચલાવવી પડી હતી અને આ દરમિયાન તેના પગમાં ગોળી વાગી હતી. ઘાયલ ભરત તિવારીનું સારવાર માટે પટના મેડિકલ કોલેજ અને હોસ્પિટલ લઈ જતી વખતે રસ્તામાં જ મોત નીપજ્યું હતું.