‘રામાયણ’નું ભવ્ય VFX દર્શકોને આકર્ષે છે, પણ વાર્તામાં આત્માનો અભાવ

નિર્દેશક નિતેશ તિવારીની ફિલ્મ ‘રામાયણ: રાઇઝ ઓફ અ લેજન્ડ’ (Ramayana: Rise of A Legend) મોટા પડદા પર ભારતીય મહાકાવ્યને ભવ્ય સ્વરૂપે રજૂ કરવાનો પ્રયાસ કરે છે. ફિલ્મમાં શાનદાર વિઝ્યુઅલ ઇફેક્ટ્સ (VFX), વિશાળ સેટ્સ અને ભવ્ય દૃશ્યો જોવા મળે છે. જોકે, ફિલ્મની વાર્તા અને પાત્રોના ભાવનાત્મક પાસાં એટલી અસરકારક રીતે રજૂ થઈ શક્યાં નથી. ફિલ્મની સમીક્ષા મુજબ, ટેક્નિકલ ભવ્યતા હોવા છતાં રામાયણની મૂળ આત્મા અને લાગણીસભર ઊંડાણનો અભાવ અનુભવાય છે.

VFX અને ભવ્યતા ફિલ્મની સૌથી મોટી તાકાત

ફિલ્મની સૌથી મોટી વિશેષતા તેનું વિઝ્યુઅલ વર્લ્ડ છે. વિશાળ મહેલો, ભવ્ય સ્થાપત્યો, યુદ્ધનાં દૃશ્યો અને VFX દર્શકોને એક અલગ જ દુનિયામાં લઈ જાય છે. નિર્માતા નમિત મલ્હોત્રાના પ્રયાસોથી ભારતીય પૌરાણિક કથાને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરની સિનેમેટિક ભવ્યતા આપવાનો પ્રયાસ સફળ રહ્યો છે. જોકે, દિગ્દર્શન અને પટકથામાં આ ભવ્યતાને અનુરૂપ મજબૂતી જોવા મળતી નથી. ફિલ્મની શરૂઆતમાં હિંસક દૃશ્યોનો વધુ પડતો ઉપયોગ પણ કેટલીક જગ્યાએ વાર્તાની અસરને ઓછી કરે છે. સંવાદો સરળ હિન્દીમાં હોવા છતાં તેમાં મહાકાવ્યને અનુરૂપ ગંભીરતા અને ભાવનાત્મક અસરનો અભાવ જણાય છે.

યશના રાવણના અભિનયે જીતી લીધું ધ્યાન

ફિલ્મમાં યશનું રાવણ તરીકેનું પાત્ર સૌથી વધુ પ્રભાવશાળી હોવાનું સમીક્ષામાં જણાવાયું છે. રાવણને માત્ર ખલનાયક તરીકે નહીં, પરંતુ વિદ્વાન, ભગવાન શિવના ભક્ત, શક્તિશાળી શાસક અને મહાન યોદ્ધા તરીકે રજૂ કરવામાં આવ્યો છે. તેના વ્યક્તિત્વમાં રહેલી ભક્તિ, મહત્વાકાંક્ષા અને ક્રૂરતાના વિવિધ પાસાં યશના અભિનયમાં જોવા મળે છે. ખાસ કરીને રાવણનાં દસ મસ્તકને તેના વ્યક્તિત્વના અલગ-અલગ અવાજો અને વિચારો તરીકે રજૂ કરવાનો પ્રયાસ રસપ્રદ છે. યશ પોતાના અભિનયથી ફિલ્મને મજબૂત આધાર આપે છે.

રણબીરનો રામ પ્રભાવ પાડી શક્યો નહીં

રણબીર કપૂરનો રામનો અભિનય સમીક્ષામાં નબળો ગણાવવામાં આવ્યો છે. રામને ‘મર્યાદા પુરુષોત્તમ’ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, જેમના વ્યક્તિત્વમાં સંયમ, શાંતિ અને કર્તવ્યનિષ્ઠા મહત્ત્વ ધરાવે છે. જોકે, ફિલ્મમાં રણબીરનો રામ ઘણી વખત મૂંઝવણમાં હોય તેવો લાગે છે. તેના સંવાદો અને અભિવ્યક્તિમાં અપેક્ષિત ગંભીરતા તથા આત્મવિશ્વાસનો અભાવ જણાય છે.

સાઈ પલ્લવીની સીતામાં દેખાય છે આત્મવિશ્વાસ

સાઈ પલ્લવી સીતાના પાત્રમાં હિંમત અને આત્મવિશ્વાસ લાવે છે. ફિલ્મમાં સીતાને માત્ર રામની સાથે વનવાસ ભોગવતી પાત્ર તરીકે નહીં, પરંતુ પોતાની રક્ષા કરવાની ક્ષમતા ધરાવતી સ્ત્રી તરીકે પણ રજૂ કરવામાં આવી છે. જોકે, રામ અને સીતા વચ્ચેના ભાવનાત્મક સંબંધને વધુ ઊંડાણથી રજૂ કરવાની જરૂર હતી. બંને વચ્ચેના સંવાદો મર્યાદિત રહેતાં તેમની લાગણીસભર કેમિસ્ટ્રી પૂરતી વિકસી શકતી નથી.

અન્ય પાત્રોને પણ મળ્યો ઓછો અવકાશ

રવિ દુબે લક્ષ્મણના પાત્રમાં હળવાશ અને ઉષ્મા ઉમેરે છે. લારા દત્તાની કૈકેયીનું પરિવર્તન અચાનક લાગે છે, જ્યારે ભરત અને રામ વચ્ચેના મહત્ત્વપૂર્ણ સંબંધને પણ પૂરતું સ્થાન મળ્યું નથી. શત્રુઘ્નના પાત્રની હાજરી પણ મર્યાદિત છે.

મહાકાવ્યની લાગણી અને દર્શન પાછળ રહી ગયાં

સમીક્ષાના અંતિમ તારણ મુજબ, રામાયણ માત્ર દેવો, રાક્ષસો, યુદ્ધો અને ચમત્કારોની કથા નથી. તે માનવીય સંબંધો, કર્તવ્ય, પ્રેમ, અહંકાર, નૈતિકતા અને જીવનનાં કઠિન નિર્ણયોનું પણ મહાકાવ્ય છે. ફિલ્મમાં ટેક્નિકલ ભવ્યતા અને યશનો અભિનય પ્રશંસનીય હોવા છતાં આ દાર્શનિક અને ભાવનાત્મક પાસાં પૂરતી અસર સાથે ઊભરી શક્યાં નથી. આમ, ‘રામાયણ પાર્ટ-1’ (Ramayana Part 1) ભવ્ય દૃશ્યો અને VFXના મામલે પ્રભાવશાળી અનુભવ આપે છે, પરંતુ માત્ર ભવ્યતા નહીં, લાગણી અને વાર્તાની ઊંડાઈ પણ આવા મહાકાવ્ય માટે એટલી જ જરૂરી છે.