1 એપ્રિલથી બદલાશે TDS નિયમો: જાણો ટેક્સ કપાતમાં શું ફેરફાર થશે, કોને ફાયદો થશે?

દેશમાં 1 એપ્રિલ 2025 થી નવા ટીડીએસ નિયમો લાગુ થવા જઈ રહ્યા છે. જો કે નવા નિયમોમાં આ ફેરફારોની જાહેરાત કેન્દ્ર સરકારના બજેટમાં જ કરવામાં આવી હતી, જે નવા નાણાકીય વર્ષની શરૂઆતથી લાગુ થવાના છે. નિયમોમાં આ ફેરફારોથી આવકવેરા ભરનારાઓને થોડી રાહત મળવાની અપેક્ષા છે. ખાસ કરીને વરિષ્ઠ નાગરિકો, છૂટક રોકાણકારો અને કમિશનથી આવક મેળવનારાઓને આ ફેરફારોનો લાભ મળશે. નવા નિયમો હેઠળ, ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ, લોટરી, વીમા કમિશન અને મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાંથી થતી આવક પર ટીડીએસ કપાત સંબંધિત નિયમોમાં મહત્ત્વપૂર્ણ ફેરફારો કરવામાં આવ્યા છે. આ નવા નિયમોથી કોને અસર થશે તે અમને જણાવો.

વરિષ્ઠ નાગરિકો માટે TDS મર્યાદામાં વધારો

વરિષ્ઠ નાગરિકોને રાહત આપવા માટે, સરકારે ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD) અને રિકરિંગ ડિપોઝિટ (RD) પર કર કપાતની મર્યાદામાં વધારો કર્યો છે. અત્યાર સુધી બેંકો 50000 રૂપિયાથી વધુના વ્યાજ પર ટીડીએસ કાપતી હતી, પરંતુ 1 એપ્રિલ, 2025 થી આ મર્યાદા વધારીને 1 લાખ રૂપિયા કરવામાં આવી છે. આનો અર્થ એ થયો કે જો નાણાકીય વર્ષ દરમિયાન કોઈ વરિષ્ઠ નાગરિકની વ્યાજની આવક 1 લાખ રૂપિયાથી ઓછી હોય, તો બેંકો તેના પર કોઈ TDS કાપશે નહીં.

સામાન્ય નાગરિકો માટે પણ TDS મર્યાદામાં વધારો
ટીડીએસ કપાતમાં માત્ર વરિષ્ઠ નાગરિકો જ નહીં, પરંતુ સામાન્ય નાગરિકોને પણ થોડી રાહત આપવામાં આવી છે. અત્યાર સુધી, બેંકો વાર્ષિક વ્યાજ આવક રૂ. 40,000 થી વધુ હોય તો TDS કાપતી હતી, પરંતુ નવા નિયમો હેઠળ આ મર્યાદા વધારીને રૂ. 50,000 કરવામાં આવી છે. આનાથી એફડી વ્યાજ પર નિર્ભર લોકોને ફાયદો થશે. હવે જો કોઈ નાગરિકની કુલ વ્યાજ આવક 50000 રૂપિયાથી ઓછી હોય, તો બેંક દ્વારા કોઈ TDS કાપવામાં આવશે નહીં.

લોટરી અને ઘોડા દોડમાંથી થતી કમાણી પર નવો TDS નિયમ

સરકારે લોટરી, ક્રોસવર્ડ પઝલ અથવા ઘોડા દોડથી થતી આવક સંબંધિત TDS નિયમોને પણ સરળ બનાવ્યા છે. પહેલા વર્ષમાં કુલ 10000 રૂપિયાથી વધુની આવક પર ટીડીએસ કાપવામાં આવતો હતો, પરંતુ હવે આ નિયમ બદલાઈ ગયો છે. હવે એક જ વ્યવહારમાં જીતેલી રકમ 10,000 રૂપિયાથી વધુ હોય તો જ TDS કાપવામાં આવશે. ઉદાહરણ તરીકે, જો કોઈ વ્યક્તિ ત્રણ વખત 9,000 રૂપિયાની લોટરી જીતે છે અને આમ લોટરી જીતવાથી તેની કુલ કમાણી 27,000 રૂપિયા થાય છે, તો પહેલા તેના પર TDS કાપવામાં આવતો હતો, પરંતુ નવા નિયમ હેઠળ, તેના પર કોઈ TDS વસૂલવામાં આવશે નહીં કારણ કે કોઈપણ એક જીતની રકમ 10,000 રૂપિયાથી વધુ નથી.

વીમા અને બ્રોકરેજ કમિશન પર TDS મર્યાદામાં વધારો

નવા નિયમોથી વીમા એજન્ટો અને દલાલોને પણ રાહત મળવાની છે. પહેલા વીમા કમિશન 15000 રૂપિયાથી વધુ હોય તો ટીડીએસ કાપવામાં આવતો હતો, પરંતુ હવે આ મર્યાદા વધારીને 20000 રૂપિયા કરવામાં આવી છે. આનો અર્થ એ થયો કે નાના પાયાના એજન્ટોને હવે TDS કપાતની સમસ્યામાંથી રાહત મળશે અને તેમના રોકડ પ્રવાહમાં સુધારો થશે.

ડિવિડન્ડ આવક પર TDS કપાતમાં રાહત
નવા નિયમોથી મ્યુચ્યુઅલ ફંડ અને શેરબજારમાં રોકાણ કરનારાઓને પણ રાહત મળી છે. અત્યાર સુધી, શેર અને મ્યુચ્યુઅલ ફંડ યુનિટ દ્વારા રૂ. 5,000 થી વધુની ડિવિડન્ડ આવક પર ટીડીએસ કાપવામાં આવતો હતો. પરંતુ હવે આ મર્યાદા વધારીને 10,000 રૂપિયા કરવામાં આવી છે. એટલે કે, 1 એપ્રિલ, 2025 થી, જો કોઈ રોકાણકારને મ્યુચ્યુઅલ ફંડ અથવા કંપનીઓ તરફથી 10,000 રૂપિયા સુધીનો ડિવિડન્ડ મળે છે, તો તેના પર કોઈ TDS કાપવામાં આવશે નહીં.

નવા TDS નિયમો સામાન્ય કરદાતાઓ, વરિષ્ઠ નાગરિકો, રોકાણકારો અને કમિશન દ્વારા કમાણી કરનારાઓને રાહત આપશે તેવી અપેક્ષા છે. આ ફેરફારો દ્વારા, સરકારે મધ્યમ વર્ગ અને નાના રોકાણકારોના હાથમાં વધુ પૈસા રાખવાનો પ્રયાસ કર્યો છે.1 એપ્રિલ, 2025  થી અમલમાં આવનારા આ નિયમો કરદાતાઓ માટે સરળ બનશે અને કર બચાવવામાં પણ મદદ કરશે.