સરકારની તિજોરી છલકાઈ: ઓક્ટોબરમાં GST કલેક્શનમાં 22.9 ટકાનો જંગી ઉછાળો, કુલ ₹2.31 લાખ કરોડની આવક

દેશની અર્થવ્યવસ્થામાં (Economy) તેજીના સંકેતો વચ્ચે કેન્દ્ર સરકાર માટે સારા સમાચાર સામે આવ્યા છે. ઓક્ટોબર 2026માં ગુડ્સ એન્ડ સર્વિસ ટેક્સ (Goods and Services Tax – GST) કલેક્શનમાં જંગી વધારો નોંધાયો છે. સરકારી આંકડા અનુસાર, ઓક્ટોબરમાં કુલ GST કલેક્શન ₹2,31,290 કરોડ નોંધાયું છે, જે ગયા વર્ષના ઓક્ટોબર મહિનાની સરખામણીએ 22.9 ટકા વધુ છે. ઓક્ટોબર 2025માં આ આંકડો ₹1,88,125 કરોડ હતો. જુલાઈ 2017માં GST લાગુ થયા બાદ આ અત્યાર સુધીનું બીજું સૌથી મોટું માસિક કલેક્શન છે. 

આયાત પરના GSTથી સરકારને મોટી આવક

ઓક્ટોબરના GST કલેક્શનમાં સૌથી મોટો ફાળો આયાત (Imports) પર વસૂલવામાં આવેલા ટેક્સનો રહ્યો છે. આયાત સંબંધિત GST આવકમાં વાર્ષિક ધોરણે 42.2 ટકાનો વધારો નોંધાયો છે. ગયા વર્ષે ઓક્ટોબરમાં આયાતમાંથી ₹50,796 કરોડની આવક થઈ હતી, જે આ વર્ષે વધીને ₹72,246 કરોડ થઈ છે. બીજી તરફ, દેશની અંદર થતી ખરીદી અને વેચાણ (Domestic Transactions) પરના GST કલેક્શનમાં પણ 15.8 ટકાનો વધારો થયો છે. આ ક્ષેત્રમાંથી સરકારને ₹1,59,044 કરોડની આવક થઈ છે. 

CGST, SGST અને IGSTમાંથી કેટલી આવક?

ઓક્ટોબરના કુલ GST કલેક્શનનું વિભાજન જોઈએ તો કેન્દ્ર સરકારને સેન્ટ્રલ GST (CGST)માંથી ₹42,935 કરોડ અને રાજ્ય સરકારોને સ્ટેટ GST (SGST)માંથી ₹51,340 કરોડની આવક થઈ છે. જ્યારે ઇન્ટિગ્રેટેડ GST (IGST) મારફતે ₹1,37,015 કરોડની આવક નોંધાઈ છે. આ આંકડા દર્શાવે છે કે દેશના આંતરિક વેપાર ઉપરાંત આયાત-નિકાસ સાથે જોડાયેલી આર્થિક પ્રવૃત્તિઓ પણ GST આવકમાં મહત્ત્વનો ફાળો આપી રહી છે. 

રિફંડ બાદ પણ ₹2.03 લાખ કરોડની આવક

સરકારે ઓક્ટોબર દરમિયાન વેપારીઓ અને અન્ય કરદાતાઓને ₹27,934 કરોડનું GST રિફંડ (GST Refund) ચૂકવ્યું હતું. ગયા વર્ષના સમાન સમયગાળાની સરખામણીએ રિફંડમાં 6.5 ટકાનો વધારો થયો છે. રિફંડની રકમ બાદ કરતાં સરકારની ચોખ્ખી GST આવક (Net GST Collection) ₹2,03,356 કરોડ રહી છે. ગયા વર્ષે આ આંકડો ₹1,61,900 કરોડ હતો. આમ, ચોખ્ખી આવકમાં 25.6 ટકાનો વધારો નોંધાયો છે. 

ગુજરાતમાં GST કલેક્શનમાં 16 ટકાનો વધારો

GST કલેક્શનના રાજ્યવાર આંકડાઓમાં ગુજરાતે પણ સારો દેખાવ કર્યો છે. ઓક્ટોબર 2026માં ગુજરાતનું ડોમેસ્ટિક GST કલેક્શન ₹13,516 કરોડ નોંધાયું છે, જે ગયા વર્ષના સમાન મહિનાની સરખામણીએ 16 ટકા વધુ છે. મહારાષ્ટ્ર ₹35,150 કરોડના કલેક્શન સાથે સૌથી આગળ રહ્યું છે. કર્ણાટકમાં ₹15,922 કરોડની આવક નોંધાઈ છે. આમ, ગુજરાતમાં ઔદ્યોગિક અને વેપારી પ્રવૃત્તિઓ સાથે જોડાયેલી કરવેરાની આવકમાં પણ વૃદ્ધિ જોવા મળી છે. 

એપ્રિલથી ઓક્ટોબર સુધીમાં ₹14.77 લાખ કરોડનું કલેક્શન

ચાલુ નાણાકીય વર્ષ 2026-27ના પ્રથમ સાત મહિના એટલે કે એપ્રિલથી ઓક્ટોબર દરમિયાન દેશનું કુલ GST કલેક્શન ₹14,77,569 કરોડ સુધી પહોંચ્યું છે. ગયા વર્ષના સમાન સમયગાળાની સરખામણીએ તેમાં 13.2 ટકાનો વધારો થયો છે. આ સમયગાળામાં ચોખ્ખી GST આવક પણ વધીને ₹12.69 લાખ કરોડ થઈ છે. નિષ્ણાતોના મતે તહેવારોની મોસમ દરમિયાન વધેલી ખરીદી અને વેપારી પ્રવૃત્તિઓને કારણે આગામી મહિનાઓમાં પણ GST કલેક્શન મજબૂત રહેવાની શક્યતા છે. આમ, ઓક્ટોબરના આંકડા દેશના કરવેરા સંગ્રહમાં નોંધપાત્ર વૃદ્ધિ દર્શાવે છે. ખાસ કરીને આયાત પરના GSTમાં થયેલો વધારો આ મહિનાની કુલ આવકમાં મહત્ત્વપૂર્ણ રહ્યો છે.