ભારતમાં સોનાની ખરીદી ઘટી, 5 વર્ષના નીચલા સ્તરે, રોકાણકારોનો ETF તરફ ઝુકાવ

વર્લ્ડ ગોલ્ડ કાઉન્સિલ (WGC) ના તાજેતરના અહેવાલ અનુસાર, ભારતમાં 2025માં સોનાની માંગ છેલ્લા પાંચ વર્ષના સૌથી નીચલા સ્તરે પહોંચવાની શક્યતા છે. સોનાના સતત વધતા ભાવોને કારણે ઝવેરાતની ખરીદીમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો છે, જ્યારે રોકાણના હેતુથી સોનું ખરીદનારાઓની સંખ્યામાં થોડો વધારો જોવા મળ્યો છે. WGCના અંદાજ મુજબ, આ વર્ષે ભારતમાં સોનાનો વપરાશ 600 થી 700 મેટ્રિક ટનની વચ્ચે રહેવાની શક્યતા છે, જે 2024ના 802.8 ટનની તુલનામાં નોંધપાત્ર રીતે ઓછો છે

જૂનમાં ભાવે નવો રેકોર્ડ બનાવ્યો

જૂન 2025 માં, સ્થાનિક સોનાના ભાવ ₹ 1,01,078 પ્રતિ 10 ગ્રામના રેકોર્ડ સ્તરે પહોંચ્યા. આ વર્ષે અત્યાર સુધીમાં સોનામાં 28%નો વધારો થયો છે, જ્યારે ગયા વર્ષે પણ તેના ભાવમાં 21%નો ઉછાળો આવ્યો હતો. આ ફુગાવાની સીધી અસર સામાન્ય ખરીદદારો પર પડી છે, ખાસ કરીને જ્વેલરી સેગમેન્ટમાં. એપ્રિલ-જૂન ક્વાર્ટરમાં કુલ સોનાનો વપરાશ 134.9 ટન હતો, જે ગયા વર્ષ કરતા 10% ઓછો છે. આમાં, ઝવેરાતની માંગમાં 17%નો ઘટાડો થયો છે, જ્યારે રોકાણ હેતુ માટે સોનું ખરીદનારા લોકોની સંખ્યામાં 7%નો વધારો થયો છે.

ઝવેરાતને બદલે ETF તરફ ઝુકાવ 

સોનાના ઊંચા ભાવ હોવા છતાં, રોકાણકારો તેની ચમકથી દૂર રહ્યા નથી. જૂનમાં ગોલ્ડ ETF (એક્સચેન્જ-ટ્રેડેડ ફંડ્સ) માં જબરદસ્ત ઉછાળો જોવા મળ્યો. મ્યુચ્યુઅલ ફંડ એસોસિએશન ઓફ ઈન્ડિયાના ડેટા અનુસાર, તેમાં 20.81 અબજ રૂપિયાનું રોકાણ કરવામાં આવ્યું હતું, જે પાછલા મહિના કરતા દસ ગણું વધારે છે. WGC ના ઈન્ડિયા હેડના જણાવ્યા અનુસાર, "વધતા ડિજિટલાઈઝેશન સાથે ભારતમાં ગોલ્ડ ETF વધુને વધુ લોકપ્રિય થઈ રહ્યા છે." આ ફેરફાર એટલા માટે પણ મહત્ત્વપૂર્ણ છે કારણ કે હવે લોકો ભૌતિક સોના (જેમ કે ઝવેરાત) ને બદલે ડિજિટલી સોનામાં રોકાણ કરવાનું પસંદ કરી રહ્યા છે.

માંગ ઓછી રહેવાની ધારણા

સપ્ટેમ્બર ક્વાર્ટરમાં પણ સોનાની માંગ ગયા વર્ષના 248.3 ટન કરતા ઓછી રહેવાની ધારણા છે. આનું કારણ એ છે કે 2024 માં, સરકારે આયાત ડ્યુટી ઘટાડીને ખરીદીને પ્રોત્સાહન આપ્યું હતું, જેની અસર હવે સમાપ્ત થઈ ગઈ છે. જોકે, તહેવારોની મોસમ (ઓગસ્ટથી) ફરી ઝવેરાતની માંગમાં વધારો કરી શકે છે. WGC કહે છે કે સોનાએ અન્ય એસેટ વર્ગો કરતાં વધુ સારું પ્રદર્શન કર્યું છે, તેથી રોકાણકારો હજુ પણ ભૌતિક સોના અને ETF બંનેમાં રોકાણ કરી રહ્યા છે. કંપનીની વ્યૂહરચનામાં હવે સ્પર્ધાત્મક વોલ્યુમ-આધારિત વૃદ્ધિ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાનો સમાવેશ થાય છે.