નવા વર્ષમાં સોનું રૂ.90 હજારને પાર કરી શકે છે!

વર્ષ 2024માં સોનાના ભાવમાં સારો વધારો જોવા મળ્યો હતો. મધ્ય પૂર્વમાં તણાવ, રશિયા-યુક્રેન સંઘર્ષ, કેન્દ્રીય બેંકોની નીતિઓ અને અન્ય ઘણા કારણોને કારણે સુરક્ષિત સ્વર્ગ તરીકે સોનાની માંગ વધી છે. 2024માં કોમોડિટી એક્સચેન્જીસ પર સોનામાં લગભગ 30 ટકાની તેજી જોવા મળી હતી. આ સિવાય સ્થાનિક માંગ-પુરવઠામાં અસંતુલન અને સ્થાનિક બજારના સેન્ટિમેન્ટને કારણે પણ સોનાના ભાવ પર અસર થઈ હતી. 2025 વિશે નિષ્ણાતો માને છે કે સોના માટેનો અંદાજ સકારાત્મક છે. ભૌગોલિક-રાજકીય તણાવ, કેન્દ્રીય બેંકોની માંગણીઓ, નાણાકીય નીતિમાં ફેરફાર અને ચાવીરૂપ બજારોમાં ગ્રાહકોની મજબૂત ખરીદી સોનાના ભાવને અસર કરશે અને તે ઝડપી બની શકે છે. કોમોડિટી એક્સચેન્જીસ  પર, સોનું $3,000 પ્રતિ ઔંસનું સ્તર બતાવી શકે છે.

એસેટ મેનેજમેન્ટ કંપની મોતીલાલ ઓસ્વાલ ફાઇનાન્સિયલ સર્વિસે તેના 'ગોલ્ડ આઉટલુક 2025'માં કહ્યું છે કે આર્થિક સ્થિતિને આકાર આપવામાં કેન્દ્રીય બેંકોની નાણાકીય નીતિઓ મહત્ત્વપૂર્ણ છે. યુએસ ફેડના તાજેતરના નિર્ણયથી આ ડાયનેમિક્સ સામે આવ્યા છે. ફેડ દ્વારા વ્યાજ દરોમાં 50 બેસિસ પોઈન્ટના ઘટાડા અંગેની જાહેરાતને ઘટી રહેલા ફુગાવા અને શ્રમ બજાર અંગે ચાલી રહેલી ચિંતા વચ્ચે આર્થિક વૃદ્ધિને વેગ આપવાના પ્રયાસ તરીકે જોવામાં આવી રહી છે.

મોતીલાલ ઓસવાલનું કહેવું છે કે, પ્રેસિડેન્ટ ઇલેક્ટ ટ્રમ્પ તરફથી થનારા નીતિગત ફેરફારોના કારણે દરોમાં ઘટાડો થશે તેવી અપેક્ષાઓ વચ્ચે ચડાવ ઉતાર જોવા મળી શકે છે. વર્ષની શરૂઆતથી ફેડની ટિપ્પણીઓ અને બજારની બદલાતી અપેક્ષાઓએ રોકાણકારોના સેન્ટમેન્ટ્સનું ધ્યાન નથી રાખ્યું. આ આગામી દિવસોમાં નાણાકીય નીતિ અંગની અનિશ્ચિતતા દર્શાવે છે.

સોનાને સુરક્ષિત-હેવન એસેટ તરીકે જોવામાં આવે છે

ઘરેલું નાણાનીતિ ઉપરાંત જીઓ પોલિટિકલ જોખમોએ માર્કેટ ડાયનામિક્સને વધારે જટિલ બનાવી દીધું છે.  મધ્ય પૂર્વ (મીડલ ઇસ્ટ) વધતા ભૌગોલિક-રાજકીય તણાવનું કેન્દ્રબિંદુ બની ગયું છે, ખાસ કરીને ઇઝરાયેલ અને હમાસ વચ્ચે ચાલી રહેલા સંઘર્ષ અને પ્રદેશમાં ભારે અસ્થિરતા સાથે. અનિશ્ચિતતાના આવા સમયમાં, સોનાને સુરક્ષિત-હેવન એસેટ તરીકે જોવામાં આવે છે.

રોકાણકારો તેમના પોર્ટફોલિયોને ભૌગોલિક-રાજકીય તણાવથી બચાવવા માટે  મોટા ભાગે  સોના અને ચાંદી તરફ વળતા હોય  છે. યુએસ પ્રમુખ પદ માટે ટ્રમ્પની જીત બાદ બજારના સહભાગીઓ (માર્કેટ પાર્ટિસિપેન્ટ્સ)  આ તણાવમાં સંભવિત ઘટાડાને ઓછો આંકવા માંડ્યા  છે. ઇઝરાયેલ અને હમાસ વચ્ચેના યુદ્ધવિરામ કરારને લઈને પણ ઘણી અપડેટ આવી છે. જો કે, કોઈપણ નક્કર પુરાવા વિના, તેની મોટી અસર બજારમાં દેખાશે નહીં.

ડોલર ઇન્ડેક્સમાં પણ ભારે  ચડાવ ઉતાર

2024માં ડોલર ઇન્ડેક્સમાં પણ ભારે  ચડાવ ઉતાર જોવા મળ્યો છે. ફેડના દરોમાં કાપ મુકાવા છતાં ડોલર ઇન્ડેક્સ સારો એવો મજબુત રહ્યો છે, નીચલા સ્તરે ઘટ્યા પછી પાછો ઠીક થઇ ગયો છે. યુએસ ડૉલર અને કિંમતી ધાતુઓ વચ્ચેનો વિપરીત સંબંધ સાચો સાબિત થયો છે. જ્યારે ડોલર મજબૂત થાય છે ત્યારે સોના અને ચાંદીના ભાવમાં ઘટાડો થાય છે. તેનાથી વિપરીત, જ્યારે સોના અને ચાંદીના ભાવ વધે છે, ત્યારે ડોલર નબળો પડે છે. ડોલર અસ્થિર રહેતો હોવાથી સોનાના ભાવ અસ્થિર રહી શકે છે.

દુનિયાભરની સેન્ટ્રલ બેન્કોએ છેલ્લા  એક દાયકામાં સૌથી વધુ સોનું ખરીદ્યુ

2024માં સોનાની વૈશ્વિક  માગમાં મોટા પાયે વધારો થયો છે. ઇમર્જિંગ માર્કેટ્સ સહિત દુનિયાભરની સેન્ટ્રલ બેન્કોએ છેલ્લા  એક દાયકામાં સૌથી વધુ સોનું ખરીદ્યુ છે. 2024માં તેણે કુલ 500 ટનથી વધુ સોનું ખરીદ્યું હતું. કેન્દ્રીય બેંકોના સોનામાં વધતા રસને કારણે કિંમતો પર દબાણ વધ્યું છે, કારણ કે બેંકોએ ચલણની અસ્થિરતા સામે હેજ કરવા માટે સોનાના અનામતમાં વધારો કર્યો છે.

ગોલ્ડ ઇટીએફમાં તાજેતરનો વધારો સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે સેફ-હેવન એસેટ તરીકે સોનામાં રોકાણકારોની રુચિ ફરી વધી છે. જ્યારે અગાઉના વર્ષમાં ગોલ્ડ ઇટીએફમાં આઉટફ્લો જોવા મળ્યો હતો.

ભારતમાં સ્થાનિક માંગ વધી છે. ગોલ્ડ અને સિલ્વર ઇટીએફમાં મેનેજમેન્ટ હેઠળની સંપત્તિ અનુક્રમે રૂ. 30,000 કરોડ અને રૂ. 7,500 કરોડને વટાવી ગઈ છે. વધુમાં, ભારત સરકાર દ્વારા સોના અને ચાંદી પરની આયાત જકાતમાં કાપ મુકવાથી માંગમાં વધારો થયો છે, ખાસ કરીને તહેવારો અને લગ્નની સિઝનમાં, ભાવમાં વધુ વધારો થયો છે.

ભારતે સોનાની આયાત ડ્યૂટીમાં 900 બેસિસ પોઈન્ટ્સનો ઘટાડો કર્યો હતો, જેના કારણે ગયા વર્ષે જ્વેલરીની માંગમાં 18 ટકા વધારો થયો હતો. 2024માં સ્થાનિક મોરચે સોનાની કુલ આયાત 700 ટનથી વધુ હતી.

સોનું: નવા વર્ષમાં કેવો ટ્રેન્ડ રહેશે?

કેડિયા કોમોડિટીઝના ડિરેક્ટર અજય કેડિયા કહે છે કે સારા ચોમાસા અને ગ્રામીણ આવકમાં વૃદ્ધિને કારણે ભારતમાં સોનાની ખપતમાં વધારો થયો છે. ચીનની ઢીલી નાણાકીય નીતિ અને 0.2% ફુગાવાના દરે સોનાની ખરીદીને ટેકો આપ્યો છે. દેશના સંગઠિત જ્વેલર્સ નાણાકીય વર્ષ 2025માં નેટવર્કને 16-18% સુધી વિસ્તારવાની યોજના ધરાવે છે. નબળા યુઆન છતાં ચીનની ઔદ્યોગિક અને ઉપભોક્તા માંગ મજબૂત રહી હતી.

કેડિયાએ જણાવ્યું કે, વર્ષ 2024માં ગ્લોબલ જ્વેલરીની માગમાં 18 ટકાનો વધારો થયો હતો. અને નાણાકીય વર્ષ 2025માં તેમાં 14-18% વૃદ્ધિ થવાની ધારણા છે. ભારતનું સંગઠિત જ્વેલરી માર્કેટ ટાયર ટુ અને થ્રી  શહેરોમાં વિસ્તરી રહ્યું છે. નાણાકીય વર્ષ 2025 માં બ્રાન્ડેડ જ્વેલરીની આવક વાર્ષિક ધોરણે 18-20% વધવાની ધારણા છે. 2024માં કેન્દ્રીય બેંક દ્વારા 1,200 ટનની ખરીદીથી પુરવઠામાં વધારો થયો છે.

તેમનું કહેવું છે કે, મધ્ય પૂર્વ અથવા પૂર્વીય યુરોપમાં સંધર્ષ વધવાના કારણે રોકાણ માટે સેફ હેવન ગણાતા સોનાની માગમાં વધારો થવાની શક્યતા છે. 2025માં ફેડ દ્વારા દરમાં ઘટાડો કરવાની ધીમી ગતિ સોનાની અપસાઇડ સંભવિતતાને મર્યાદિત કરી શકે છે. મજબૂત ડોલર અથવા ભૌગોલિક-રાજકીય તણાવ હળવા થવાને કારણે સોનાનો વધારો મર્યાદિત રહી શકે છે. સેન્ટ્રલ બેંકોની ગોલ્ડ રિઝર્વ વ્યૂહરચના એક મહત્વપૂર્ણ માંગ ડ્રાઇવર છે.

ગોલ્ડ લીઝિંગ પ્લેટફોર્મ માયગોલ્ડના સ્થાપક અમોલ બંસલનું કહેવું છે કે સ્થાનિક સ્તરે આવતા વર્ષે લગ્નની સિઝનને ધ્યાનમાં રાખીને સોનાની ભૌતિક માંગ 800 થી 900 ટન રહી શકે છે. જે 2024ની સરખામણીમાં અંદાજે 20 ટકા વધુ છે. રોકાણ માટેની માંગની વાત કરીએ તો એવું જોવામાં આવ્યું છે કે કુલ માંગના 30, 40 ટકા રોકાણ માટે આવે છે. જે સોનાના સિક્કા અને સોનાની બુલિયનમાં હાજર છે. ભવિષ્યમાં પણ આ ચાલુ રહેશે. છેલ્લા ઘણા સમયથી આવો જ ટ્રેન્ડ જોવા મળી રહ્યો છે.

ગોલ્ડ ઈન્ડસ્ટ્રીમાં મોટી હિલચાલ

જો સોનાના ભાવમાં વધારો થશે તો ગોલ્ડ ઈન્ડસ્ટ્રીમાં મોટી હિલચાલ થઈ શકે છે. એવો અંદાજ છે કે ટ્રમ્પના આગમન પછી મોટો અપસાઇડ ટ્રેન્ડ જોવા મળી શકે છે અને સોનું $3,000ના સ્તરને પાર કરી શકે છે.

સોનાની ભારે આધ્યાત્મિક માંગ

અમોલ બંસલનું કહેવું છે કે સ્થાનિક સોનાની માંગમાં એક સેગમેન્ટ આધ્યાત્મિક અથવા ધાર્મિક કાર્યો માટેની માંગના રૂપમાં ઊભી થઈ રહી છે. જેમ કે લોકો મંદિરો કે મઠોમાં સોનાનું દાન કરે છે. આવી સ્થિતિમાં, આગામી સમયમાં સોનાની ભારે આધ્યાત્મિક માંગ જોવા મળી શકે છે. માયગોલ્ડે મંદિરોમાં 24 કેરેટ સોનું દાન કરવા માટે ‘સ્વર્ણદાન’ જેવી પહેલ પણ શરૂ કરી છે. આ માટે તેણે એમએમટીસી અને ટેમ્પલ કનેક્ટ જેવા પ્લેટફોર્મ સાથે ભાગીદારી કરી છે.

વર્ષ 2025માં સોનાનો ભાવ ક્યાં સુધી જશે....

મોતીલાલ  ઓસવાલના કોમોડિટી રીસર્ચ વિભાગના એનાલિસ્ટ માનવ મોદીનું કહેવું છએ કે, ગોલ્ડમાં પોઝિટિવ ટ્રેન્ડ છે. ઘરેલું બજારમાં સોનાનો ભાવ પ્રતિ દસ ગ્રામ 81000નું સ્તર બતાવી શકે છે. આગામી 2 વર્ષમાં તે 86,000 રૂપિયાના લક્ષ્ય તરફ આગળ વધી શકે છે. આવી સ્થિતિમાં, "બાય ઓન ડીપ્સ" (ઘટાડે ખરીદો)ની સલાહ આપવામાં આવે છે. મધ્યમ ગાળાના દૃષ્ટિકોણથી, કોમેક્સ સોનું $2,830 સુધી જઈ શકે છે. જ્યારે લાંબા ગાળે $3,000 પ્રતિ ઔંસનું સ્તર પાર કરી શકાય છે.

અજય કેડિયા કહે છે કે, ભૌગોલિક-રાજકીય જોખમોની અસર, કેન્દ્રીય બેંકોની માંગ, નાણાકીય નીતિમાં ફેરફાર અને મુખ્ય બજારોમાં મજબૂત ગ્રાહક ખરીદીને ધ્યાનમાં રાખીને, સોનું 2025 માં મજબૂત પ્રદર્શન માટે સેટ છે. તે એમસીએક્સ  પર રૂ. 85,000 અને કોમોડીટી એક્સચેન્જીસ પર $2,900નું સ્તર બતાવી શકે છે.

સોનાના ભાવના અંદાજ પર અમોલ બંસલ કહે છે કે આવતા વર્ષે સોનું આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં $3,000 પ્રતિ ઔંસનું સ્તર તોડી શકે છે. ગોલ્ડમેન સૅક્સે પણ આ અનુમાન લગાવ્યું છે. જો ઈન્ટરનેશનલ માર્કેટમાં સોનું આ સ્તર દર્શાવે છે તો સ્થાનિક બજારમાં તેની કિંમત 92,000 રૂપિયાથી 1,00,000 રૂપિયા પ્રતિ દસ ગ્રામ સુધી જઈ શકે છે.