BUDGET 2026 / ક્લાઉડ કંપનીઓને 2047 સુધી ટેક્સમાંથી મુક્તિ, ઇન્ટરનેટ વપરાશકર્તાઓ પર શું થશે અસર?

નવી દિલ્હી: બજેટ ૨૦૨૬માં ટેકનોલોજી અને ડિજિટલ ક્ષેત્રે ક્રાંતિકારી ફેરફારો લાવતા નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારામને'ક્લાઉડ કંપનીઓ' માટે એક અભૂતપૂર્વ જાહેરાત કરી છે. ભારતને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) અને ડેટા સેન્ટરનું ગ્લોબલ હબ બનાવવા માટે સરકારે ક્લાઉડ સર્વિસ પ્રોવાઇડર્સને આગામી 21 વર્ષ (2047 સુધી) માટે ટેક્સમાં મોટી છૂટ આપવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે.

 ટેક્સ મુક્તિ માટેની મુખ્ય શરતો

આ આકર્ષક ટેક્સ બેનિફિટનો લાભ લેવા માટે સરકારે કેટલીક મહત્વની શરતો પણ રાખી છે:

• ભારતીય ડેટા સેન્ટરનો ઉપયોગ: આ છૂટ માત્ર એ જ કંપનીઓને મળશે જેઓ પોતાનો ડેટા સ્ટોર કરવા માટે ભારતની ધરતી પર બનેલા ડેટા સેન્ટર્સનો ઉપયોગ કરશે.

• રીસેલર મોડલ: જો કોઈ વિદેશી ક્લાઉડ કંપની ભારતીય રીસેલર (Reseller) દ્વારા ભારતીય ગ્રાહકોને સેવા આપે છે, તો તેને પણ આ ટેક્સ મુક્તિનો લાભ મળશે.

• ગ્લોબલ સર્વિસ: આનો હેતુ એવી કંપનીઓને પ્રોત્સાહિત કરવાનો છે જેઓ ભારતમાંથી રહીને સમગ્ર વિશ્વના ગ્રાહકોને ક્લાઉડ સર્વિસ પૂરી પાડે છે.

 શા માટે આ નિર્ણય લેવાયો?

AI ના યુગમાં ડેટા સેન્ટર્સ એ અર્થતંત્રનું નવું 'ઓઈલ' છે.

• રોકાણમાં વધારો: આ નિર્ણયથી ભારત પ્રત્યે વૈશ્વિક ટેક જાયન્ટ્સ (જેમ કે Google, Microsoft, AWS) નું રોકાણ વધશે.

• રોજગારીની તકો: ડેટા સેન્ટર્સના નિર્માણ અને સંચાલનથી આઈટી અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સેક્ટરમાં હજારો નવી નોકરીઓ પેદા થશે.

• ડેટા સાર્વભૌમત્વ: ભારતીયોનો ડેટા ભારતમાં જ સ્ટોર થાય તો કાયદાકીય પાલન સરળ બને છે.

 સામાન્ય ઇન્ટરનેટ વપરાશકર્તાઓ પર શું અસર થશે?

જોકે આ એક હાઈ-લેવલ પોલિસી નિર્ણય છે, પરંતુ લાંબા ગાળે સામાન્ય યુઝરની જિંદગીમાં નીચે મુજબના ફેરફાર જોવા મળશે:

• ઝડપી એપ્સ અને ગેમિંગ: સર્વર્સ ભારતમાં હોવાને કારણે લેટન્સી (Latency) ઘટશે. જેનાથી વીડિયો સ્ટ્રીમિંગ, ઓનલાઇન ગેમિંગ અને ક્લાઉડ-આધારિત એપ્સ વધુ સ્મૂધ અને ઝડપી ચાલશે.

• ડિજિટલ સેવાઓના ભાવ: કંપનીઓનો ઓપરેશન ખર્ચ ઘટશે, જેનો ફાયદો ધીમે ધીમે ગ્રાહકોને સસ્તા સબસ્ક્રિપ્શન અથવા ક્લાઉડ સ્ટોરેજ તરીકે મળી શકે છે.

• ડેટા સુરક્ષા: તમારો ડેટા દેશની ભૌગોલિક સીમામાં રહેવાથી સરકારી દેખરેખ અને સુરક્ષાના નિયમો વધુ મજબૂત રીતે લાગુ કરી શકાશે.

• AI ફિચર્સનો વ્યાપ: ક્લાઉડ ક્ષમતા વધવાથી સ્થાનિક ભાષાઓમાં AI ટૂલ્સ બનાવવાનું સરળ બનશે, જે ખેતી, શિક્ષણ અને આરોગ્ય જેવી સરકારી સેવાઓમાં ઉપયોગમાં લેવાશે.

ડિજિટલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે મોટું ભંડોળ

સરકારે ડિજિટલ નેટવર્કને મજબૂત કરવા માટે 5G અને આગામી 6G કનેક્ટિવિટી માટે મોટું બજેટ ફાળવ્યું છે. નાણામંત્રીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું છે કે ટેલિકોમ અને ડિજિટલ પબ્લિક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર (DPI) એ ભારતની અર્થવ્યવસ્થાની 'ઓપરેટિંગ સિસ્ટમ' છે.