AK-203 રાઇફલ માટે અડાણી ડિફેન્સ બનાવશે ગોળા-બારૂદ, ઇન્ડો-રશિયન રાઇફલ્સ સાથે 5 વર્ષનો કરાર
છેલ્લું અપડેટ : 06 Sept 2026
ભારતના ડિફેન્સ સેક્ટર (Defence Sector) માટે મહત્વના સમાચાર સામે આવ્યા છે. અડાણી ડિફેન્સ એન્ડ એરોસ્પેસ (Adani Defence and Aerospace)એ ઇન્ડો-રશિયન રાઇફલ્સ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ (Indo-Russian Rifles Private Limited) સાથે પાંચ વર્ષ માટે મહત્વપૂર્ણ કરાર કર્યો છે. આ કરાર હેઠળ અડાણી ડિફેન્સ ભારતમાં બનાવવામાં આવી રહેલી AK-203 રાઇફલ માટે જરૂરી 7.62x39 મિમી ગોળા-બારૂદ (Ammunition)નું ઉત્પાદન અને સપ્લાય કરશે.
આ કરારથી AK-203 કાર્યક્રમ માટે ભારતમાં જ રાઇફલ મેન્યુફેક્ચરિંગ (Manufacturing) અને ગોળા-બારૂદની સપ્લાયને જોડતી એક ઇન્ટિગ્રેટેડ સપ્લાય ચેન (Integrated Supply Chain) તૈયાર થશે. તેનો હેતુ ભારતીય સશસ્ત્ર દળો (Armed Forces) માટે જરૂરી ગોળા-બારૂદની ઉપલબ્ધતા દેશની અંદરથી જ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે.
પાંચ વર્ષ સુધી ગોળા-બારૂદની સપ્લાય
અડાણી ડિફેન્સના જણાવ્યા અનુસાર, કરારની અવધિ દરમિયાન કંપની AK-203 કાર્યક્રમ માટે જરૂરી નાના હથિયારોના ગોળા-બારૂદ (Small Arms Ammunition)ની સપ્લાય કરશે. આથી AK-203 રાઇફલ કાર્યક્રમ માટે ગોળા-બારૂદનો સ્થાનિક સ્તરે (Domestic) એક વિશ્વસનીય સ્ત્રોત ઉપલબ્ધ થશે.
આ કરારનું મહત્વ એટલા માટે પણ છે કે રાઇફલનું ઉત્પાદન અને તેના માટે જરૂરી ગોળા-બારૂદનું ઉત્પાદન હવે ભારતની અંદર જ અલગ-અલગ કંપનીઓ દ્વારા કરવામાં આવશે. આથી સપ્લાય ચેનને વધુ મજબૂત બનાવવામાં મદદ મળી શકે છે.
અમેઠીમાં બની રહી છે AK-203 રાઇફલ
ઇન્ડો-રશિયન રાઇફલ્સ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ (IRRPL) ભારતમાં AK-203 રાઇફલનું મેન્યુફેક્ચરિંગ કરી રહી છે. આ કંપનીની સ્થાપના 2019માં ભારત અને રશિયા વચ્ચે થયેલા આંતર-સરકારી કરાર (Inter-Governmental Agreement) હેઠળ કરવામાં આવી હતી.
AK-203 રાઇફલનું ઉત્પાદન ઉત્તર પ્રદેશના અમેઠી જિલ્લાના કોરવા ખાતે આવેલા મેન્યુફેક્ચરિંગ પ્લાન્ટમાં કરવામાં આવી રહ્યું છે. આ જ્વોઇન્ટ વેન્ચર (Joint Venture)માં ભારત તરફથી એડવાન્સ્ડ વેપન્સ એન્ડ ઇક્વિપમેન્ટ ઇન્ડિયા લિમિટેડ (AWEIL) અને મ્યુનિશન્સ ઇન્ડિયા લિમિટેડ (MIL) સામેલ છે. જ્યારે રશિયન પક્ષ તરફથી કન્સર્ન કલાશ્નિકોવ (Concern Kalashnikov) અને રોસોબોરોનેક્સપોર્ટ (Rosoboronexport) ભાગીદાર છે.
6 લાખથી વધુ AK-203 રાઇફલનો ઓર્ડર
ભારત સરકારે ડિસેમ્બર 2021માં ઇન્ડો-રશિયન રાઇફલ્સ સાથે AK-203 રાઇફલના ઉત્પાદન માટે મોટો કરાર કર્યો હતો. આ કરાર હેઠળ કુલ 6,01,427 AK-203 રાઇફલ બનાવવાની યોજના છે.
આ રાઇફલનું ઉત્પાદન અમેઠીના કોરવા પ્લાન્ટમાં કરવામાં આવી રહ્યું છે. આ પ્રોજેક્ટ ભારતની ડિફેન્સ મેન્યુફેક્ચરિંગ (Defence Manufacturing) ક્ષમતાને વધારવા અને સશસ્ત્ર દળોની જરૂરિયાતો માટે સ્થાનિક ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન આપવા માટે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.
અડાણી ડિફેન્સ પાસે ગોળા-બારૂદ બનાવવાની ક્ષમતા
અડાણી ડિફેન્સે ભારતમાં નાના હથિયારો માટેના ગોળા-બારૂદનું ઉત્પાદન કરવાની ક્ષમતા વિકસાવી છે. કંપનીનું એક મહત્વપૂર્ણ મેન્યુફેક્ચરિંગ પ્લાન્ટ ઉત્તર પ્રદેશના કાનપુરમાં પણ છે.
AK-203 માટે ગોળા-બારૂદની સપ્લાયનો આ કરાર અડાણી ડિફેન્સની ડિફેન્સ પ્રોડક્શન (Defence Production) ક્ષેત્રમાં વધતી ભૂમિકાને પણ દર્શાવે છે. ભારત સરકાર છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી ડિફેન્સ મેન્યુફેક્ચરિંગમાં આત્મનિર્ભરતા (Self-Reliance) વધારવા પર ભાર આપી રહી છે.
તાજેતરમાં બની હતી 100 ટકા સ્વદેશી AK-203 ‘શેર’
AK-203 કાર્યક્રમ સાથે જોડાયેલો વધુ એક મહત્વનો વિકાસ તાજેતરમાં સામે આવ્યો હતો. IRRPL દ્વારા ‘શેર’ (Sher) નામની પ્રથમ 100 ટકા સ્વદેશી AK-203 રાઇફલ તૈયાર કરવામાં આવી હતી અને તેનું સફળ ટેસ્ટ ફાયરિંગ (Test Firing) પણ કરવામાં આવ્યું હતું.
IRRPLના CEO અને MD મેજર જનરલ એસ.કે. શર્માએ આ સિદ્ધિને કંપની માટે ગર્વની ક્ષણ ગણાવી હતી. તેમના જણાવ્યા અનુસાર, આ રાઇફલ 100 ટકા ભારતીય પાર્ટ્સ અને મટિરિયલથી તૈયાર કરવામાં આવી છે.
આ વિકાસને ભારતના ડિફેન્સ સેક્ટરમાં સ્થાનિક ઉત્પાદન અને ટેક્નોલોજી ક્ષમતા વધારવાની દિશામાં મહત્વપૂર્ણ પગલું માનવામાં આવી રહ્યું છે. હવે AK-203 રાઇફલ સાથે જરૂરી ગોળા-બારૂદનું ઉત્પાદન અને સપ્લાય પણ ભારતમાં જ થવાથી સમગ્ર કાર્યક્રમની સ્થાનિક સપ્લાય ચેન વધુ મજબૂત બનવાની શક્યતા છે.
