ભારતમાં સુપરબેઝ બ્લોક: શું છે તેની પાછળનું કારણ? પ્રતિબંધથી ડેવલપર્સ અને સ્ટાર્ટઅપ્સ કેમ છે પરેશાન?
છેલ્લું અપડેટ : 28 Feb 2026
જો તમે એક ડેવલપર છો અથવા કોઈ ટેક સ્ટાર્ટઅપ સાથે જોડાયેલા છો, તો છેલ્લા કેટલાક દિવસોમાં તમે સુપરબેઝ (Supabase) કામ ન કરવાની સમસ્યા ચોક્કસપણે અનુભવી હશે. ભારત સરકારના એક આદેશ બાદ, દેશના ઘણા મુખ્ય ઇન્ટરનેટ નેટવર્ક્સ પર આ લોકપ્રિય ડેવલપર પ્લેટફોર્મને બ્લોક કરી દેવામાં આવ્યું છે. આવો સમજીએ કે આખરે શું થયું છે, તેની ડેવલપર્સ પર શું અસર પડી રહી છે અને આ બાબત આટલી મહત્વની કેમ છે.
સુપરબેઝ શું છે અને ભારત તેના માટે આટલું મહત્વનું કેમ છે?
વર્ષ 2020 માં બનેલું આ પ્લેટફોર્મ એક 'ઓપન-સોર્સ' ટૂલ છે જેને ગૂગલના ફાયરબેઝ (Firebase) નો સૌથી મોટો વિકલ્પ માનવામાં આવે છે. તે PostgreSQL ડેટાબેઝ પર કામ કરે છે. આજકાલ AI-આધારિત એપ્સ બનાવવા અને 'વાઈબ કોડિંગ' ના ટ્રેન્ડને કારણે તેની માંગ ખૂબ જ ઝડપથી વધી છે. તેનું વર્તમાન વેલ્યુએશન અંદાજે 5 અબજ ડોલર છે.
શું છે આખો મામલો?
રિપોર્ટ્સ મુજબ, 24 ફેબ્રુઆરીએ ભારત સરકારે માહિતી ટેકનોલોજી (IT) એક્ટની કલમ 69A હેઠળ સુપરબેઝને બ્લોક કરવાનો આદેશ જારી કર્યો હતો. આ એ જ કાયદો છે જે સરકારને સુરક્ષા અથવા અન્ય કારણોસર કોઈપણ વેબસાઈટ કે ઓનલાઈન કન્ટેન્ટને જનતા સુધી પહોંચતા રોકવાનો અધિકાર આપે છે. રિલાયન્સ જીઓ ફાઈબર, એક્ટ ફાઈબરનેટ અને ભારતી એરટેલ જેવા મોટા ઇન્ટરનેટ સર્વિસ પ્રોવાઈડર્સ (ISPs) પર સુપરબેઝની વેબસાઈટ (Supabase.co) ખુલી રહી નથી. જોકે, આ બ્લોકિંગ સંપૂર્ણ રીતે નથી. નવી દિલ્હીમાં ઘણા કનેક્શન પર તે બંધ છે, પરંતુ બેંગલુરુ જેવા શહેરોમાં કેટલાક યુઝર્સ હજુ પણ તેનો સરળતાથી ઉપયોગ કરી રહ્યા છે. આનો અર્થ એ છે કે આ બ્લોકિંગ તમામ નેટવર્ક્સ પર એકસાથે અથવા એકસમાન રીતે લાગુ થયું નથી. સરકારે હજુ સુધી જાહેર કર્યું નથી કે આ કાર્યવાહી સાયબર સુરક્ષાના જોખમ, કોપીરાઈટ ઉલ્લંઘન કે અન્ય કોઈ કારણસર કરવામાં આવી છે.
ડેવલપર્સ અને સ્ટાર્ટઅપ્સ પર તેની શું અસર થઈ?
આ આંશિક રોક ભારતીય ટેક અને સ્ટાર્ટઅપ ઇકોસિસ્ટમ માટે એક મોટો ફટકો સાબિત થઈ રહી છે. તેનાથી ઘણી કંપનીઓની કામગીરી લગભગ ઠપ થઈ ગઈ છે. હાલત એ છે કે સ્ટાર્ટઅપ્સના નવા યુઝર સાઈન-અપ્સ અટકી ગયા છે અને ડેવલપર્સ પ્રોડક્શન કે ડેવલપમેન્ટ માટે સુપરબેઝ પર ભરોસો કરી શકતા નથી. આ સમસ્યાનો ઉકેલ લાવવા માટે કંપનીએ DNS બદલવા અથવા VPN નો ઉપયોગ કરવા જેવા કેટલાક અસ્થાયી રસ્તાઓ સૂચવ્યા છે. પરંતુ નિષ્ણાતોનું સ્પષ્ટ કહેવું છે કે સામાન્ય યુઝર્સ અને રિયલ-ટાઇમ એપ્સ માટે VPN ના ભરોસે કામ કરવું વ્યવહારુ નથી. અચાનક થયેલા આ બ્લોકિંગને કારણે ટેક કોમ્યુનિટીમાં ડર અને અનિશ્ચિતતાનું વાતાવરણ સર્જાયું છે. ડેવલપર્સ હવે મૂંઝવણમાં છે કે તેઓ કયા પ્લેટફોર્મ પર સુરક્ષિત રીતે તેમના પ્રોજેક્ટ બનાવે, કારણ કે તેમને યાદ છે કે 2014 અને 2023 માં ગિટહબ (Github) જેવી મુખ્ય સાઇટ્સ પર પણ આ રીતે અસ્થાયી રોક લાગી ચૂકી છે.
સુપરબેઝે શું કહ્યું?
આ અમેરિકન કંપનીએ સોશિયલ મીડિયા પર સ્વીકાર્યું કે ભારતમાં તેમના યુઝર્સને મુશ્કેલી પડી રહી છે. સુપરબેઝે એક પોસ્ટમાં સીધા ભારતના IT મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવને ટેગ કરીને મદદની ગુહાર લગાવી હતી. જોકે, થોડા સમય પછી તેમણે તે પોસ્ટ ડિલીટ કરી દીધી હતી, પરંતુ એ સ્પષ્ટ કરી દીધું કે ભારતમાં તેમની સેવાઓ હજુ પણ પ્રભાવિત છે.