સસ્તા ઑફરના ચક્કરમાં ન ગુમાવતા તમારા કમાણીના પૈસા! આ રીતે કરો ફ્રૉડ વેબસાઇટ અને ઍપની ઓળખ

ઑનલાઇન શૉપિંગ કરવાનું હોય કે કોઈ નવી ઍપ ડાઉનલોડ કરવાની હોય, એક નાની સરખી બેદરકારી તમને સાયબર ઠગાઈનો શિકાર બનાવી શકે છે. સાયબર અપરાધીઓ અસલી કંપનીઓ જેવી દેખાતી વેબસાઇટ્સ અને ઍપ્સ તૈયાર કરે છે, જેથી યુઝર્સ તેના પર ભરોસો કરીને પોતાની બેન્કિંગ ડિટેલ્સ, પાસવર્ડ અને બીજી ખાનગી માહિતી શેર કરી દે. ઘણીવાર નકલી વેબસાઇટ પર આકર્ષક ડિસ્કાઉન્ટ અને સસ્તા ઑફર્સ આપીને લોકોને ફસાવવામાં આવે છે. આવા સંજોગોમાં જરૂરી છે કે કોઈપણ વેબસાઇટ પર તમારી માહિતી ભરતા પહેલાં કે ઍપ ડાઉનલોડ કરતા પહેલાં તેની ચકાસણી કરી લો. અહીં જાણો તમે નકલી વેબસાઇટ અને નકલી ઍપની ઓળખ કેવી રીતે કરી શકો છો.

નકલી વેબસાઇટની ઓળખ કેવી રીતે કરવી?

વેબસાઇટના યુઆરએલ (URL)ની કાળજીપૂર્વક તપાસ કરો

એક્સપર્ટ્સ કહે છે કે નકલી વેબસાઇટ ઓળખવાની સૌથી સહેલી રીત તેનું યુઆરએલ એટલે કે વેબ એડ્રેસ તપાસવાની છે. સાયબર ઠગ અસલી બ્રાન્ડના નામમાં એક અક્ષર બદલીને કે તેની સાથે વધારાનો શબ્દ જોડીને નકલી લિંક તૈયાર કરી શકે છે. પહેલી નજરે આવી લિંક્સ અસલી વેબસાઇટ જેવી જ દેખાય છે.

તેથી કોઈપણ વેબસાઇટ પર લૉગ ઇન કરતા, પેમેન્ટ કરતા કે બેન્કિંગ ડિટેલ્સ ભરતા પહેલાં યુઆરએલને ધ્યાનથી જોવું સુરક્ષિત માનવામાં આવે છે. માત્ર વેબસાઇટ પર લૉકનું નિશાન કે HTTPS જોઈને તેને પૂરી રીતે સુરક્ષિત ન માનો. વધુ સારું એ રહેશે કે કંપનીની અધિકૃત વેબસાઇટ જાતે ટાઇપ કરીને ખોલો અથવા તેના સત્યાપિત (વેરિફાઇટ) સ્રોતમાંથી લિંક મેળવો.

વેબસાઇટની ભાષા અને ડિઝાઇન પર ધ્યાન આપો

આની સાથે જ ઘણી નકલી વેબસાઇટ્સ અસલી કંપનીઓની નકલ કરીને બનાવવામાં આવે છે. જો કે, તેમાં જોડણીની ભૂલો, અજીબ ભાષા, ખરાબ ડિઝાઇન અથવા ઓછી ગુણવત્તાવાળા ફોટોગ્રાફ્સ જોવા મળી શકે છે.

જો વેબસાઇટ પર કંપનીનો લોગો ઝાંખો છે, પ્રોડક્ટની માહિતી અધૂરી છે અથવા ઘણી જગ્યાએ ભૂલો દેખાય છે, તો સાવચેત થઈ જાઓ. જો કે, ધ્યાનમાં રાખો કે સારી ડિઝાઇનવાળી વેબસાઇટ પણ નકલી હોઈ શકે છે. તેથી માત્ર તેના દેખાવના આધારે ભરોસો ન કરો.

ખૂબ સસ્તા ઑફર્સના લોભમાં ન પડો

જો કોઈ વેબસાઇટ પર મોંઘા સ્માર્ટફોન, લેપટોપ કે બીજા પ્રોડક્ટ્સ બજાર કિંમત કરતાં ખૂબ જ ઓછા ભાવે મળી રહ્યા છે, તો ખરીદી કરતા પહેલાં ચોક્કસ તપાસ કરો. ઘણીવાર ઠગ સીમિત સમયના ઑફર્સ, ભારે ડિસ્કાઉન્ટ અથવા 'હમણાં ખરીદો, નહીં તો તકો જતી રહેશે' જેવા મેસેજ દ્વારા ઉતાવળમાં પેમેન્ટ કરાવવાનો પ્રયત્ન કરે છે. આવા સંજોગોમાં તપાસ કર્યા વગર પેમેન્ટ ન કરો. પ્રોડક્ટની કિંમત અને ઑફરની સરખામણી કંપનીની અધિકૃત વેબસાઇટ અથવા વિશ્વાસપાત્ર શૉપિંગ પ્લેટફોર્મ સાથે કરો.

કંપનીની સંપર્ક માહિતી તપાસો

કોઈપણ વેબસાઇટ પર ખરીદી કરતા પહેલાં તેની સંપર્ક માહિતી પણ જોઈ લેવી સુરક્ષિત માનવામાં આવે છે. અધિકૃત સરનામું, કસ્ટમર કેર નંબર, રિટર્ન પૉલિસી અને રિફંડ સાથે જોડાયેલી માહિતી ઉપલબ્ધ છે કે નહીં, તેની તપાસ કરો.

જો વેબસાઇટ પર સંપર્ક માહિતી ગાયબ છે, આપેલી માહિતી શંકાસ્પદ લાગે છે અથવા ગ્રાહક સહાયતાનો કોઈ ભરોસાપાત્ર રસ્તો મળતો નથી, તો સતર્ક રહો. જરૂર પડવા પર કંપનીની અધિકૃત વેબસાઇટ પરથી સંપર્ક વિગતોની પુષ્ટિ કરો.

નકલી ઍપની ઓળખ કેવી રીતે કરવી?

ઍપના રિવ્યુ અને પરમિશન તપાસો

કોઈપણ નવી ઍપ ડાઉનલોડ કરતા પહેલાં તેના ડેવલપરનું નામ, ડાઉનલોડની સંખ્યા, યુઝર રિવ્યુ અને ઍપની ઉપલબ્ધતાનો ઇતિહાસ જુઓ. જો ઘણા યુઝર્સે છેતરપિંડી, શંકાસ્પદ પ્રવૃત્તિ અથવા ખાનગી માહિતીના ખોટા ઉપયોગની ફરિયાદો કરી હોય, તો ઍપ ડાઉનલોડ કરવાનું ટાળો.

આ સિવાય, ઍપ કઈ પરમિશન (પરવાનગી) માગી રહી છે, તેના પર પણ ધ્યાન આપો. જેમ કે ધારો કે, કોઈ સાદી ટૉર્ચ ઍપને કૉન્ટેક્ટ્સ કે કૉલ લૉગ્સનું એક્સેસ માગવાની જરૂર ન હોવી જોઈએ. જો ઍપ તેના કામ સાથે અસંબંધિત પરમિશન માગે, તો તે આપતા પહેલાં સાવધાની રાખો. ધ્યાનમાં રાખો કે વધારે ડાઉનલોડ કે સારી રેટિંગ હોવાનો અર્થ એ નથી કે ઍપ પૂરી રીતે સુરક્ષિત છે.

ગૂગલ પ્લે પ્રોટેક્ટ ચાલુ રાખો

એન્ડ્રોઇડ સ્માર્ટફોનમાં ગૂગલ પ્લે પ્રોટેક્ટ સંભવિતપણે નુકસાન પહોંચાડતી ઍપની ઓળખ કરવામાં મદદ કરી શકે છે. આ ગૂગલ પ્લે સ્ટોર પરથી ડાઉનલોડ કરેલી ઍપની સાથે-સાથે ડિવાઇસ પર મોજૂદ અન્ય કેટલીક ઍપની પણ ચકાસણી કરી શકે છે.

તેને ચાલુ રાખવા માટે ગૂગલ પ્લે સ્ટોર ખોલો, તમારી પર્ફાઇલ પિક્ચર પર ટૅપ કરો અને પ્લે પ્રોટેક્ટના વિકલ્પ પર જાઓ. અહીં ઉપલબ્ધ સેટિંગ્સમાં જઈને ઍપ સ્કૅનિંગની સ્થિતિ તપાસો.

પ્લે પ્રોટેક્ટ સુરક્ષાનું એક વધારાનું સ્તર પૂરું પાડે છે, પરંતુ તે દરેક જોખમને ઓળખવાની ગેરંટી આપતું નથી. તેથી અજાણી વેબસાઇટમાંથી એપીકે (APK) ફાઇલ ડાઉનલોડ કરવાનું કે શંકાસ્પદ લિંક પર ક્લિક કરવાનું ટાળો.

ઑનલાઇન ઠગાઈથી બચવા માટે અપનાવો આ ટિપ્સ

કોઈપણ અજાણી લિંક પર ક્લિક કરતા પહેલાં તેનું યુઆરએલ (URL) તપાસો.

બેન્કિંગ ડિટેલ્સ અને પાસવર્ડ માત્ર સત્યાપિત વેબસાઇટ અથવા અધિકૃત ઍપ પર જ દાખલ કરો.

કોઈની સાથે પણ ઓટીપી (OTP), યુપીઆઈ (UPI), પિન અથવા બેન્કિંગ પાસવર્ડ શેર ન કરો.

ઍપ ડાઉનલોડ કરવા માટે અધિકૃત ઍપ સ્ટોરનો જ ઉપયોગ કરો.

જરૂર કરતાં વધારે પરમિશન માગતી ઍપથી સાવધ રહો.

અજાણી વ્યક્તિના કહેવાથી સ્ક્રીન શૅરિંગ અથવા રિમોટ એક્સેસ ઍપ ઇન્સ્ટૉલ ન કરો.

તમારા ફોન, બ્રાઉઝર અને સુરક્ષા સાથે જોડાયેલા ફીચર્સને અપડેટ રાખો.

જો ભૂલથી નકલી વેબસાઇટ પર માહિતી ભરી દીધી તો શું કરવું?

જો તમને લાગે છે કે તમે કોઈ શંકાસ્પદ વેબસાઇટ પર બેન્કિંગ ડિટેલ્સ, પાસવર્ડ કે બીજી સંવેદનશીલ માહિતી શેર કરી દીધી છે, તો તાત્કાલિક પગલાં લો. સંબંધિત એકાઉન્ટનો પાસવર્ડ બદલી નાખો અને બેન્કિંગ માહિતી શેર થઈ ગઈ હોય તો તમારી બેંકનો સંપર્ક કરીને જરૂરી સુરક્ષા પગલાં લો. જો યુપીઆઈ, પિન અથવા ઓટીપી શેર કર્યો હોય કે અનધિકૃત લેણ-દેણ થઈ હોય, તો બેંકને તુરંત જાણ કરો.