શહેરોને પાછળ છોડી ગામડાં બન્યા ગ્રોથ એન્જિન: દેશમાં વેચાતા દર બેમાંથી એક ટૂ-વ્હીલરની ખરીદી ગ્રામીણ ક્ષેત્રોમાં
છેલ્લું અપડેટ : 26 Sept 2026
ભારતમાં ટૂ-વ્હીલર ખરીદવાનો ટ્રેન્ડ સતત મજબૂત બની રહ્યો છે. ખાસ વાત એ છે કે આ માર્કેટમાં હવે ગ્રામીણ વિસ્તારોની ભૂમિકા વધુ મોટી જોવા મળી રહી છે. કેલેન્ડર વર્ષ 2026ના પહેલા છમાસિક એટલે કે જાન્યુઆરીથી જૂન વચ્ચે દેશમાં થયેલા કુલ ટૂ-વ્હીલર રજીસ્ટ્રેશનમાં ગ્રામીણ ક્ષેત્રોનો હિસ્સો 55 ટકા રહ્યો.
એક સ્ટડી મુજબ, આ દરમિયાન શહેરી વિસ્તારોમાંથી 32 ટકા અને મેટ્રો શહેરોમાંથી 13 ટકા ટૂ-વ્હીલર રજીસ્ટ્રેશન નોંધાયા. આ આંકડાઓમાં મોટરસાઇકલ, સ્કૂટર અને ઇલેક્ટ્રિક ટૂ-વ્હીલર તમામ સામેલ છે. ગ્રામીણ ભારત લાંબા સમયથી ટૂ-વ્હીલર કંપનીઓ માટે એક મહત્વનું માર્કેટ રહ્યું છે. 2026ના શરૂઆતના છ મહિનાના આંકડા પણ એ જ જણાવે છે કે ગામડાઓમાં દ્વિચક્રી વાહનોની માંગ મજબૂત જળવાઈ રહી છે. ખાસ કરીને મોટરસાઇકલની ડિમાન્ડ સૌથી વધુ જોવા મળી, જ્યારે સ્કૂટરોના વેચાણમાં પણ સારી પકડ જળવાયેલી છે.
ગામડાઓમાં મોટરસાઇકલની સૌથી વધુ ડિમાન્ડ
ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં ટૂ-વ્હીલર ખરીદનારાઓની પહેલી પસંદ હજુ પણ મોટરસાઇકલ જ છે. જાન્યુઆરીથી જૂન 2026 વચ્ચે ગ્રામીણ ક્ષેત્રોમાં થયેલા કુલ ટૂ-વ્હીલર રજીસ્ટ્રેશનમાં મોટરસાઇકલનો હિસ્સો 68.3 ટકા રહ્યો.
મોટરસાઇકલ સેગમેન્ટમાં પણ ઓછી કિંમત અને રોજિંદા વપરાશવાળી બાઇક્સનો દબદબો જોવા મળ્યો. 100cc થી 125cc વચ્ચે આવતી એન્ટ્રી-લેવલ અને કમ્યૂટર મોટરસાઇકલોએ ગ્રામીણ મોટરસાઇકલ રજીસ્ટ્રેશનમાં લગભગ 75 ટકા હિસ્સો મેળવ્યો. આનું મોટું કારણ એ છે કે આ કેટેગરીની બાઇક્સ સામાન્ય રીતે માઇલેજ, કિંમત અને રોજિંદા વપરાશની દ્રષ્ટિએ ગ્રામીણ ગ્રાહકોની જરૂરિયાતોને સૌથી વધુ અનુકૂળ આવે છે.
સ્કૂટરની માંગ પણ જળવાઈ રહી છે
ગામડાઓમાં માત્ર મોટરસાઇકલ જ નહીં, સ્કૂટરોની માંગ પણ જળવાયેલી છે. ગ્રામીણ ટૂ-વ્હીલર રજીસ્ટ્રેશનમાં સ્કૂટરોનો હિસ્સો લગભગ 24 ટકા રહ્યો. સ્કૂટર સેગમેન્ટની વાત કરીએ તો 90-110cc અને 125cc મોડેલ્સની ડિમાન્ડ લગભગ સરખી રહી. એટલે કે ગ્રામીણ માર્કેટમાં સ્કૂટરો માટે પણ ગ્રાહકોની પસંદગી માત્ર એક એન્જિન કેટેગરી પૂરતી સીમિત નથી.
ઇલેક્ટ્રિક ટૂ-વ્હીલરની પકડ હજુ નાની, પણ વધી રહી છે
ગ્રામીણ ભારતમાં પેટ્રોલ ટૂ-વ્હીલર્સનો દબદબો હજુ પણ ખૂબ મજબૂત છે, પરંતુ ઇલેક્ટ્રિક દ્વિચક્રી વાહનોની એન્ટ્રી પણ ધીમે-ધીમે વધી રહી છે. ઈવી (EV) રજીસ્ટ્રેશનની વાત કરીએ તો ટીવીએસ મોટર કંપની અને બજાજ ઓટોએ મળીને ગ્રામીણ ઇલેક્ટ્રિક ટૂ-વ્હીલર રજીસ્ટ્રેશનનો ૫૬ ટકા હિસ્સો મેળવ્યો. આનાથી ખબર પડે છે કે આ બંને કંપનીઓની ગ્રામીણ ઈવી માર્કેટમાં સારી ઉપસ્થિતિ જળવાયેલી છે. ફ્યુઅલ ટાઇપ મુજબ જોઈએ તો ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં ૯૪ ટકા ટૂ-વ્હીલર રજીસ્ટ્રેશન પેટ્રોલ વાહનોના રહ્યા, જ્યારે ઇલેક્ટ્રિક ટૂ-વ્હીલર્સનો હિસ્સો ૫.૯ ટકા રહ્યો.
આની સરખામણીએ શહેરી માર્કેટમાં પેટ્રોલ ટૂ-વ્હીલર્સનો હિસ્સો લગભગ ૮૯ ટકા અને ઇલેક્ટ્રિક વાહનોનો ૧૦.૭ ટકા રહ્યો. જ્યારે મેટ્રો શહેરોમાં ઈવીનો હિસ્સો ૧૦.૯ ટકા સુધી પહોંચી ગયો. એટલે કે શહેરોની સરખામણીએ ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં ઇલેક્ટ્રિક ટૂ-વ્હીલરની પહોંચ હજુ ઓછી છે, પરંતુ અહીં પણ ઈવીની હાજરી ધીમે-ધીમે વધી રહી છે.
રાજસ્થાનમાં 100-110cc બાઇક્સનો દબદબો
રાજ્યોના હિસાબે ગ્રામીણ ટૂ-વ્હીલર માર્કેટ ચિત્ર પણ અલગ-અલગ જોવા મળે છે. રાજસ્થાનમાં 100-110cc મોટરસાઇકલ પર ગ્રાહકોની નિર્ભરતા ઘણી વધારે રહી. અહીં કુલ ટૂ-વ્હીલર રજીસ્ટ્રેશનમાં આ કેટેગરીનો હિસ્સો 74 ટકા સુધી પહોંચી ગયો.
જ્યારે ઉત્તર પ્રદેશ અને મધ્ય પ્રદેશમાં પણ કમ્યૂટર મોટરસાઇકલોની માંગ મજબૂત જળવાઈ રહી. આ રાજ્યોમાં રોજિંદા વપરાશ અને ઉત્તમ માઇલેજવાળી બાઇક્સ ગ્રામીણ ગ્રાહકો વચ્ચે ખાસ કરીને પસંદ કરવામાં આવે છે.
ગ્રામીણ માર્કેટે સંભાળ્યું ટૂ-વ્હીલર માર્કેટ
કુલ મળીને, 2026ના પહેલા છમાસિકમાં ગ્રામીણ ભારત ટૂ-વ્હીલર માર્કેટ માટે એક મહત્વનું ગ્રોથ એન્જિન બની રહ્યું. કુલ રજીસ્ટ્રેશનમાં 55 ટકા હિસ્સા સાથે ગામડાઓએ એ બતાવી દીધું કે દ્વિચક્રી વાહનોની માંગ માત્ર મોટા શહેરો પૂરતી સીમિત નથી.
ગ્રામીણ ગ્રાહકો વચ્ચે 100-125cc કમ્યૂટર મોટરસાઇકલોની મજબૂત પકડ જળવાયેલી છે. જ્યારે સ્કૂટર અને ઇલેક્ટ્રિક ટૂ-વ્હીલર પણ ધીમે-ધીમે પોતાનું સ્થાન બનાવી રહ્યા છે. આવનારા સમયમાં ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં ઈવીની પહોંચ કેટલી વધે છે, તેના પર ટૂ-વ્હીલર માર્કેટનું આગળનું ચિત્ર ઘણે અંશે નિર્ભર કરશે.
