મેડિકલ સાયન્સમાં AIનો દબદબો, Anthropicનો નવો પ્રયોગ, હવે AI સાથે થશે દવાઓ પર રિસર્ચ

કૃત્રિમ બુદ્ધિમત્તા (Artificial Intelligence) હવે માત્ર ચેટબોટ, કોડિંગ અને સોફ્ટવેર પૂરતી સીમિત રહી નથી. AI ક્ષેત્રની કંપની Anthropic હવે બાયોલોજી અને મેડિકલ રિસર્ચ (Medical Research)માં પણ પ્રવેશ કરી રહી છે. અહેવાલ મુજબ કંપનીએ સાન ફ્રાન્સિસ્કો બે એરિયા (San Francisco Bay Area)માં એક બાયોલોજી લેબ (Biology Lab) તૈયાર કરી છે, જ્યાં AIની મદદથી વૈજ્ઞાનિક સંશોધનને વધુ ઝડપી બનાવવાના પ્રયાસો થશે.

કંપની પોતાના AI મોડલ Claudeનો ઉપયોગ વૈજ્ઞાનિક પ્રયોગો (Scientific Experiments)ને સમજવા, આયોજન કરવા અને સંશોધન પ્રક્રિયામાં મદદરૂપ બનાવવા માંગે છે. જોકે, આનો અર્થ એવો નથી કે Anthropicએ કોઈ નવી દવા તૈયાર કરી લીધી છે. હાલમાં આ સમગ્ર પહેલ સંશોધનના પ્રારંભિક તબક્કામાં હોવાનું જણાવવામાં આવે છે.

Anthropic હવે AIને લેબ સુધી લઈ જશે

Anthropic અત્યાર સુધી પોતાના Claude AI મોડલ માટે જાણીતી રહી છે. Claudeનો ઉપયોગ પ્રશ્નોના જવાબ આપવા, દસ્તાવેજોનું વિશ્લેષણ કરવા અને કોડ લખવા જેવા કામોમાં થાય છે. હવે કંપની AIની ક્ષમતાને કમ્પ્યુટર સ્ક્રીનથી આગળ લઈ જઈને વાસ્તવિક વૈજ્ઞાનિક પ્રયોગોમાં ઉપયોગ કરવા માંગે છે.

આ માટે કંપનીએ વેટ લેબ (Wet Lab) તૈયાર કરી છે. વેટ લેબ એવી પ્રયોગશાળા હોય છે જ્યાં વૈજ્ઞાનિકો કેમિકલ્સ (Chemicals), દવાઓ (Drugs) અને વિવિધ બાયોલોજિકલ મટિરિયલ્સ (Biological Materials) સાથે પ્રયોગ કરી શકે છે.

AI અને રોબોટ સાથે મળીને કરશે પ્રયોગો

Anthropic પોતાના Claude AIને રોબોટિક લેબ સિસ્ટમ (Robotic Lab System) સાથે જોડવાની દિશામાં કામ કરી રહી છે. આ વ્યવસ્થામાં AI સંશોધન માટે જરૂરી પ્રક્રિયાઓને સમજવામાં અને પ્રયોગોનું આયોજન કરવામાં મદદ કરી શકે છે.

બીજી તરફ, રોબોટ્સ લેબમાં કેટલાક પ્રયોગાત્મક કામ કરી શકે છે. આ પ્રકારની વ્યવસ્થા વૈજ્ઞાનિકોને વારંવાર કરવાની જરૂર પડતી પ્રક્રિયાઓ ઝડપથી પૂર્ણ કરવામાં મદદરૂપ બની શકે છે. જોકે, માનવીય દેખરેખ (Human Oversight) આ પ્રક્રિયામાં મહત્વપૂર્ણ રહેશે અને AIને સંપૂર્ણપણે સ્વતંત્ર રીતે નિર્ણય લેવાની છૂટ આપવાનો ઉદ્દેશ નથી.

મુશ્કેલ બીમારીઓ પર સંશોધન કરવાનો પ્રયાસ

Anthropic એવી બીમારીઓ સાથે જોડાયેલા સંશોધન પર પણ ધ્યાન આપવા માંગે છે, જેના પર મોટી ફાર્માસ્યુટિકલ કંપનીઓ (Pharmaceutical Companies)નું પ્રમાણમાં ઓછું ધ્યાન હોય છે. AIની મદદથી સંશોધનની ગતિ વધારીને આવી બીમારીઓ માટે નવી સારવાર અને દવાઓ શોધવાના પ્રયાસોને મદદ મળી શકે છે.

AI મોટી માત્રામાં વૈજ્ઞાનિક માહિતીનું વિશ્લેષણ કરી શકે છે અને સંશોધકોને સંભવિત સંશોધન દિશાઓ ઓળખવામાં મદદ કરી શકે છે. જોકે, કોઈ સંશોધનથી વાસ્તવિક દવા તૈયાર થવા સુધીની પ્રક્રિયા લાંબી અને જટિલ હોય છે.

AIથી દવા બની ગઈ એવું માનવું યોગ્ય નથી

Anthropicની આ પહેલને દવા બનાવવાની સીધી જાહેરાત તરીકે જોવી યોગ્ય નથી. કોઈ નવી દવા વિકસાવવા માટે લેબોરેટરી સંશોધન, પ્રી-ક્લિનિકલ ટેસ્ટિંગ (Preclinical Testing), સુરક્ષા ચકાસણી અને ત્યારબાદ માનવીઓ પર ક્લિનિકલ ટ્રાયલ્સ (Clinical Trials) જેવી અનેક પ્રક્રિયાઓમાંથી પસાર થવું પડે છે.

આ પ્રક્રિયામાં ઘણા વર્ષો લાગી શકે છે અને દરેક સંશોધન સફળ થાય તે જરૂરી નથી. તેથી હાલમાં Anthropicની લેબને મેડિકલ રિસર્ચમાં AIના ઉપયોગ તરફનું એક સંશોધનાત્મક પગલું માનવામાં આવે છે.

હાલમાં પ્રી-ક્લિનિકલ રિસર્ચ સુધી જ કામ

અહેવાલ મુજબ Anthropic હાલમાં પોતાના મેડિકલ અને બાયોલોજી સંબંધિત કામને પ્રી-ક્લિનિકલ રિસર્ચ (Preclinical Research)ના તબક્કા સુધી રાખી રહી છે. કંપની હાલમાં માણસો પર દવાના ક્લિનિકલ ટ્રાયલ શરૂ કરવાની દિશામાં આગળ વધી રહી નથી.

આનો અર્થ એ છે કે હાલમાં AI આધારિત સંશોધનનો ઉપયોગ લેબોરેટરી સ્તરે વૈજ્ઞાનિક પ્રક્રિયાઓ અને સંભવિત દવા સંશોધનને આગળ વધારવા માટે કરવામાં આવશે.

AI કંપનીઓ માટે નવો સંશોધન ક્ષેત્ર

Anthropicનું આ પગલું AI ઉદ્યોગમાં એક મોટા ટ્રેન્ડ તરફ પણ સંકેત આપે છે. AI કંપનીઓ હવે માત્ર સોફ્ટવેર, ચેટબોટ અને કોડિંગ ટૂલ્સ પૂરતી સીમિત રહેવાને બદલે વિજ્ઞાન, બાયોલોજી અને મેડિકલ રિસર્ચ જેવા ક્ષેત્રોમાં પોતાની ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ વધારવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે.

જો AI અને ઓટોમેશન (Automation)ને વૈજ્ઞાનિક પ્રયોગશાળાઓ સાથે અસરકારક રીતે જોડવામાં સફળતા મળે, તો ભવિષ્યમાં સંશોધન પ્રક્રિયાના કેટલાક તબક્કા વધુ ઝડપી બની શકે છે. જોકે, દવા વિકાસમાં વૈજ્ઞાનિક ચકાસણી, માનવીય દેખરેખ અને નિયમનકારી મંજૂરીનું મહત્વ યથાવત રહેશે.