VIDEO: SpaceX નો કમાલ: સ્ટારશિપ ટેસ્ટમાં એકસાથે ૩૩ રોકેટ એન્જિન ધગધગાવ્યા, સ્પેસ ટુરિઝમની દિશામાં મોટું કદમ

વિશ્વની સૌથી શક્તિશાળી રોકેટ સિસ્ટમ બનાવતી કંપની સ્પેસએક્સ (SpaceX) તેના આગામી મિશનની ખૂબ નજીક પહોંચી ગઈ છે. શનિવારે (૧૧ જુલાઈ) સ્પેસએક્સે તેના ટેક્સાસ સ્થિત 'સ્ટારબેઝ' (Starbase) ફેસિલીટી ખાતે સુપર હેવી બૂસ્ટરનું (Super Heavy booster) સફળ ગ્રાઉન્ડ ટેસ્ટિંગ પૂર્ણ કર્યું છે. આ સ્ટેટિક ફાયર ટેસ્ટ (Static fire test) દરમિયાન રોકેટના તમામ ૩૩ રેપ્ટર એન્જિનો (Raptor engines) એકસાથે ગર્જી ઉઠ્યા હતા.

શું છે આ ટેસ્ટ અને કેમ છે મહત્વનો?

આ આખી પ્રક્રિયાને ટેકનિકલ ભાષામાં 'સ્ટેટિક ફાયર ટેસ્ટ' કહેવામાં આવે છે. આ ટેસ્ટમાં રોકેટ લોન્ચ પેડ (Launch pad) પર મજબૂતાઈથી જકડાયેલું રહે છે અને તેના એન્જિનોને સંપૂર્ણ ક્ષમતા સાથે ચાલુ કરવામાં આવે છે. આનાથી એ ચકાસવામાં આવે છે કે રોકેટના એન્જિન, ફ્યુઅલ સિસ્ટમ (Fuel system), ઓનબોર્ડ કમ્પ્યુટર્સ અને તેની આખી ઇન્ટરનલ સિસ્ટમ વાસ્તવિક લોન્ચિંગ દરમિયાન દબાણ ઝીલી શકશે કે નહીં. સ્પેસએક્સ દ્વારા શેર કરાયેલા વીડિયોમાં રોકેટમાંથી નીકળતી ભીષણ જ્વાળાઓ અને ધુમાડાના ગોટેગોટા જોઈ શકાય છે.

સુપર હેવી બૂસ્ટર (Super Heavy) શું છે?

સુપર હેવી એ સ્પેસએક્સના સ્ટારશિપ પ્રોગ્રામનો (Starship system) પ્રથમ તબક્કો (First stage) એટલે કે નીચલો ભાગ છે. તે લગભગ ૭૦ મીટર ઊંચું છે અને સંપૂર્ણ ઇંધણ ભર્યા પછી તેનું વજન ૩,૦૦૦ ટનથી વધુ થઈ જાય છે. જ્યારે આ સુપર હેવી બૂસ્ટર અને સ્ટારશિપના ઉપરના ભાગને એકસાથે જોડવામાં આવે છે, ત્યારે આખી સિસ્ટમ ૧૨૦ મીટર ઊંચી બને છે, જે વિશ્વનું સૌથી ઊંચું અને શક્તિશાળી રીયુઝેબલ રોકેટ (Reusable rocket) છે.

આ ટેસ્ટ કેમ મોટો વિજય છે?

આ સફળ ટેસ્ટ આગામી 'સ્ટારશિપ ફ્લાઇટ ૧૩' (Starship Flight 13) માટે એક મોટો માઈલસ્ટોન છે. આ ટેસ્ટમાં નવું 'વર્ઝન ૩' (V3) બૂસ્ટર વાપરવામાં આવ્યું છે, જેમાં અપગ્રેડેડ રેપ્ટર ૩ એન્જિન અને સુધારેલી કંટ્રોલ ફિન્સ (Control fins) લગાવવામાં આવી છે. સ્પેસએક્સ અત્યાર સુધીમાં ૧૨ વખત સ્ટારશિપનું ટેસ્ટિંગ કરી ચૂક્યું છે. તાજેતરના મિશનમાં કંપનીએ લોન્ચ ટાવરના વિશાળ આર્મ્સ (યાંત્રિક હાથ) નો ઉપયોગ કરીને પાછા ફરતા સુપર હેવી બૂસ્ટરને હવામાં જ કેચ (Catch) કરવાની અદ્ભુત ક્ષમતા પણ સાબિત કરી બતાવી છે.

આ સફળ ગ્રાઉન્ડ ટેસ્ટ બાદ હવે સ્પેસએક્સ બૂસ્ટર ૨૦ ને શિપ ૪૦ (Ship 40) સાથે જોડશે. જો બધી મંજૂરીઓ અને વેધર કન્ડિશન (Weather conditions) સાથ આપશે, તો આગામી ૧૬ જુલાઈના રોજ જ સ્ટારશિપ ફ્લાઇટ ૧૩ લોન્ચ થઈ શકે છે. એલોન મસ્કની કંપનીનો અંતિમ ઉદ્દેશ્ય એવી રોકેટ સિસ્ટમ બનાવવાનો છે જે સંપૂર્ણપણે રીયુઝેબલ હોય, જેથી ભવિષ્યમાં ચંદ્ર અને મંગળ (Mars) ગ્રહ પર જવાના મિશનનો ખર્ચ ખૂબ ઓછો કરી શકાય.