VIDEO: ‘સમય આવશે ત્યારે પકડીશું’, વોટ ચોરીના આરોપો વચ્ચે રાહુલે ભાજપ-RSSને ઘેર્યા

કોંગ્રેસ નેતા રાહુલ ગાંધીએ મતદાર યાદી (Voter List) અને કથિત ‘વોટ ચોરી’ના મુદ્દે ભાજપ, રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ (RSS) અને ચૂંટણી પંચ પર ગંભીર આક્ષેપો કર્યા છે. 23 સપ્ટેમ્બર 2026ના રોજ સોશિયલ મીડિયા પર વીડિયો શેર કરીને રાહુલ ગાંધીએ કહ્યું કે મતની કથિત ચોરી ભારતના લોકો સામેનો ગુનો અને બંધારણ પર હુમલો છે. તેમણે ચૂંટણી પંચના અધિકારીઓને સંબોધીને કહ્યું કે સમય આવશે ત્યારે જવાબદારી નક્કી કરવામાં આવશે.

રાહુલ ગાંધીએ શું આરોપ લગાવ્યો?

રાહુલ ગાંધીએ પોતાના નિવેદનમાં કહ્યું કે ચૂંટણી પંચ અને તેના અધિકારીઓ જે કરી રહ્યા છે તે દેશ માટે ખોટું છે. તેમણે મતની કથિત ચોરીને ભારતના લોકો અને બંધારણ સામેનો હુમલો ગણાવ્યો. તેમણે ભાજપ, RSS અને ચૂંટણી પંચ પર ગંભીર આરોપ લગાવતાં કહ્યું કે આ મામલે ન્યાય થશે.

રાહુલ ગાંધીના આ આરોપો રાજકીય દાવા છે અને ચૂંટણી પંચે આ પ્રકારના આંતરિક મતભેદ તથા નિર્ણય પ્રક્રિયા અંગે અલગ સ્પષ્ટતા આપી છે.

કોંગ્રેસે ચૂંટણી પંચની કાર્યપ્રણાલી પર સવાલ ઉઠાવ્યા

રાહુલ ગાંધીના નિવેદન બાદ કોંગ્રેસના નેતા અભિષેક મનુ સિંઘવીએ પણ પ્રેસ કોન્ફરન્સ (Press Conference) કરી હતી. તેમણે મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર પર ચૂંટણી પંચની કામગીરી અંગે ગંભીર આરોપ લગાવ્યા અને બંધારણીય સંસ્થાઓની સ્વતંત્રતા અંગે પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા.

આ દરમિયાન ચૂંટણી પંચ સાથે જોડાયેલા અહેવાલોમાં દાવો કરવામાં આવ્યો કે બે ચૂંટણી કમિશનરોએ છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓમાં મતદાર યાદી અને વિશેષ સઘન સુધારણા (SIR) સાથે જોડાયેલા કેટલાક નિર્ણયોને લઈને વાંધા ઉઠાવ્યા હતા.

બે ચૂંટણી કમિશનરોએ 14 વખત વાંધા ઉઠાવ્યાનો અહેવાલ

મીડિયા અહેવાલો અનુસાર ચૂંટણી કમિશનર સુખબીર સિંહ સંધૂ અને વિવેક જોશીએ છેલ્લા 10 મહિનામાં મતદાર યાદી અને SIR સંબંધિત મુદ્દાઓ પર ઓછામાં ઓછા 14 વખત વાંધા નોંધાવ્યા હતા.

આમાં મતદારોના નામ ઉમેરવા અને દૂર કરવા, ફોર્મ-6માં ફેરફાર તથા મતદાર યાદીના ડેટાબેઝ (Database)ના નિયંત્રણ જેવા મુદ્દાઓનો સમાવેશ થતો હોવાનું અહેવાલોમાં જણાવાયું છે.

જોકે, ચૂંટણી પંચે આ અહેવાલો બાદ સ્પષ્ટતા કરતાં કહ્યું છે કે SIR સહિત ચૂંટણી પંચના તમામ નિર્ણયો મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમાર તથા બંને ચૂંટણી કમિશનરોની મંજૂરીથી સર્વસંમતિથી લેવામાં આવ્યા છે.

ફોર્મ-6માં ફેરફારને લઈને શું વિવાદ છે?

પૂર્વ મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર ઓપી રાવતે મતદાર નોંધણી માટે ઉપયોગમાં લેવાતા ફોર્મ-6માં ફેરફારને લઈને પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા છે. તેમના જણાવ્યા મુજબ કાયદાકીય રીતે નક્કી કરાયેલા ફોર્મમાં ફેરફાર કરવા માટે સંબંધિત નિયમોમાં યોગ્ય પ્રક્રિયા દ્વારા સુધારો થવો જોઈએ.

અહેવાલ અનુસાર ફોર્મ-6માં SIR સંબંધિત ઘોષણા ઉમેરવાના મુદ્દે ચૂંટણી પંચની અંદર વાંધો ઉઠાવવામાં આવ્યો હતો. આ ફેરફાર નિયમોમાં જરૂરી સુધારા કર્યા વિના કરવામાં આવ્યો હોવાની દલીલ પણ કરવામાં આવી હતી.

મતદાર યાદીના સોફ્ટવેર પર પણ પ્રશ્ન

ઓપી રાવતે મતદાર યાદીના ડેટાબેઝ અને તેના સોફ્ટવેર (Software)ના નિયંત્રણ અંગે પણ ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. તેમના જણાવ્યા મુજબ કોઈ અધિકારી મતદાર યાદીમાં ચોક્કસ ફેરફાર કરવા માગતો હોય, પરંતુ સોફ્ટવેરની વ્યવસ્થાને કારણે તે ફેરફાર કરી ન શકે, તો આવી સ્થિતિ યોગ્ય નથી.

તેમણે ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં સત્તાનું કેન્દ્રીકરણ (Centralisation) ન થવું જોઈએ તેવી દલીલ કરી છે. અહેવાલો અનુસાર ડેટાબેઝના નિયંત્રણમાં ફેરફારના મુદ્દે બંને ચૂંટણી કમિશનરોએ કેબિનેટ સચિવ ટી.વી. સોમનાથનનો સંપર્ક પણ કર્યો હતો.

ચૂંટણી પંચે શું કહ્યું?

ચૂંટણી પંચે આંતરિક મતભેદ અથવા નિર્ણય પ્રક્રિયામાં ગંભીર અસંમતિ હોવાના અહેવાલોને નકારી કાઢ્યા છે. પંચના જણાવ્યા મુજબ SIR સહિતના નિર્ણયો ત્રણેય ચૂંટણી કમિશનરોની મંજૂરીથી સર્વસંમતિથી લેવાયા છે.

ચૂંટણી પંચની સત્તાવાર વેબસાઇટ પર જ્ઞાનેશ કુમારને મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર, જ્યારે સુખબીર સિંહ સંધૂ અને વિવેક જોશીને ચૂંટણી કમિશનર તરીકે દર્શાવવામાં આવ્યા છે.

હવે ‘વોટ ચોરી’ના આરોપો પર નજર

રાહુલ ગાંધી અને કોંગ્રેસ દ્વારા મતદાર યાદી તથા ચૂંટણી પ્રક્રિયાને લઈને ઉઠાવવામાં આવેલા પ્રશ્નોએ રાજકીય ચર્ચાને વેગ આપ્યો છે. બીજી તરફ ચૂંટણી પંચે પોતાના નિર્ણયો નિયમો અને ત્રણેય કમિશનરોની સર્વસંમતિથી લેવાયા હોવાનું કહ્યું છે.

આથી હાલમાં સમગ્ર વિવાદમાં એક તરફ વિપક્ષના આરોપો અને બીજી તરફ ચૂંટણી પંચની સત્તાવાર સ્પષ્ટતા બંને મહત્વપૂર્ણ છે. ફોર્મ-6, SIR અને મતદાર યાદીના ડેટાબેઝને લગતા મુદ્દાઓ અંગે આગળની પ્રક્રિયા અને ઉપલબ્ધ દસ્તાવેજો પરથી સ્થિતિ વધુ સ્પષ્ટ થઈ શકે છે.