ભારત વિરુદ્ધ પાળેલા આતંકીઓ હવે પાકિસ્તાનને જ ડંખી રહ્યા છે, પૂર્વ રાજદૂત હુસૈન હક્કાનીએ પોતાના જ દેશને અરીસો બતાવ્યો
છેલ્લું અપડેટ : 27 Sept 2026
'જ્યારે સાપ પાળશો તો એક દિવસ તમને જ ડંખ મારશે', આ જૂની કહેવત આજકાલ પાકિસ્તાન પર એકદમ સાચી સાબિત થઈ રહી છે. ભારત વિરુદ્ધ પાકિસ્તાને જે સાપ એટલે કે આતંકીઓ પાળ્યા હતા, હવે તે જ તેને ડંખી રહ્યા છે. આ વાત કોઈ બીજું નહીં પરંતુ ખુદ પાકિસ્તાનના જ લોકો કહી રહ્યા છે. તાજેતરમાં જ અમેરિકામાં પાકિસ્તાનના પૂર્વ રાજદૂત હુસૈન હક્કાનીએ પોતાના જ દેશની સચ્ચાઈ દુનિયા સામે લાવી છે. તેમણે ગ્લોબલ ટેરરિઝમ ઇન્ડેક્સ ૨૦૨૬માં પાકિસ્તાનને આતંકવાદથી સૌથી વધુ પ્રભાવિત દેશ દર્શાવવા પર પ્રતિક્રિયા આપી હતી. તેમણે કહ્યું કે, પાકિસ્તાન હવે આતંકી સંગઠનોને લઈને અપનાવેલી પોતાની જૂની નીતિઓના પરિણામ ભોગવી રહ્યું છે.
'સાપ પાળશો તો ડંખ મારશે જ...'
હુસૈન હક્કાનીએ 'X' પર ગ્લોબલ ટેરરિઝમ ઇન્ડેક્સમાં પાકિસ્તાનની સ્થિતિ દર્શાવતો એક ગ્રાફિક શેર કર્યો. તેની સાથે તેમણે લખ્યું કે જ્યારે કોઈ પોતાના ઘરના પાછળના ભાગમાં સાપ પાળે છે, ત્યારે એક દિવસ એ જ સાપ ઘરના લોકોને પણ કરડી શકે છે. તેમણે જણાવ્યું કે પાકિસ્તાને લગભગ ૫૦ વર્ષ પહેલાં ચરમપંથી જેહાદી સંગઠનોને હથિયાર અને સમર્થન આપવાનું શરૂ કર્યું હતું. હવે એ જ પાકિસ્તાન આતંકવાદી હુમલાઓથી સૌથી વધુ પ્રભાવિત દેશોમાં ટોચ પર છે. હક્કાનીએ સવાલ ઉઠાવ્યો કે શું પાકિસ્તાન પોતાની જૂની નીતિઓમાંથી કોઈ બોધપાઠ શીખવા માટે તૈયાર છે?
આ નિવેદન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ફોર ઇકોનોમિક્સ એન્ડ પીસ (IEP)નો ૨૦૨૬નો રિપોર્ટ જાહેર થયા બાદ સામે આવ્યું છે. રિપોર્ટમાં પાકિસ્તાનને આતંકવાદથી સૌથી વધુ પ્રભાવિત દેશોની યાદીમાં પ્રથમ ક્રમે રાખવામાં આવ્યું છે. રિપોર્ટ અનુસાર, ૨૦૨૫માં પાકિસ્તાનમાં આતંકવાદ સંબંધિત ૧,૧૩૯ મોત થયાં હતાં અને ૧,૦૪૫ આતંકવાદી ઘટનાઓ નોંધાઈ હતી. રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે ૨૦૧૩ પછી પાકિસ્તાનમાં આતંકવાદથી થતાં મોતના આંકડા ૨૦૨૫માં સૌથી વધુ રહ્યા છે.
ગ્લોબલ ટેરરિઝમ ઇન્ડેક્સમાં પાકિસ્તાન નંબર-૧
રિપોર્ટ મુજબ, પાકિસ્તાને ગ્લોબલ ટેરરિઝમ ઇન્ડેક્સમાં ૮.૫૭૪ પોઇન્ટ મેળવ્યા અને આ મામલે બુર્કિના ફાસોથી આગળ રહ્યું. પાકિસ્તાન દર વર્ષે આ ઇન્ડેક્સમાં આતંકવાદથી સૌથી વધુ પ્રભાવિત ટોપ ૧૦ દેશોમાં સામેલ રહ્યું છે. જોકે, ૨૦૨૫માં પહેલીવાર પાકિસ્તાન આ યાદીમાં નંબર-૧ પર પહોંચ્યું છે. ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ફોર ઇકોનોમિક્સ એન્ડ પીસના અહેવાલ અનુસાર, ૨૦૨૫માં પાકિસ્તાનમાં આતંકવાદથી થતાં મોતમાં લગભગ ૬ ટકાનો વધારો થયો છે. આ સતત છઠ્ઠું વર્ષ છે જ્યારે દેશમાં આતંકવાદ સંબંધિત મોતના આંકડામાં વધારો થયો હોય. જોકે, આતંકવાદી ઘટનાઓની સંખ્યામાં સામાન્ય ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો. ૨૦૨૪માં પાકિસ્તાનમાં ૧,૦૯૮ આતંકવાદી ઘટનાઓ નોંધાઈ હતી, જે ૨૦૨૫માં ઘટીને ૧,૦૪૫ થઈ ગઈ હતી. રિપોર્ટ અનુસાર, પાકિસ્તાનમાં અપહરણ (કિડનેપિંગ)ની ઘટનાઓમાં પણ મોટો ઉછાળો આવ્યો છે. ૨૦૨૪માં આવી ૧૦૧ ઘટનાઓ નોંધાઈ હતી, જે ૨૦૨૫માં વધીને ૬૫૫ થઈ ગઈ.
બીજી તરફ, સમગ્ર વિશ્વમાં આતંકવાદને કારણે થતાં મોતમાં ઘટાડો નોંધાયો છે. ૨૦૨૫માં આતંકવાદના કારણે ૫,૫૮૨ લોકોનાં મોત થયાં હતાં, જે ૨૦૨૪ની સરખામણીએ ૨૮ ટકા ઓછા છે. આવી જ રીતે આતંકવાદી હુમલાઓની સંખ્યા પણ લગભગ ૨૨ ટકા ઘટીને ૨,૯૪૪ રહી ગઈ હતી. ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ફોર ઇકોનોમિક્સ એન્ડ પીસ અનુસાર, ૮૧ દેશોમાં આતંકવાદની સ્થિતિમાં સુધારો થયો છે, જ્યારે ૧૯ દેશોમાં સ્થિતિ પહેલાં કરતાં વધુ વણસી છે.
બલૂચિસ્તાન અને ખૈબર પખ્તુનખ્વાની હાલત કફોડી
રિપોર્ટ અનુસાર, પાકિસ્તાનના પશ્ચિમી વિસ્તારો આતંકવાદી પ્રવૃત્તિઓના મુખ્ય કેન્દ્રો બનેલા છે. IEP મુજબ, ૨૦૨૫માં પાકિસ્તાનમાં થયેલા ૭૪ ટકાથી વધુ આતંકવાદી હુમલાઓ બલૂચિસ્તાન અને ખૈબર પખ્તુનખ્વા પ્રાંતમાં થયા હતા. આ બંને રાજ્યોમાં આતંકવાદ સંબંધિત લગભગ ૬૭ ટકા મોત પણ નોંધાયાં હતાં. રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે કે આતંકવાદી ગતિવિધિઓમાં વધારાનું એક મોટું કારણ ૨૦૨૧માં અફઘાનિસ્તાનમાં તાલિબાનની સત્તામાં વાપસી અને ત્યારબાદ પાકિસ્તાન-અફઘાનિસ્તાન સરહદ પર વધેલા હુમલા હોઈ શકે છે. અહેવાલ અનુસાર, પાકિસ્તાનના પડોશી દેશો સાથેના તણાવપૂર્ણ સંબંધો અને તહરીક-એ-તાલિબાન પાકિસ્તાન (TTP) તેમજ બલૂચિસ્તાન લિબરેશન આર્મી (BLA)ની વધતી હિંસાએ દેશ સામે સુરક્ષાનો મોટો પડકાર ઊભો કરી દીધો છે.
પાકિસ્તાન માટે કાળ બની TTP
ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ફોર ઇકોનોમિક્સ એન્ડ પીસ (IEP)ના અહેવાલ મુજબ, તહરીક-એ-તાલિબાન પાકિસ્તાન (TTP) પાકિસ્તાનમાં આતંકવાદથી થતાં મોત પાછળના સૌથી મોટા સંગઠનો પૈકીનું એક છે. રિપોર્ટ અનુસાર, TTP સતત પાંચમા વર્ષે પાકિસ્તાનનું સૌથી ઘાતક આતંકવાદી સંગઠન રહ્યું છે. ૨૦૨૫માં પાકિસ્તાનમાં આતંકવાદથી થયેલા ૫૬ ટકા મોત માટે TTPને જવાબદાર ગણાવવામાં આવ્યું છે. આ સમયગાળા દરમિયાન આ સંગઠને ૫૯૫ હુમલા કર્યા હતા, જેમાં ૬૩૭ લોકોના મોત થયાં હતાં. આ આંકડો ૨૦૨૪ની સરખામણીએ લગભગ ૧૩ ટકા વધુ છે.
IEP દ્વારા TTPને ૨૦૨૫માં વિશ્વનું ત્રીજું સૌથી ઘાતક આતંકવાદી સંગઠન પણ જાહેર કરાયું છે. રિપોર્ટ અનુસાર, વિશ્વના ચાર સૌથી ઘાતક આતંકવાદી સંગઠનોમાં TTP એકમાત્ર એવું સંગઠન હતું જેના કારણે થતાં મોતમાં ૨૦૨૫માં વધારો નોંધાયો હતો. IEPના રિપોર્ટ મુજબ, ૨૦૨૫માં વિશ્વના ચાર સૌથી ઘાતક આતંકવાદી સંગઠનોમાં ઇસ્લામિક સ્ટેટ (IS), જમાત નુસરત અલ-ઇસ્લામ વલ મુસ્લિમીન (JNIM), તહરીક-એ-તાલિબાન પાકિસ્તાન (TTP) અને અલ-શબાબ સામેલ હતા.
રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે TTPના હુમલાઓમાં સતત ચાર વર્ષથી વધારો થઈ રહ્યો છે. ૨૦૨૫માં આ સંગઠને ૫૯૫ હુમલા કર્યા અને આ તમામ હુમલા પાકિસ્તાનમાં જ થયા હતા. તેમાંથી મોટાભાગના હુમલા અફઘાનિસ્તાન સરહદને અડીને આવેલા ખૈબર પખ્તુનખ્વા વિસ્તારમાં થયા હતા. રિપોર્ટ મુજબ, આ વિસ્તાર TTPની આતંકવાદી પ્રવૃત્તિઓનું મુખ્ય કેન્દ્ર બનેલો છે.
પેસેન્જર ટ્રેન પર BLAના હુમલાનો ઉલ્લેખ
રિપોર્ટમાં બલૂચિસ્તાન લિબરેશન આર્મી (BLA)ની વધતી સક્રિયતાનો પણ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. અહેવાલ અનુસાર, ૨૦૨૫માં પાકિસ્તાનમાં થયેલા સૌથી મોટા આતંકવાદી હુમલાઓ પૈકીના એક પાછળ BLAનો હાથ હતો. આતંકવાદીઓએ ક્વેટા રેલવે સ્ટેશન નજીક રેલવે ટ્રેક પર વિસ્ફોટ કર્યો હતો અને ત્યારબાદ એક પેસેન્જર ટ્રેન પર કબજો જમાવી લીધો હતો. આ દરમિયાન ૪૪૨ લોકોને બંધક બનાવવામાં આવ્યા હતા. રિપોર્ટ મુજબ, આ ઘટનામાં ૨૧ બંધકો, ૪ સૈન્ય જવાનો અને ૩૩ આતંકવાદીઓ માર્યા ગયા હતા.
ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ફોર ઇકોનોમિક્સ એન્ડ પીસ અનુસાર, TTPના હુમલાઓમાં સતત ચાર વર્ષથી વૃદ્ધિ જોવા મળી રહી છે. ૨૦૨૫માં TTPએ ૫૯૫ હુમલા કર્યા અને આ તમામ હુમલા પાકિસ્તાનમાં થયા હતા, જેમાંથી મોટાભાગના અફઘાનિસ્તાન સરહદ નજીકના ખૈબર પખ્તુનખ્વા વિસ્તારમાં અંજામ આપવામાં આવ્યા હતા.
