અમેરિકા પર આધાર ન રાખો, BRICS સાથે જોડાવ, ભારતને US અર્થશાસ્ત્રીની સલાહ
છેલ્લું અપડેટ : 14 Aug 2025
અમેરિકન અર્થશાસ્ત્રી જેફરી સૈક્સે ભારતને અમેરિકા પર વધુ પડતું નિર્ભર ન રહેવાની સલાહ આપી છે. અર્થશાસ્ત્રીએ કહ્યું છે કે, વોશિંગ્ટન સાથેના સુરક્ષા કરારો કામ કરશે નહીં. તેમણે કહ્યું છે કે ભારતે બ્રિક્સમાં જોડાવું જોઈએ, કારણ કે અમેરિકા હવે ચીન જેટલી મોટી નિકાસ સ્વીકારશે નહીં.
અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા રશિયન તેલની ભારતીય આયાત પર 50 ટકા ટેરિફ લાદવા અંગે, જેફરી સૈક્સે કહ્યું કે ટ્રમ્પ ન તો ખૂબ તાર્કિક વ્યક્તિ છે કે ન તો ખૂબ જ વ્યૂહાત્મક વ્યક્તિ. તેઓ આવેગ પર કામ કરે છે. તેમણે વિચાર્યું હતું કે ભારત તરત જ તેમની માંગણીઓ સાથે સંમત થશે અને ભારત કહેશે કે અમે રશિયન તેલ ખરીદીશું નહીં, પરંતુ ભારતે ધમકી સામે ઝૂક્યું નહીં.
અમેરિકા પર વિશ્વાસ ન કરવો જોઈએ
જેફરીએ કહ્યું કે આ સારી રીતે વિચારેલી વ્યૂહરચના નથી. ટ્રમ્પ જે કંઈ કરે છે તે ખૂબ ઓછું છે. જો કે, આનાથી ભારતને હું લાંબા સમયથી જે કહી રહ્યો છું તેનાથી સાવધ કરવામાં આવ્યો છે કે ભારતે તેના મુખ્ય ભાગીદાર તરીકે અમેરિકા પર આધાર રાખવો જોઈએ નહીં. ભારતને તેની પોતાની સ્વતંત્ર વિદેશ નીતિની જરૂર છે. તેણે અમેરિકાના નિવેદનો અને કાર્યો પર કાળજીપૂર્વક વિચાર કરવો જોઈએ. જેફરી સૈક્સે એક મુલાકાતમાં આ વાતો કહી હતી.
ભારત ચીનનું સ્થાન લઈ શકે નહીં
જેફરી સૈક્સે વધુમાં કહ્યું કે, કેટલાક લોકો માનતા હતા કે ભારત એક ગાઢ આર્થિક ભાગીદાર બનશે, જે ચીનના વેપારનું સ્થાન લેશે. મેં કહ્યું કે આ મૂર્ખતા હતી. અમેરિકા હવે ભારતથી ચીન જેટલી નિકાસ સ્વીકારશે નહીં.
અમેરિકા ચીન સામે પગલાં કેમ લઈ શકતું નથી?
રશિયન તેલના કારણે ભારત પર ટેરિફ લાદવામાં આવી રહ્યા છે, જ્યારે ચીન રશિયા પાસેથી મોટાભાગનું તેલ આયાત કરે છે. જોકે ટ્રમ્પે શરૂઆતમાં ચીન સામે પગલાં લીધા હતા, પરંતુ પછી ચીને પણ બદલો લીધો. ચીને દુર્લભ અર્થની નિકાસ બંધ કરી દીધી અને તેણે પણ સામે ટેરિફ લાદ્યા અને અમેરિકાની ધમકીઓનો યોગ્ય જવાબ આપ્યો, જે બાદ અમેરિકાને પાછળ હટવું પડ્યું.
યુએસ-ભારત સંબંધોના વ્યાપક સંદર્ભની ચર્ચા કરતા જેફરી સૈક્સે કહ્યું કે, ટ્રમ્પ રણનીતિકાર નથી. તે તાર્કિક વિચારક નથી. તે દૂરંદેશી વિચારક નથી. અમેરિકન વિદેશ નીતિ હાલમાં આવેગજન્ય છે. તે ટૂંકા ગાળાની છે અને કામ કરતી નથી. ટ્રમ્પને લાગે છે કે તેમની પાસે અન્ય કોઈપણ દેશ કરતાં વધુ કાર્ડ છે.
જેફરી સૈક્સે કહ્યું કે આ પગલાં પાછળ, શક્તિ પ્રદર્શન વધુ છે. અમેરિકા સંઘર્ષ કરી રહ્યું છે કારણ કે તે પોતાનું વર્ચસ્વ ગુમાવી રહ્યું છે અને તે પોતાનું વર્ચસ્વ ફરીથી સ્થાપિત કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. તે ફરીથી ભય પેદા કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે.
અર્થશાસ્ત્રીએ કહ્યું કે તે ઇચ્છે છે કે ભારત અમેરિકા હેઠળ રહે. તે ઇચ્છે છે કે રશિયા અમેરિકા હેઠળ રહે. તે ઇચ્છે છે કે ચીન અમેરિકા હેઠળ રહે. તે ઇચ્છે છે કે બ્રિક્સ કોઈક રીતે સમાપ્ત થાય. એવું થવાનું નથી. દુનિયા બદલાઈ ગઈ છે.
અને રશિયા, ભારત, ચીન, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ આ મહાસત્તાઓ છે.
જેફરી સૈક્સે ભારતને અમેરિકા પર આધાર રાખવાને બદલે સ્વતંત્ર વિદેશ નીતિ જાળવી રાખવા અને અન્ય દેશો સાથે સંબંધો વિકસાવવા વિનંતી કરી. તેમણે કહ્યું કે ભારતે સાવધ રહેવું જોઈએ. ભારતે બ્રિક્સમાં એ મૂળભૂત સિદ્ધાંત પર જોડાવું જોઈએ કે અમેરિકા અન્ય દેશોને આદેશ આપી શકતું નથી.