VIDEO/ ઈરાન યુદ્ધમાં અમેરિકા માટે 'બ્લેક ડે': 24 કલાકમાં 2 ફાઈટર જેટ અને 2 ચોપર તબાહ, પાયલોટ લાપતા
વોશિંગ્ટન/તેહરાન: છેલ્લા પાંચ અઠવાડિયાથી મધ્ય-પૂર્વ (Middle East) માં ચાલી રહેલું અમેરિકા-ઈરાન યુદ્ધ (US-Iran War) હવે અત્યંત વિનાશક અને અનિશ્ચિત તબક્કામાં પ્રવેશ્યું છે. છેલ્લા 24 કલાક અમેરિકી વાયુસેના (US Air Force) માટે એક 'દુઃસ્વપ્ન' (Nightmare) સમાન સાબિત થયા છે. ઈરાની સંરક્ષણ પ્રણાલી અને હુમલાઓએ અમેરિકાની 'એર સુપીરિયોરિટી' (Air Superiority) ના દાવાઓને ખુલ્લી ચેલેન્જ આપી છે.
24 કલાકમાં થયેલું સૈન્ય નુકસાન: એક નજર
ગુરુવાર અને શુક્રવારની વચ્ચેના સમયગાળામાં અમેરિકાએ તેના અત્યંત આધુનિક ગણાતા યુદ્ધ વિમાનો ગુમાવ્યા છે:
-
F-15E સ્ટ્રાઈક ઈગલ (F-15E Strike Eagle): ઈરાની સીમાની અંદર ઓપરેશન દરમિયાન એક F-15E વિમાન તોડી પાડવામાં આવ્યું છે. આ વિમાનમાં બે ક્રૂ મેમ્બર (Crew Members) સવાર હતા. જેમાંથી એકને રેસ્ક્યુ કરી લેવાયો છે, જ્યારે બીજો પાયલોટ હજુ પણ લાપતા (Missing) છે.
-
A-10 વારથોગ (A-10 Warthog): કુવૈતની ઉપર ઉડાન ભરી રહેલા આ એટેક એરક્રાફ્ટને નિશાન બનાવવામાં આવ્યું હતું, જે પર્સિયન ગલ્ફ (Persian Gulf) માં ક્રેશ થયું છે. સદનસીબે પાયલોટ સુરક્ષિત રીતે બહાર નીકળવામાં સફળ રહ્યો છે.
-
બ્લેક હોક હેલીકોપ્ટર (Black Hawk Helicopters): લાપતા પાયલોટને શોધવા માટે નીકળેલા બે 'HH-60W જોલી ગ્રીન II' (HH-60W Jolly Green II) રેસ્ક્યુ હેલીકોપ્ટરો પર ઈરાને ભારે ગોળીબાર કર્યો હતો, જેમાં કેટલાક સૈનિકો ઘાયલ થયા છે.
-
ચિનૂક હેલીકોપ્ટર (CH-47 Chinook): ઈરાની મીડિયાના દાવા મુજબ, કુવૈત સ્થિત 'કેમ્પ બુહરિંગ' (Camp Buehring) પર થયેલા હુમલામાં અમેરિકાનું એક ભારે માલવાહક ચિનૂક હેલીકોપ્ટર પણ ક્ષતિગ્રસ્ત થયું છે.
લાપતા પાયલોટ માટે 'પાયલોટ હન્ટ'
ઈરાનના રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ્સ (IRGC) એ દક્ષિણ-પશ્ચિમ વિસ્તારમાં લાપતા અમેરિકી પાયલોટને પકડવા માટે મોટું સર્ચ ઓપરેશન (Search Operation) શરૂ કર્યું છે. ઈરાની સંસદના સ્પીકર મોહમ્મદ બાગેર ગલિબાફે આ ઘટનાને યુદ્ધનો 'ટર્નિંગ પોઈન્ટ' ગણાવ્યો છે.
ઈરાની અધિકારીઓએ તેમના નાગરિકોને અપીલ કરી છે કે જો કોઈ પાયલોટની ભાળ આપે અથવા તેને પકડી પાડે, તો તેને મોટું ઈનામ (Bounty) આપવામાં આવશે. આ ઘટનાએ અમેરિકા માટે રાજદ્વારી અને સૈન્ય દબાણ વધારી દીધું છે.
ટ્રમ્પની પ્રતિક્રિયા: 'આ જંગ છે, આવું થતું રહે છે'
આટલા મોટા સૈન્ય નુકસાન છતાં, અમેરિકી પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે (Donald Trump) અત્યંત આક્રમક વલણ જાળવી રાખ્યું છે. તેમણે વ્હાઇટ હાઉસથી નિવેદન આપતા કહ્યું કે, "આ જંગ છે અને યુદ્ધમાં આવા નુકસાન સામાન્ય છે." જોકે, લશ્કરી નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે ટ્રમ્પના અગાઉના દાવાઓ કે 'અમેરિકાએ ઈરાની આકાશ પર સંપૂર્ણ કબજો કરી લીધો છે', તે હવે ખોટા સાબિત થઈ રહ્યા છે.
વૈશ્વિક અર્થતંત્ર અને ભારત પર અસર
આ યુદ્ધની જ્વાળાઓ હવે માત્ર સરહદ પૂરતી મર્યાદિત નથી રહી:
-
તેલના ભાવમાં ઉછાળો: હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ (Strait of Hormuz) માં વધતા તણાવને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ આસમાને પહોંચી રહ્યા છે.
-
ભારત માટે સારા સમાચાર: આટલી ખેંચતાણ વચ્ચે પણ, 58 હજાર મેટ્રિક ટન LPG લઈને ભારત આવી રહેલું 7મું ટેન્કર સુરક્ષિત હોવાના અહેવાલ છે, જે ભારતની ઉર્જા સુરક્ષા (Energy Security) માટે મહત્વનું છે.
શું શાંતિની કોઈ આશા છે?
પાકિસ્તાન દ્વારા કરવામાં આવેલા યુદ્ધવિરામ (Ceasefire) ના પ્રયાસોને ઈરાને ફગાવી દીધા છે. ઈરાને ઈસ્લામાબાદમાં અમેરિકી પ્રતિનિધિઓ સાથે વાતચીત કરવાનો સ્પષ્ટ ઇનકાર કર્યો છે. પરિસ્થિતિ જોતા લાગે છે કે આગામી દિવસોમાં સંઘર્ષ વધુ ઉગ્ર બનશે. અમેરિકા હવે તેના લાપતા પાયલોટને બચાવવા માટે કોઈ મોટું લશ્કરી ઓપરેશન હાથ ધરે તેવી પૂરેપૂરી શક્યતા છે.

