બંગાળમાં ભાજપના ઉદયથી બાંગ્લાદેશ ખુશ! પીએમ રહેમાનની પાર્ટીએ મમતા પર શા માટે નિશાન સાધ્યું?

મમતા બેનર્જી પર નિશાન સાધતા, બાંગ્લાદેશની શાસક બાંગ્લાદેશ નેશનાલિસ્ટ પાર્ટી (BNP) એ જણાવ્યું હતું કે તેમણે ભારત અને બાંગ્લાદેશ વચ્ચે તિસ્તા પાણી વહેંચણી કરાર અટકાવ્યો હતો. વધુમાં, BNP એ બંગાળમાં ભારતીય જનતા પાર્ટી (BJP) ને તેની જીત બદલ અભિનંદન આપ્યા, નોંધ્યું કે આ પરિણામ બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધોને ટકાવી રાખવા અને મજબૂત બનાવવામાં મદદ કરી શકે છે. BNP ના માહિતી સચિવ અઝીઝુલ બારી હેલાલે સુવેન્દુ અધિકારીના નેતૃત્વમાં ભાજપના પ્રદર્શનની પ્રશંસા કરી, વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો કે દ્વિપક્ષીય સંબંધો સકારાત્મક દિશામાં આગળ વધશે.

 નરેન્દ્ર મોદીની સરકાર સાથે આ પડતર મુદ્દા પર ઉકેલ લાવવા માટે સહયોગ કરી શકે છે

 આ ચૂંટણી પરિણામને તિસ્તા પાણી વહેંચણી કરારના લાંબા સમયથી પડતર મુદ્દા સાથે પણ જોડ્યું. તેમણે નિર્દેશ કર્યો કે, અગાઉ, મમતા બેનર્જીના નેતૃત્વ હેઠળની તૃણમૂલ કોંગ્રેસ સરકાર તિસ્તા બેરેજ કરારમાં અવરોધ બની હતી. તેમણે વધુમાં સૂચવ્યું કે હવે, બંગાળમાં સુવેન્દુ અધિકારીના નેતૃત્વ હેઠળની ભાજપ સરકાર સત્તામાં હોવાથી, તે નરેન્દ્ર મોદીની સરકાર સાથે આ પડતર મુદ્દા પર ઉકેલ લાવવા માટે સહયોગ કરી શકે છે - એક એવો ઉકેલ જેની બાંગ્લાદેશ લાંબા સમયથી રાહ જોઈ રહ્યું હતું.

લાંબા સમયથી અટકેલો છે તિસ્તા પાણી વિવાદ

તિસ્તા વિવાદ ભારત અને બાંગ્લાદેશ વચ્ચેના અનેક પાણી વહેંચણીના મુદ્દાઓમાંનો એક છે જે આજ સુધી વણઉકેલાયેલ છે. 1996ની ગંગા જળ સંધિ હેઠળ, શુષ્ક ઋતુ દરમિયાન ફરક્કા બેરેજ પર પાણી ફાળવણી માટે ચોક્કસ ધોરણો સ્થાપિત કરવામાં આવ્યા છે; જોકે, બાંગ્લાદેશનો દાવો છે કે તેને આ શુષ્ક મહિનાઓ દરમિયાન પૂરતું પાણી મળતું નથી, જે નીચે તરફના પ્રદેશોમાં ખેતી અને આજીવિકા પર પ્રતિકૂળ અસર કરે છે. આબોહવા પરિવર્તન અંગે વધતી ચિંતાઓએ પાણીની અછત અંગેના આ વિવાદને વધુ તીવ્ર બનાવ્યો છે.હવે જ્યારે 1996ની સંધિ આ વર્ષે સમાપ્ત થવાની તૈયારીમાં છે, ત્યારે બાંગ્લાદેશ તીસ્તાના પાણીનો "ન્યાયી હિસ્સો" માંગી રહ્યું છે. જો કે, આ સંધિ હજુ પણ અટવાયેલી છે કારણ કે પશ્ચિમ બંગાળ રાજ્યએ તેની પોતાની સ્થાનિક જરૂરિયાતોને ટાંકીને તેનો વિરોધ કર્યો છે. વડા પ્રધાન મનમોહન સિંહની 2011માં બાંગ્લાદેશની મુલાકાત દરમિયાન, બાંગ્લાદેશને 37.5% અને ભારતને 42.5% પાણી ફાળવવાનું સૂચન કરતો પ્રસ્તાવ રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો. જોકે, પશ્ચિમ બંગાળ સરકારના વિરોધને કારણે આ દરખાસ્ત અમલમાં મૂકી શકાઈ ન હતી, જેનો દલીલ હતી કે આવી વ્યવસ્થા રાજ્યના કૃષિ ક્ષેત્ર પર નકારાત્મક અસર કરશે.

ભારત અને બાંગ્લાદેશ વચ્ચે 54 વહેંચાયેલી નદીઓ, છતાં ફક્ત બે સંધિઓ

આ પહેલા, 1983 માં એક વચગાળાનો કરાર થયો હતો, જેમાં બાંગ્લાદેશને 36% અને ભારતને 39% પાણી ફાળવવાનો પ્રસ્તાવ મૂકવામાં આવ્યો હતો, બાકીના 25% પાણી પછીના તબક્કે નક્કી કરવાનું બાકી હતું. જોકે, આ વ્યવસ્થા ક્યારેય સંપૂર્ણપણે અમલમાં મૂકવામાં આવી ન હતી. 2015 માં વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની ઢાકા મુલાકાત દરમિયાન, ફરી એકવાર આશા જાગી હતી કે લાંબા સમયથી ચાલતા મતભેદોને ઉકેલીને વાજબી પાણી વહેંચણી કરાર કરી શકાય છે; જોકે, આ ફળીભૂત થયું ન હતું. ભારત અને બાંગ્લાદેશ 54 નદીઓ વહેંચે છે, પરંતુ આજ સુધી, ફક્ત બે સંધિઓ પૂર્ણ થઈ છે: ગંગા જળ સંધિ અને કુશિયારા નદી સંધિ. બાકીની નદીઓ - જેમાં તિસ્તા અને ફેનીનો સમાવેશ થાય છે - અંગે વાટાઘાટો હજુ પણ ચાલુ છે. હેલાલે જણાવ્યું હતું કે BNP અને ભાજપ વચ્ચે વૈચારિક મતભેદો હોવા છતાં, બંને પક્ષો તિસ્તા બેરેજ અને વ્યાપક ભારત-બાંગ્લાદેશ સંબંધો સહિત કેટલાક મુદ્દાઓ પર સર્વસંમતિ ધરાવે છે. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે પશ્ચિમ બંગાળમાં નવી સરકાર આ સંબંધોને આગળ વધારવામાં મદદ કરી શકે છે.