Dhanteras : ધનતેરસ પર યમ દિપક પ્રગટાવવાથી દૂર થાય છે અકાળ મૃત્યુનું જોખમ, જાણો તેનું મહત્ત્વ અને કથા

Dhanteras Festival 2024 : દંતકથા અનુસાર કોઈ રાજ્યમાં હેમ નામનો રાજા હતો.  ભગવાનની કૃપાથી તેને પુત્ર પ્રાપ્ત થયો.  પુત્રની કુંડળીમાં લખેલું હતું કે લગ્નના ચાર દિવસ પછી રાજકુમારનું મૃત્યુ થશે.

આવી સ્થિતિમાં, રાજાએ તેને એવી જગ્યાએ મોકલ્યો જ્યાં કોઈ છોકરીનો પડછાયો તેના પર ન પડી શકે, પરંતુ ત્યાં તેણે એક રાજકુમારી સાથે લગ્ન કરી લીધા.  રિવાજ મુજબ લગ્નના ચોથા દિવસે યમરાજના દૂતો રાજકુમાર પાસે આવ્યા.  રાજકુમારની પત્નીએ શોક કરવાનું શરૂ કર્યું અને અકાળ મૃત્યુને ટાળવા માટે યમરાજના દૂતોને ઉપાય પૂછ્યો.  દૂતોએ આ બધી વાત યમરાજને કહી.  યમરાજે કહ્યું કે મૃત્યુ અનિવાર્ય છે, પરંતુ જે વ્યક્તિ ધનતેરસના દિવસે એટલે કે કારતક મહિનાના કૃષ્ણ પક્ષની ત્રયોદશીના દિવસે દીવો પ્રગટાવે છે તેને અકાળ મૃત્યુથી બચાવી શકાય છે.  આ કારણથી દર વર્ષે ધનતેરસના દિવસે યમનો દીપક પ્રગટાવવાની પરંપરા છે.

 યમ દીપ પ્રગટાવવાની રીતઃ 

1. ધનતેરસના દિવસે યમનો દીપક પ્રગટાવવાની પરંપરા છે.
2. યમનો દીવો પ્રગટાવવા માટે માટીનો ચાર બાજુનો દીવો લો, તેમાં ચાર વાટ લગાવો અને તેમાં સરસવનું તેલ ભરો.
3. પ્રદોષકાળમાં સાંજે જ્યારે પરિવારના બધા સભ્યો ઘરે આવે ત્યારે યમનો દીવો પ્રગટાવો.
4. દીવો ઘરની બહાર દક્ષિણ દિશામાં રાખો.  દીવો પ્રગટાવ્યા પછી, તેને ઘરની આસપાસ ફેરવો.

 યમનો દીવો પ્રગટાવવાનું મહત્વ: 

1. જ્યોતિષ શાસ્ત્ર અનુસાર ઘરની દક્ષિણ દિશાનો સ્વામી યમરાજ છે.
2. એક પૌરાણિક માન્યતા છે કે ધનતેરસ પર દક્ષિણ દિશામાં યમનો દીપક પ્રગટાવવાથી યમરાજ પ્રસન્ન થાય છે.
3. તેનાથી ઘરમાં સુખ, શાંતિ અને સ્વાસ્થ્ય આવે છે.  એવું માનવામાં આવે છે કે આનાથી અકાળ મૃત્યુનો ભય દૂર થાય છે.
4. યમના દીપકનું વર્ણન સ્કંદ પુરાણ અને પદ્મ પુરાણમાં પણ જોવા મળે છે.

ધનતેરસની સાંજે દેવી લક્ષ્મી અને ભગવાન કુબેરની પૂજાની સાથે યમરાજને પ્રસન્ન કરવા માટે પણ પૂજા કરવામાં આવે છે.  ઘરની દક્ષિણ દિશામાં ચારમુખી દીવો પ્રગટાવવામાં આવે છે.  આ ચાર મુખવાળા દીવાને 'યમનો દીવો' કહે છે.  જ્યોતિષશાસ્ત્ર અનુસાર ઘરની દક્ષિણ દિશાનો સ્વામી યમરાજ છે.  પૌરાણિક માન્યતા છે કે ધનતેરસ પર દક્ષિણ દિશામાં યમનો દીપક પ્રગટાવવાથી યમરાજ પ્રસન્ન થાય છે.  ઘરમાં સુખ, શાંતિ અને સ્વાસ્થ્ય રહે છે.

નોંધ:-   આ લેખમાં આપવામાં આવેલી તમામ માહિતી વિવિધ સ્રોતો જેવા કે - પંચાંગો/ ઉપદેશો/ ધાર્મિક માન્યતાઓ/જ્યોતિષીઓ/ શાસ્ત્રોમાંથી સંકલિત કરવામાં આવી છે અને તમને પ્રસારિત કરવામાં આવી છે. અમારો હેતુ માત્ર માહિતી પૂરી પાડવાનો છે. GSTV આની પુષ્ટિ નથી કરતું. તેના માટે કોઈ નિષ્ણાતનું માર્ગદર્શન લેવું.