Parenting Tips : શું તમારું બાળક પણ વાત-વાતમાં હાથ ઉપાડે છે કે વાળ ખેંચે છે? જાણો આ આદત છોડાવવાના ઉપાય
નાના બાળકોને જોઈને દરેકને તેમને તેડીને વ્હાલ કરવાનું મન થાય છે, પરંતુ કેટલાક બાળકો આ
નાના બાળકોને જોઈને દરેકને તેમને તેડીને વ્હાલ કરવાનું મન થાય છે, પરંતુ કેટલાક બાળકો આ દરમિયાન વાળ ખેંચવા લાગે છે અથવા હાથથી મારવા લાગે છે. સામાન્ય રીતે આ પ્રકારનું વર્તન ઘણા બાળકોમાં જોવા મળે છે, પરંતુ કેટલાક બાળકોમાં તે ખૂબ વધારે હોય છે. બાળકની આ હરકતથી માતા-પિતાની સાથે આસપાસના લોકો પણ અસહજ અનુભવવા લાગે છે. ચાઇલ્ડ સાયકોલોજિસ્ટ જણાવી રહ્યા છે કે આ વર્તનને કેવી રીતે નિયંત્રિત કરી શકાય.
બાળકો આવું વર્તન શા માટે કરે છે?
ઇમોશનલ ડેવલપમેન્ટનો અભાવ: નાના બાળકોમાં હજુ લાગણીઓનો પૂરો વિકાસ થયો હોતો નથી, જેના કારણે તેઓ સમજી શકતા નથી કે તેના કામથી કોઈને તકલીફ થઈ રહી છે.
રમત સમજવી: બાળક જ્યારે કોઈને મારે અને સામેની વ્યક્તિ પ્રતિક્રિયા આપે, ત્યારે બાળકને તે રમત જેવું લાગે છે અને તે વારંવાર આવું કરે છે.
ઊંઘનો અભાવ કે ભૂખ: ઘણીવાર બાળકની ઊંઘ પૂરી ન થઈ હોય કે તેને ભૂખ લાગી હોય, ત્યારે તે ચીડિયાપણામાં વાળ ખેંચે છે અથવા હાથ-પગ ચલાવે છે.
સોશિયલ ન હોવું: જે બાળકો એકલા રહેતા હોય અથવા લોકો સાથે બહુ ભળતા ન હોય, તેમનામાં પણ આવું વર્તન જોવા મળે છે. ખાસ કરીને ન્યૂક્લિયર ફેમિલીમાં રહેતા બાળકો અજાણ્યા લોકો વચ્ચે અસુરક્ષિત અનુભવે છે.
નકલ કરવી: જો બાળકોના ગ્રુપમાં કોઈ એક બાળક વધારે આક્રમક હોય, તો બીજા બાળકો પણ તેની નકલ કરવા લાગે છે.
હાઇપરએક્ટિવિટી: કેટલાક બાળકો સ્વભાવે હાઇપરએક્ટિવ હોય છે, જેના કારણે તેમનામાં મારવાની કે વસ્તુઓ ફેંકવાની આદત જોવા મળે છે.
આ રીતે કરો મેનેજ
- બાળક જ્યારે મારે ત્યારે તરત જ તેનાથી થોડા દૂર થઈ જાઓ અને તેને થોડીવાર માટે એકલું છોડી દો.
- તેને એવી જગ્યાએ લઈ જાઓ જ્યાં તેનું મન બીજી વાતોમાં પરોવાય (Mind Diversion).
- બાળકને ગાર્ડનમાં લઈ જાઓ અને બીજા બાળકો સાથે હળવા-મળવા કે રમવા માટે પ્રોત્સાહિત કરો.
- તેને એવી રમતોમાં વ્યસ્ત કરો જેમાં હાથ-પગનું હલનચલન વધારે હોય, જેમ કે ફૂટબોલ, ક્રિકેટ, કરાટે અથવા ડ્રમ વગાડવું.
- બાળકના ઊંઘવા અને જાગવાનો એક ચોક્કસ રૂટીન બનાવો અને તેનું ચુસ્તપણે પાલન કરો.
- દાંત આવતા હોય ત્યારે પણ આવું બને છે
આ ઉંમરે બાળકોને દૂધિયા દાંત આવવાની પ્રક્રિયા શરૂ થાય છે, જેના કારણે તેના સ્વભાવમાં ચીડિયાપણું કે આક્રમકતા આવી શકે છે. આવી સ્થિતિમાં કોઈ સારા બાળરોગ નિષ્ણાત (Pediatrician)ની સલાહ લેવી જોઈએ.
