પહાડો પર જ કેમ હોય છે દેવીઓના મંદિર? શું તમને ખબર છે તેની પાછળનું કારણ

ભારતમાં હિંદુ દેવી-દેવતાઓના મોટાભાગના મંદિરો પહાડો પર બનેલા છે. જો તમે નોંધ્યું હોય તો, ભારતમાં દેવી દેવતાઓના તમામ મહત્ત્વપૂર્ણ સ્થાનો પહાડો પર છે. જમ્મુમાં માતા વૈષ્ણો દેવીનું મંદિર હોય કે પછી ગુવાહાટીમાં મા કામાખ્યાનું મંદિર હોય કે પછી હરિદ્વારમાં મનસા દેવીનું મંદિર હોય. આ તમામ મંદિરોમાં દેવીઓ પહાડો પર બિરાજમાન છે. આખરે શું કારણ છે કે તમામ દેવી-દેવતાઓના મંદિરો પહાડો પર છે? આવો જાણીએ તેની પાછળનું કારણ.

આ ધાર્મિક કારણો કહેવાય છે

વેદ અને પુરાણોમાં બ્રહ્માંડની મૂળ રચનાઓનું વર્ણન કરવામાં આવ્યું છે. આ પૃથ્વી પાંચ તત્વોથી બનેલી છે અને તે માત્ર પાંચ તત્વોમાં જ ભળી જશે. આ પાંચ તત્વો છે જળ, વાયુ, અગ્નિ, જમીન અને આકાશ. વેદ અને પુરાણ અનુસાર આ પાંચ તત્વોના પાંચ દેવો છે.

જમીનના દેવતા શિવ છે, વાયુના દેવ વિષ્ણુ છે, પાણીના દેવ ગણેશ છે, અગ્નિના દેવતા અગ્નિ દેવ છે અને આકાશના દેવ સૂર્ય છે. માતા દુર્ગા જેને શક્તિ સ્વરૂપ પણ કહેવામાં આવે છે. તેમને આ બધામાં સર્વોચ્ચ માનવામાં આવે છે. પહાડોને પૃથ્વીનો તાજ અને સિંહાસન પણ કહેવામાં આવે છે. તેથી જ મોટાભાગના દેવી-દેવતાઓના સ્થાનો પહાડો પર છે.

આ પણ એક કારણ માનવામાં આવે છે

વાસ્તવમાં, ઊંચા પર્વતો પર દેવી-દેવતાઓના મંદિરો હોવા પાછળનું કારણ એ પણ માનવામાં આવે છે કે પ્રાચીન સમયમાં ઋષિ-મુનિઓને આ અંગે આશંકા હતી કે માણસો પાસે જે પણ સપાટ જમીન હશે તેનો ઉપયોગ કરશે. અને ક્યાંય એકાંત રહેશે નહીં.

જપ, સાધના અને ધ્યાન માટે એકાંત ખૂબ જ જરૂરી છે. આવી સ્થિતિમાં પહાડોને દેવી-દેવતાઓનું સ્થાન બનાવવું યોગ્ય માનવામાં આવતું હતું. અને ઊંચા પહાડો પરનું વાતાવરણ પણ શુદ્ધ હોય છે. ત્યાં જઈને સકારાત્મકતાનો પણ અનુભવ થાય છે. તેથી જ દેવી-દેવતાઓના સ્થાનો પહાડો પર હોય છે.

આ દેવીઓના મંદિરો પહાડો પર છે

જો પહાડો પર આવેલા દેવી-દેવતાઓના મંદિરોની વાત કરીએ તો સૌથી મહત્ત્વપૂર્ણ મંદિર માતા વૈષ્ણો દેવીનું છે જે જમ્મુમાં છે. આ સાથે ગુવાહાટીમાં બનેલ કામાખ્યા દેવીનું મંદિરમાં પણ ભક્તો અપાર આસ્થા ધરાવે છે. હરિદ્વારમાં મનસા દેવીનું મંદિર પણ પહાડો પર બનેલું છે. આ મંદિર ભલે ઊંચા પહાડો પર બનેલું છે, પરંતુ અહીં આવતા ભક્તોની સંખ્યામાં કોઈ ઘટાડો થયો નથી. દર વર્ષે હજારો ભક્તો અહીં આવે છે.