Parenting Tips : કયા બાળકો વધુ હોશિયાર હોય છે, ઓછું ઊંઘતું કે વધુ નિંદર કરતું?
જો તમને પૂછવામાં આવે કે ઓછું ઊંઘતા બાળકો વધુ બુદ્ધિશાળી હોય છે કે વધુ ઊંઘતા બાળકો, તો તમને લાગશે કે બુદ્ધિ અને ઊંઘ
જો તમને પૂછવામાં આવે કે ઓછું ઊંઘતા બાળકો વધુ બુદ્ધિશાળી હોય છે કે વધુ ઊંઘતા બાળકો, તો તમને લાગશે કે બુદ્ધિ અને ઊંઘ વચ્ચે શું સંબંધ છે? તેમજ કેટલાક લોકો એવું પણ વિચારી શકે છે કે જે બાળકો વધુ ઊંઘે છે તેઓ આળસુ હોય છે, જ્યારે જે બાળકો ઓછું ઊંઘે છે તેઓ ખૂબ જ સક્રિય હોય છે. ડોકટરોના મતે, ઊંઘવાની રીતમાં બુદ્ધિનું રહસ્ય છુપાયેલું છે. ઓછું કે વધુ ઊંઘવાથી તમારા બાળકને શાળાથી ઘરે સુધી સ્માર્ટ કે મૂર્ખ બનાવી શકાય છે.
એવું જોવા મળી રહ્યું છે કે આજકાલ ઘણા માતા-પિતા પણ તેના બાળકોની ઊંઘ અંગે ફરિયાદો લઈને આવી રહ્યા છે. કેટલાક માતા-પિતા કહે છે કે અમારૂં બાળક મોડી રાત સુધી સૂતું નથી અને દિવસ દરમિયાન ઊંઘતું નથી. શું કોઈ સમસ્યા છે, જ્યારે ઘણા માતા-પિતા એવી પણ ફરિયાદ કરે છે કે બાળક સવારે મોડી રાત સુધી સૂવે છે અને શાળા માટે ખૂબ જ મુશ્કેલીથી જાગે છે. આ ફરિયાદો પર ડોકટરો કહે છે કે બાળકોની ઊંઘનું પ્રમાણ અલગ અલગ ઉંમરે અલગ અલગ હોય છે. જેમ જેમ બાળક મોટું થાય છે, તેમ તેમ તેની ઊંઘની જરૂરિયાત બદલાય છે.
ઇન્ડિયન એકેડેમી ઓફ પીડિયાટ્રિક્સ દ્વારા માતાપિતા માટે જારી કરાયેલ માર્ગદર્શિકામાં જણાવાયું છે કે નાના બાળકોની ઊંઘ વારંવાર તૂટે છે, તેથી તેને વધુ સમય સુધી ઊંઘની જરૂર પડે છે. નવજાત શિશુથી પુખ્તાવસ્થા સુધી ઊંઘની જરૂરિયાત ઘટતી રહે છે, પરંતુ સારા સ્વાસ્થ્ય માટે પૂરતી ઊંઘ લેવી મહત્વપૂર્ણ છે.
આટલી ઊંઘ જરૂરી
| ઉંમર | ન્યૂનતમ ઊંઘ | ઊંઘની રેન્જ |
|---|---|---|
| 0-3 મહિના | 11 કલાક | 14-17 કલાક |
| 4-11 મહિના | 10 કલાક | 12-15 કલાક |
| 1-2 વર્ષ | 9 કલાક | 11-14 કલાક |
| 3-5 વર્ષ | 8 કલાક | 10-13 કલાક |
| 6-13 વર્ષ | 7 કલાક | 9-11 કલાક |
| 14-17 વર્ષ | 7 કલાક | 8-10 કલાક |
માર્ગદર્શિકા કહે છે કે આ ઊંઘ ચાર્ટ જણાવે છે કે બાળકોએ આ ઉંમરે ઓછામાં ઓછું આટલું સૂવું જોઈએ, પરંતુ જો તમારું બાળક ઉલ્લેખિત ઊંઘ શ્રેણી મુજબ આટલા કલાકો સુધી ઊંઘે છે, તો ગભરાવાની કે ચિંતા કરવાની કોઈ જરૂર નથી. ઉદાહરણ તરીકે, જો તમારું 5 વર્ષનું બાળક 13 કલાક સુધી ઊંઘે છે, તો તે તેના માટે સારી ઊંઘ છે.
કયા બાળકો હોશિયાર હોય છે?
સામાન્ય રીતે ભારતીય ઘરોમાં 8-9 કલાકની ઊંઘ પૂરતી માનવામાં આવે છે અને જો કોઈ તેનાથી વધુ ઊંઘે છે, તો તે આળસ અથવા અન્ય બાબતો સાથે સંકળાયેલું છે. શાળાએ જતા 10-12 વર્ષના બાળકોને પણ ઘણીવાર 8 કલાકથી વધુ ઊંઘ લેવા બદલ ઠપકો આપવામાં આવે છે. જોકે, માર્ગદર્શિકા કહે છે કે જો તમારું બાળક ઓછી ઊંઘ લે છે, તો તેના સ્વાસ્થ્યને નુકસાન થઈ શકે છે. જે બાળકો તેની ઉંમર પ્રમાણે પૂરતી ઊંઘ લેતા નથી, તે ઘણીવાર દિવસ દરમિયાન ઊંઘ અનુભવે છે, તેનો સ્વભાવ અને વર્તન ચીડિયા થવા લાગે છે, તેને કંઈપણ શીખવામાં મુશ્કેલી પડે છે. તેનું શૈક્ષણિક પ્રદર્શન પણ બગડે છે. આવા બાળકો શાળામાં વધુ એકાગ્રતાથી વસ્તુઓને ગ્રહણ કરી શકતા નથી. એટલું જ નહીં ઓછા ઊંઘતા યુવાનોમાં અકસ્માતનું જોખમ પણ વધુ જોવા મળ્યું છે.
તેથી જો તમારું બાળક દરરોજ 8 કલાકથી વધુ ઊંઘે છે અને ઉંમર અનુસાર ઊંઘની મર્યાદામાં સૂઈ રહ્યું છે, તો તે તેના શારીરિક અને માનસિક વિકાસ બંને માટે સારું છે. જે બાળક વધુ ઊંઘે છે તે વધારાની પ્રવૃત્તિઓ અથવા રમતગમતમાં પણ વધુ સારું પ્રદર્શન કરી શકે છે.
