હાર્ટ અટેક જેવું જ જોખમ હવે પગમાં! જાગૃત નહીં થાઓ તો કાપવો પડી શકે છે પગ

જે રીતે હાર્ટ અટેક ત્યારે આવે છે જ્યારે હૃદયની લોહીની નસો બંધ થઈ જાય છે, તેવી જ રીતે પગમાં પણ અટેક ત્યારે આવે છે જ્યારે પગની લોહીની નસો બંધ થઈ જાય છે. બેદરકારી દાખવવાથી પગ કાપવા સુધીની નોબત આવી શકે છે, જેને વેસ્ક્યુલર બીમારીઓ કહેવામાં આવે છે. તમને જાણીને નવાઈ લાગશે કે ભારતમાં વેસ્ક્યુલર બીમારીઓને લઈને લોકોમાં જાગૃતિ ખૂબ જ ઓછી છે. અહીં સુધી કે સરકારી હોસ્પિટલોમાં પણ વેસ્ક્યુલર બીમારીઓની સારવાર માટેના વિશેષજ્ઞો અને વિભાગો ઉપલબ્ધ નથી. અખિલ ભારતીય આયુર્વિજ્ઞાન સંસ્થાન (AIIMS) દિલ્હીમાં પણ વેસ્ક્યુલર ડિસીઝનો કોઈ અલગ વિભાગ નથી, જેના કારણે ભારતમાં આવી બીમારીઓ સતત વધી રહી છે. તાજેતરમાં 29 વર્ષના એક યુવાનને પણ પગની લોહીની નસ બંધ થઈ જવાને કારણે ચાલવામાં તકલીફ પડતા તે ડૉક્ટર પાસે પહોંચ્યો હતો, ત્યારે તેની સારવાર શરૂ થઈ શકી હતી અને જો થોડી વધુ મોડું થયું હોત તો કદાચ તેનો પગ કાપવો પડત. દિલ્હીમાં આયોજિત ‘વીએસઆઈ - એએસવીએસ 2026’ (VSI - ASVS 2026) દરમિયાન ડૉક્ટરોએ આ માહિતી આપી હતી.

આ રીતે ઓળખો લક્ષણો

ડૉ.એ જણાવ્યું કે, જો કોઈ વ્યક્તિને ચાલવામાં તકલીફ પડતી હોય, તેનો એક પગ ઠંડો અને બીજો પગ ગરમ રહેતો હોય, પગનો રંગ બદલાઈ ગયો હોય અને ચાલતી વખતે ભારે પીડા અનુભવાતી હોય, તો એ સંભવ છે કે પગની લોહીની નસો બંધ થઈ ગઈ છે, જેના કારણે લોહીનો પુરવઠો પહોંચી રહ્યો નથી. આ બાબતને અણદેખી ન કરો અને તુરંત ડૉક્ટરનો સંપર્ક કરીને સારવાર શરૂ કરો.

બીજી બાજુ, અન્ય એક ડૉ. જણાવ્યું કે, 'ડીપ વેન થ્રૉમ્બોસિસ' (Deep Vein Thrombosis) એક એવી સ્થિતિ છે જેમાં શરીરની ઊંડી નસોમાં લોહીનું ગંઠાઈ જવું (થ્રોમ્બસ બનવો) થાય છે, જેનાથી લોહીનો સામાન્ય પ્રવાહ અટકી જાય છે. જો તેની સારવાર ન કરવામાં આવે તો આ ગઠ્ઠો ફેફસાં સુધી પહોંચી શકે છે અને ગંભીર રૂધિરાભિસરણ અવરોધ પેદા કરી શકે છે, જેનાથી જીવનનું જોખમ પણ ઊભું થઈ શકે છે. ડૉ.એ જણાવ્યું કે વેસ્ક્યુલર ડિસીઝ એ લાઈફસ્ટાઈલ સંબંધિત બીમારી છે. જો તમે તમારી જીવનશૈલી સુધારી લો તો આ બીમારી તમને નહીં થાય.

આ કારણોસર થઈ રહી છે વેસ્ક્યુલર ડિસીઝ

ડૉ.એ જણાવ્યું કે આ બીમારી તંબાકુનું સેવન કરવાથી, સિગારેટ પીવાથી અને ડાયાબિટીસના કારણે થાય છે. જે રીતે શરીરના બાકીના અંગોમાં બીમારીઓ થાય છે, તે જ રીતે શરીરની લોહીની નસોમાં પણ રોગો થાય છે, જેને સમયસર ઓળખીને સારવાર કરાવવી જરૂરી છે. ગેંગરીન જેવી ગંભીર બીમારીમાં પગ કાપવા સુધીની નોબત આવી શકે છે.

આવા સંજોગોમાં તે ખૂબ જરૂરી છે કે તમે તમારું શુગર કંટ્રોલમાં રાખો, બ્લડ પ્રેશર નિયંત્રણમાં રાખો, કૉલેસ્ટ્રોલ કાબૂમાં રાખો, નિયમિત કસરત કરો, પૂરતા પ્રમાણમાં પાણી પીઓ, વધુ સમય સુધી ઊભા ન રહો, વધુ સમય સુધી બેસી ન રહો, પૂરતી ઊંઘ લો અને પગની કસરતો કરો. પગમાં ઉપર જણાવેલા લક્ષણો દેખાય તો તુરંત ડૉક્ટરને મળો. તેમણે વધુમાં જણાવ્યું કે આ બીમારી આનુવંશિક (જેનેટિક) પણ હોઈ શકે છે અથવા વધુ માત્રામાં ધૂમ્રપાન કે તંબાકુનું સેવન કરવાથી પણ થઈ શકે છે.

નોંધ: આ આર્ટિકલ તમને જાગૃત કરવાના હેતુથી લખવામાં આવ્યો છે.