શું ગૌમૂત્ર બનશે ચિકનગુનિયાની અક્સીર દવા?? IIT રૂરકીના લેબ ટેસ્ટમાં મળ્યા આશાસ્પદ પરિણામો!
IIT રૂરકીના સંશોધકોએ જણાવ્યું છે કે આયુર્વેદિક ગૌમૂત્ર અર્ક અને કુદરતી સંયોજનો
IIT રૂરકીના સંશોધકોએ જણાવ્યું છે કે આયુર્વેદિક ગૌમૂત્ર અર્ક અને કુદરતી સંયોજનો (natural compounds) પર આધારિત ફોર્મ્યુલેશને લેબોરેટરીના પ્રયોગોમાં ચિકનગુનિયા વાયરસને નોંધપાત્ર રીતે ઘટાડ્યો છે.
ચિકનગુનિયા વાયરસ પર અભ્યાસ: IIT રૂરકીને જાણવા મળ્યું કે ગૌમૂત્ર અર્ક વાયરલ લોડ ઘટાડે છે
ભારતમાં ચિકનગુનિયા જેવા મચ્છરજન્ય રોગોનો સમયાંતરે પ્રકોપ જોવા મળતો હોવાથી, વૈજ્ઞાનિકો વાયરલ ઇન્ફેક્શન (ચેપ) સામે લડવા માટે નવા રસ્તાઓ શોધી રહ્યા છે. હાલમાં ચિકનગુનિયા માટે કોઈ ચોક્કસ એન્ટિવાયરલ દવા ઉપલબ્ધ નથી, તેથી સંશોધકો સંભવિત સારવાર શોધવા માટે આધુનિક વિજ્ઞાન અને પરંપરાગત દવાઓ બંને પર સંશોધન કરી રહ્યા છે.
એક નવા અભ્યાસમાં, ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ટેક્નોલોજી (IIT) રૂરકીના સંશોધકોએ આયુર્વેદિક ગૌમૂત્ર અર્કને લગતા આશાસ્પદ લેબોરેટરી પરિણામો જાહેર કર્યા છે. સંશોધન ટીમ પ્રમાણે, આ કુદરતી બનાવટે લેબોરેટરીની પરિસ્થિતિઓમાં ચિકનગુનિયા વાયરસ સામે મજબૂત એન્ટિવાયરલ પ્રવૃત્તિ (અસર) દર્શાવી છે. વૈજ્ઞાનિકોનું કહેવું છે કે આ પરિણામો આધુનિક સંશોધન પદ્ધતિઓનો ઉપયોગ કરીને પરંપરાગત ઉપચારોના અભ્યાસમાં વૈજ્ઞાનિક રસ વધારે છે.
IIT રૂરકીના અભ્યાસમાં શું બહાર આવ્યું?
આ સંશોધન IIT રૂરકીના ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ બાયોસાયન્સિસ એન્ડ બાયોએન્જિનિયરિંગના પ્રોફેસર શૈલી તોમર અને તેમની ટીમ દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું.
સંસ્થાના જણાવ્યા અનુસાર, લેબોરેટરીના પ્રયોગોમાં નીચે મુજબના પરિણામો જોવા મળ્યા છે:
વાયરલ લોડમાં ઘટાડો: ગૌમૂત્ર અર્કે ચિકનગુનિયાના વાયરલ લોડમાં 90% થી વધુનો ઘટાડો કર્યો છે.
શ્રેષ્ઠ ફોર્મ્યુલેશન: કુદરતી બાયોએક્ટિવ સંયોજનોનો ઉપયોગ કરીને તૈયાર કરાયેલા એક ખાસ ફોર્મ્યુલેશને લેબોરેટરીની પરિસ્થિતિઓમાં વાયરલ લોડમાં 99.85% સુધીનો ઘટાડો નોંધાવ્યો છે.
બાયોએક્ટિવ સંયોજનોની ઓળખ: સંશોધકોએ એવા કેટલાક બાયોએક્ટિવ સંયોજનો ઓળખી કાઢ્યા છે જે આ એન્ટિવાયરલ પ્રવૃત્તિ માટે જવાબદાર હોઈ શકે છે.
આ અભ્યાસ પીઅર-રિવ્યુડ જર્નલ 'ACS Agricultural Science & Technology' માં પ્રકાશિત થયો છે.
આ સંશોધન શા માટે મહત્વનું છે?
ચિકનગુનિયા એ સંક્રમિત એડીસ (Aedes) મચ્છરોના કરડવાથી ફેલાતો વાયરલ રોગ છે. તે સામાન્ય રીતે ખૂબ તાવ, સાંધાનો સખત દુખાવો, માથાનો દુખાવો, સ્નાયુઓનો દુખાવો અને થાકનું કારણ બને છે. જો કે મોટાભાગના દર્દીઓ સાજા થઈ જાય છે, પરંતુ કેટલાક કિસ્સાઓમાં સાંધાનો દુખાવો અઠવાડિયા કે મહિનાઓ સુધી રહી શકે છે.
હાલમાં એવી કોઈ માન્ય એન્ટિવાયરલ દવા નથી જે ખાસ કરીને ચિકનગુનિયા વાયરસને નિશાન બનાવતી હોય. સારવાર મુખ્યત્વે તાવ અને દુખાવા જેવા લક્ષણોમાંથી રાહત મેળવવા પર જ કેન્દ્રિત હોય છે. સંશોધકોનું માનવું છે કે એન્ટિવાયરલ ગુણો ધરાવતા કુદરતી સંયોજનોની ઓળખ ભવિષ્યમાં નવી દવાઓ વિકસાવવામાં મદદ કરી શકે છે.
આધુનિક સંશોધનમાં આયુર્વેદ કેવી રીતે બંધબેસે છે?
IIT રૂરકીની ટીમનું કહેવું છે કે આ અભ્યાસ દર્શાવે છે કે આધુનિક બાયોટેકનોલોજી અને વૈજ્ઞાનિક પદ્ધતિઓનો ઉપયોગ કરીને પરંપરાગત આયુર્વેદિક જ્ઞાનનું પરીક્ષણ કેવી રીતે કરી શકાય છે.
માત્ર પરંપરાગત દાવાઓ પર આધાર રાખવાને બદલે, સંશોધકોએ ગૌમૂત્ર અર્કમાં હાજર રાસાયણિક સંયોજનોનું વિશ્લેષણ કર્યું અને નિયંત્રિત લેબોરેટરી પ્રયોગોમાં વાયરસ પર તેમની અસરનું મૂલ્યાંકન કર્યું. આ પ્રકારનું સંશોધન એવા અણુઓ ઓળખવામાં મદદ કરી શકે છે જે ભવિષ્યમાં એન્ટિવાયરલ દવાઓ તરીકે વિકસાવી શકાય.
શું લોકોએ ચિકનગુનિયાની સારવાર તરીકે ગૌમૂત્રનો ઉપયોગ શરૂ કરી દેવો જોઈએ?
ના. આ પરિણામોનો અર્થ એવો બિલકુલ નથી કે લોકોએ ચિકનગુનિયાની સારવાર માટે ગૌમૂત્રનો ઉપયોગ કરવો જોઈએ. આ અભ્યાસ લેબોરેટરીની પરિસ્થિતિઓમાં કરવામાં આવ્યો હતો, દર્દીઓ પર નહીં. માનવ ઉપયોગ માટે કોઈપણ સારવારની ભલામણ કરવામાં આવે તે પહેલાં પ્રાણીઓ પરના અભ્યાસ, ક્લિનિકલ ટ્રાયલ્સ અને સુરક્ષા પરીક્ષણ સહિતના વધુ સંશોધનની જરૂર છે. આરોગ્ય નિષ્ણાતો ચિકનગુનિયાની શંકા ધરાવતા લોકોને તબીબી સારવાર લેવા, હાઇડ્રેટેડ રહેવા, આરામ કરવા અને તેમના ડૉક્ટરની સલાહ અનુસરવાની સલાહ આપવાનું ચાલુ રાખે છે.
આગામી સમયમાં જો ભવિષ્યના અભ્યાસો આ પરિણામોની પુષ્ટિ કરશે, તો આ સંશોધન પરંપરાગત જ્ઞાનથી પ્રેરિત અને આધુનિક વૈજ્ઞાનિક પુરાવાઓ દ્વારા સમર્થિત નવી એન્ટિવાયરલ દવાઓના વિકાસમાં મોટું યોગદાન આપી શકે છે.
