ઈતિહાસ પ્રેમીઓએ એકવાર જરૂર એક્સપ્લોર કરવા જોઈએ નાલંદાના આ સ્થળો

નાલંદા, જે એક સમયે શિક્ષણનું કેન્દ્ર હતું, તે તેના બૌદ્ધ સ્થળો અને સ્મારકો માટે જાણીતું છે. નાલંદા ઈતિહાસ પ્રેમીઓ માટે ફરવા માટેનું શ્રેષ્ઠ સ્થળ છે. તે ઘણા શાસકો અને બૌદ્ધ સમ્રાટોના શાસન દરમિયાન વિકસ્યું હતું. અહીં તમને ઘણા પ્રાચીન સ્તૂપ, મઠો, મંદિરો અને ચૈત્ય જોવા મળશે જેનું નિર્માણ ગુપ્ત રાજાઓ, અશોક અને હર્ષવર્ધન દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું.

નાલંદા સ્થાપત્ય તેમજ ઐતિહાસિક રચનાઓથી ભરપૂર છે. જો તમને ઈતિહાસ વિશે જાણવું ગમે છે તો તમને અહીં એવી અનેક રચનાઓ જોવા મળશે જે તમને ભૂતકાળમાં લઈ જશે. તેથી, આજે આ લેખમાં અમે તમને નાલંદામાં ફરવા માટેના કેટલાક એવા સ્થળો વિશે જણાવી રહ્યા છીએ, જેની ઈતિહાસ પ્રેમીઓએ એકવાર અવશ્ય મુલાકાત લેવી જોઈએ.

નાલંદા પુરાતત્વ સંગ્રહાલય

1917માં સ્થપાયેલ, આ મ્યુઝિયમમાં નાલંદા યુનિવર્સિટીની સાઈટ પરથી મળી આવેલી કલાકૃતિઓ છે. તે પ્રદેશના સાંસ્કૃતિક અને શૈક્ષણિક વારસાની વ્યાપક ઝાંખી પૂરી પાડે છે. આ મ્યુઝિયમનું મુખ્ય આકર્ષણ બુદ્ધ અને બોધિસત્વોની મૂર્તિઓ છે. અહીં રાખવામાં આવેલા સિક્કા, માટીકામ અને શિલાલેખ નાલંદાના જીવન અને સમય વિશે માહિતી આપે છે.

નાલંદા યુનિવર્સિટીના ખંડેર

નાલંદાને શિક્ષણનું કેન્દ્ર માનવામાં આવે છે. 5મી સદીમાં સ્થપાયેલી નાલંદા યુનિવર્સિટી વિશ્વની પ્રથમ રેસિડેન્શિયલ યુનિવર્સિટીઓમાંની એક હતી. તે એક મહત્ત્વપૂર્ણ કેન્દ્ર હતું અને સમગ્ર એશિયામાંથી વિદ્યાર્થીઓ અને વિદ્વાનોને આકર્ષિત કરતી હતી. આજે તેના અવશેષો અહીં હાજર છે. આ ખંડેરોમાં સ્તૂપ, મંદિરો, છાત્રાલયો, ધ્યાન ખંડ અને વર્ગખંડોનો સમાવેશ થાય છે. અહીંના મઠો અને વર્ગખંડો આ પ્રાચીન યુનિવર્સિટીના લેઆઉટ અને સ્થાપત્યને પ્રતિબિંબિત કરે છે.

નવ નાલંદા મહાવિહાર

જો તમે ઈતિહાસ વિશે જાણવાના શોખીન છો તો તમારે નવ નાલંદા મહાવિહારની મુલાકાત અવશ્ય લેવી જોઈએ. તે પ્રાચીન શિક્ષણ કેન્દ્રને પુનર્જીવિત કરવા માટે 1951માં સ્થાપિત આધુનિક સંસ્થા છે. તે બૌદ્ધ ધર્મના આધુનિક કેન્દ્ર તરીકે બનાવવામાં આવ્યું છે. તે આજે પ્રાચીન પાલી લિપિ અને બૌદ્ધ ધર્મ સાથે સંબંધિત શિક્ષા પ્રદાન કરે છે. અહીં બૌદ્ધ ગ્રંથો અને હસ્તપ્રતોના વિશાળ સંગ્રહ સાથેનું પુસ્તકાલય છે, જે તમને પ્રાચીન ભારતીય ઈતિહાસ અને સંસ્કૃતિ વિશે જાણવાની તક આપે છે. ઈતિહાસ પ્રેમીઓ અને સંશોધકો માટે, આ નાલંદામાં મુલાકાત લેવા માટેનું એક શ્રેષ્ઠ સ્થાન છે.

સૂર્ય મંદિર

તે સૂર્ય ભગવાનને સમર્પિત એક પ્રાચીન મંદિર છે, જે નાલંદા યુનિવર્સિટીના ખંડેર પાસે સ્થિત છે. તેમાં વિવિધ બૌદ્ધ અને હિન્દુ દેવતાઓના મંદિરો છે. મંદિરમાં દેવી પાર્વતીની પાંચ ફૂટ ઊંચી મૂર્તિ પણ છે. આ મંદિરમાં દર વર્ષે બે વાર લોકપ્રિય છઠ પૂજાનું આયોજન કરવામાં આવે છે. આ મંદિરનું મુખ્ય આકર્ષણ જટિલ કોતરણી અને શિલ્પો છે.