દેશમાં રસોઈ માટે વપરાતા ઈંધણને કારણે દર વર્ષે અનેક બાળકોના મૃત્યુ : સંશોધનમાં ખુલાસો ચિંતાજનક ખુલાસો 

દેશ અને દુનિયામાં પ્રદુષણ સતત વધી રહ્યું છે, ત્યારે ભારતમાં પ્રદૂષણ બાળકો માટે જીવલેણ સાબિત થઈ રહ્યું છે. બાળકો ઘરોમાં પણ સુરક્ષિત નથી. કોર્નેલ યુનિવર્સિટીના સંશોધકોએ ખુલાસો કર્યો છે કે દેશમાં દર હજાર શિશુઓ અને બાળકોમાંથી 27 બાળકો ઘરોમાં રસોઈ માટે ઉપયોગમાં લેવાતા અશ્મિભૂત બળતણથી મૃત્યુ પામે છે. અભ્યાસના પરિણામો જર્નલ ઓફ ઈકોનોમિક બિહેવિયર એન્ડ ઓર્ગેનાઈઝેશનમાં પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યા છે.

સંશોધકોના મતે, આ પ્રકારનો આ પહેલો અભ્યાસ છે જે ભારતીય ઘરોમાં રસોઈ બનાવવા માટે વપરાતા અશ્મિભૂત ઇંધણનું સાચું મૂલ્ય દર્શાવે છે. તે દર્શાવે છે કે કેવી રીતે આ અશ્મિભૂત બળતણ બાળકોની હત્યા કરી રહ્યું છે. અભ્યાસમાં 1992 અને 2016 વચ્ચેના છેલ્લા 25 વર્ષના ડેટાનું વિશ્લેષણ કરવામાં આવ્યું હતું. આ ડેટાએ ઘરોમાં વપરાતા તમામ પ્રકારના દૂષિત ઇંધણની ઓળખ કરી છે. સંશોધન દર્શાવે છે કે આ પ્રદૂષણની સૌથી ખરાબ અસર એક મહિનાથી ઓછી ઉંમરના શિશુઓ પર થાય છે. આ કારણ છે કે તેમના ફેફસાં સંપૂર્ણ રીતે વિકસિત નથી. ઉપરાંત, આ બાળકો રસોઈ બનાવતી વખતે તેમની માતાની નજીક હોય છે.

ઘરની રચના પણ વધુ પ્રદૂષણ માટે જવાબદાર છે

સંશોધકોના જણાવ્યા અનુસાર, અભ્યાસમાં ભારતીય ઘરોમાં વપરાતા 10 અલગ-અલગ પ્રકારના ઈંધણનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો. તેમાં કેરોસીનથી લઈને અશ્મિભૂત ઈંધણ જેવા કે લાકડું, કોલસો, પાકના અવશેષો અને ગાયના છાણનો સમાવેશ થાય છે. ઘરોની અંદરના અતિશય પ્રદૂષણ માટે ઘરોની રચના પણ ઘણી હદ સુધી જવાબદાર હોવાનું જણાયું હતું. કાં તો ઘરો નાના મળી આવ્યા હતા અથવા તેઓ સારી રીતે હવાની અવરજવર ધરાવતા ન હતા. તેના કારણે પણ પ્રદૂષણની વધુ અસર બાળકો પર જોવા મળી હતી. ઘરની બહાર કેવી રીતે પાકનો કચરો બાળવામાં આવે છે તેના પર વિશેષ ધ્યાન આપવામાં આવ્યું હતું.

છોકરીઓ વધુ અસરગ્રસ્ત 

મુખ્ય સંશોધક અર્નબ બસુએ જણાવ્યું હતું કે, ભારતીય ઘરોમાં છોકરીઓનો મૃત્યુદર છોકરાઓ કરતા ઘણો વધારે છે. તેનું કારણ એ નથી કે છોકરીઓ છોકરાઓ કરતાં નબળી હોય છે, પરંતુ તેનું કારણ એ છે કે ભારતીય પરિવારોમાં પુત્રોને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવે છે. ખાસ કરીને નિમ્ન અને નિમ્ન મધ્યમ વર્ગના પરિવારોમાં નાની છોકરીઓને ઉધરસ કે તાવ હોય તો તેઓને સમયસર સારવાર પણ મળતી નથી.