ચૂંટણી પંચની કામગીરીની તપાસ માટે સુપ્રીમ કોર્ટમાં PIL, પૂર્વ ન્યાયાધીશના નેતૃત્વમાં નિષ્ણાત સમિતિ રચવાની માગ

ભારતના ચૂંટણી પંચ (ECI)ની કામગીરીમાં રહેલી કથિત સંસ્થાકીય ખામીઓની તપાસ કરવા માટે સ્વતંત્ર નિષ્ણાત સમિતિ રચવાની માગ સાથે સુપ્રીમ કોર્ટમાં જનહિત અરજી (PIL) દાખલ કરવામાં આવી છે. અરજીમાં સમિતિના અધ્યક્ષ તરીકે ભારતના પૂર્વ મુખ્ય ન્યાયાધીશ અથવા સુપ્રીમ કોર્ટના પૂર્વ ન્યાયાધીશની નિમણૂક કરવાની માગ કરવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત, ચૂંટણી પ્રચાર દરમિયાન ધાર્મિક ઓળખ અને ધાર્મિક પ્રતીકોના ઉપયોગ તેમજ નફરત ફેલાવતાં ભાષણો પર નિયંત્રણ મૂકવા માટે ચૂંટણી પંચને નિર્દેશ આપવાની પણ અપીલ કરાઈ છે.

ચૂંટણી પંચની કામગીરીની સ્વતંત્ર તપાસની માગ

અધિવક્તા વિશાલ તિવારી દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી આ અરજીમાં ચૂંટણી પંચની કામગીરીમાં કથિત સંસ્થાકીય ખામીઓની તપાસ માટે સ્વતંત્ર નિષ્ણાત સમિતિ રચવાનો પ્રસ્તાવ મૂકવામાં આવ્યો છે. અરજીકર્તાના જણાવ્યા અનુસાર, સમિતિનું નેતૃત્વ ભારતના પૂર્વ મુખ્ય ન્યાયાધીશ અથવા સુપ્રીમ કોર્ટના પૂર્વ ન્યાયાધીશને સોંપવું જોઈએ. અરજીમાં ચૂંટણી પંચને રાજકીય પક્ષો અને ઉમેદવારોને ચૂંટણી પ્રચાર દરમિયાન ધાર્મિક ઓળખનો ઉપયોગ કરવા, ધાર્મિક પ્રતીકો પ્રદર્શિત કરવા તથા સાંપ્રદાયિક કે જૂથવાદી અપીલો કરવા સામે પગલાં લેવા નિર્દેશ આપવાની માગ પણ કરવામાં આવી છે. હેટ સ્પીચ એટલે કે નફરત ફેલાવતાં ભાષણો પર રોક લગાવવાનો મુદ્દો પણ અરજીમાં ઉઠાવવામાં આવ્યો છે.

SIR અને મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનરને લઈને રાજકીય વિવાદ

દેશમાં મતદાર યાદીઓના વિશેષ સઘન પુનરીક્ષણ (SIR) અને મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારને લઈને રાજકીય વિરોધ વચ્ચે આ અરજી દાખલ કરવામાં આવી છે. વિપક્ષી પક્ષો SIR પ્રક્રિયાને લઈને સતત સવાલો ઉઠાવી રહ્યા છે. તાજેતરમાં તેલંગાણાના મુખ્યમંત્રી એ. રેવંત રેડ્ડીએ પણ SIRને લઈને વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી પર આક્ષેપો કર્યા હતા. તેમણે દાવો કર્યો હતો કે આ પ્રક્રિયાથી દેશમાં મતદાનના અધિકાર ધરાવતા અને મતદાર યાદીમાંથી નામ દૂર થવાને કારણે મતદાનના અધિકારથી વંચિત રહી શકે તેવા લોકો વચ્ચે ભેદ ઊભો થવાની શક્યતા છે. તેમણે મતદાર યાદીમાંથી નામ દૂર કરીને ચૂંટણી જીતવાનું કાવતરું રચાતું હોવાનો પણ આક્ષેપ કર્યો હતો.

રેવંત રેડ્ડીએ ‘જ્ઞાનેશ પાછા જાઓ’નો નારો આપ્યો

શુક્રવારે હૈદરાબાદમાં કોંગ્રેસના ધારાસભ્યો અને અન્ય નેતાઓની બેઠકને સંબોધતાં રેવંત રેડ્ડીએ SIR સામે વિપક્ષી ગઠબંધન INDIA દ્વારા ચલાવવામાં આવી રહેલા અભિયાનને સમર્થન આપ્યું હતું. તેમણે મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારની પણ ટીકા કરી અને મતદાર યાદીમાંથી મોટા પાયે નામ દૂર કરવામાં આવતાં હોવાનો આક્ષેપ કર્યો હતો. રેવંત રેડ્ડીએ આ વિવાદની સરખામણી સ્વતંત્રતા સંગ્રામ દરમિયાન સાયમન કમિશન સામે થયેલા વિરોધ સાથે કરી હતી. તે સમયે ‘સાયમન પાછા જાઓ’નો નારો આપવામાં આવ્યો હતો. તેના અનુસંધાનમાં તેમણે ‘જ્ઞાનેશ પાછા જાઓ’નો નારો આપીને કોંગ્રેસના કાર્યકરોને આ મુદ્દે આંદોલન વધુ તેજ કરવાની અપીલ કરી હતી. સુપ્રીમ કોર્ટમાં દાખલ થયેલી PILમાં ચૂંટણી પંચની કામગીરી, ચૂંટણી પ્રચારમાં ધાર્મિક અપીલ અને હેટ સ્પીચ જેવા મુદ્દાઓ ઉઠાવવામાં આવ્યા છે. જોકે, અરજીમાં કરવામાં આવેલી માગણીઓ અંગે સુપ્રીમ કોર્ટનો કોઈ નિર્ણય આ અહેવાલમાં જણાવવામાં આવ્યો નથી.