કેવી રીતે નક્કી થાય છે EVMમાં ક્યા સ્થાન પર રાખવામાં આવશે ઉમેદવારનું નામ, જાણો શું છે નિયમો
લોકસભા ચૂંટણી 2024માં આજે એટલે કે સોમવારે ચોથા તબક્કાનું મતદાન ચાલી રહ્યું છે. આ તબક્કામા

લોકસભા ચૂંટણી 2024માં આજે એટલે કે સોમવારે ચોથા તબક્કાનું મતદાન ચાલી રહ્યું છે. આ તબક્કામાં લોકો 10 રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોની 96 બેઠકો માટે મતદાન કરી રહ્યા છે. ઈલેક્ટ્રોનિક વોટિંગ મશીન (EVM) નો ઉપયોગ મત આપવા માટે થાય છે. EVM મતદાન અને મત ગણતરીમાં મદદ કરે છે. શું તમને ખબર છે કે EVMમાં ક્યા ઉમેદવારનું નામ ક્યા સ્થાન પર રાખવામાં આવશે તે કેવી રીતે નક્કી થાય છે? જો નહીં, તો આજે અમે તમને આ વિશે જણાવીશું. ચૂંટણી પંચે આ માટે પહેલાથી જ નિયમો અને ધોરણો નક્કી કર્યા છે.
EVMમાં ઉમેદવારનું નામ કયા નંબર પર દેખાશે તે રાજ્યની ભાષા દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે. ઉમેદવારોના નામ રાજ્યોમાં સરકારી કામની ભાષાના મૂળાક્ષરોના ક્રમ પ્રમાણે ગોઠવવામાં આવે છે. ઉદાહરણ તરીકે, જો ગુજરાતમાં ચૂંટણી થઈ રહી હોય, તો ઉમેદવારોના નામ ગુજરાતી મૂળાક્ષરો અનુસાર EVMમાં સેટ કરવામાં આવશે. જો રાજ્યની ભાષા હિન્દી હશે, તો ઉમેદવારોના નામ હિન્દી મૂળાક્ષરો અનુસાર EVMમાં મૂકવામાં આવશે. મેટ્રો સિટીમાં ઉમેદવારોના નામ હિન્દી અથવા તે રાજ્યની ભાષા સાથે અંગ્રેજીમાં પણ લખવામાં આવે છે, જેથી ત્યાં રહેતા અન્ય રાજ્યોના બિન-હિન્દી ભાષી મતદારો પણ ઉમેદવારોના નામ સરળતાથી વાંચી શકે.
રાષ્ટ્રીય પક્ષોના નામ પ્રથમ
રાષ્ટ્રીય પક્ષોના ઉમેદવારોના નામ સૌથી પહેલા EVMમાં આવે છે. તે પછી રજિસ્ટર્ડ માન્યતા પ્રાપ્ત પક્ષોના ઉમેદવારોના નામ આવે છે. રજિસ્ટર્ડ અપ્રમાણિત પક્ષોના ઉમેદવારોના નામ ત્રીજા નંબરે રાખવામાં આવે છે. આ પછી અપક્ષ ઉમેદવારોના નામ બાકી છે. છેલ્લે, મતદારો માટે NOTAનો વિકલ્પ રાખવામાં આવે છે. ઉમેદવારોના નામ ચૂંટણી પંચના નિયમો મુજબ તમામ ભાગોમાં સમાન રીતે મૂકવામાં આવશે.
એક EVMમાં કેટલા નામ રાખી શકાય છે?
એક EVMમાં વધુમાં વધુ 64 ઉમેદવારોના નામ રાખી શકાય છે. એટલે કે એક EVM વડે 64 ઉમેદવારો માટે મતદાન થઈ શકશે. એક યુનિટમાંથી 16 ઉમેદવારો માટે મતદાન થઈ શકે છે. એક કંટ્રોલ યુનિટ સાથે ચારથી વધુ બેલેટ યુનિટ જોડી શકાતા નથી. જો કોઈ મતવિસ્તારમાં 64થી વધુ ઉમેદવારો હોય તો ત્યાંનું ચૂંટણી પંચ ઈવીએમની જગ્યાએ બેલેટ પેપર દ્વારા મતદાન કરાવવાનો નિર્ણય લઈ શકે છે.
એક EVMમાં કેટલા મત પડે છે?
એક EVMમાં 3840 મત પડી શકે છે. ભારતમાં સ્થાપિત મતદાન કેન્દ્રો અથવા બૂથમાં, એક કેન્દ્રમાં મહત્તમ 1500 મતો પડે છે. વધુ મતદારોના કિસ્સામાં બીજું બૂથ બનાવવામાં આવે છે. EVMની ક્ષમતાને ધ્યાનમાં લેતા, એક કેન્દ્ર માટે એક મશીન પર્યાપ્ત છે.
1982માં પહેલીવાર EVMનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો
1982માં પહેલીવાર EVMનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. આઝાદી પછી 70ના દાયકા સુધી ચૂંટણી પંચ બેલેટ પેપરથી ચૂંટણી કરાવતું હતું. કેરળના પરાવુર વિધાનસભા ક્ષેત્રના 50 મતદાન મથકો પર સૌપ્રથમ વખત EVMનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. ચૂંટણી હારી ગયેલા ઈસી જોસે ઈવીએમ વોટિંગ અને પરિણામોને કોર્ટમાં પડકાર્યા હતા. કોર્ટે જોસની અરજી સ્વીકારી હતી અને ફરીથી મતદાન કરાવવાનો આદેશ આપ્યો હતો.








