Ethylene oxide / મસાલાઓ બનાવવામાં આ કેન્સરકારક જ્વલનશીલ ગેસના ઉપયોગ પર સરકારની ચાંપતી નજર, જાહેર કરશે ગાઈડલાઈન

સરકાર સ્થાનિક બજાર તેમજ નિકાસ માટે મસાલામાં ઇથિલિન ઓક્સાઇડ જ્વલનશીલ ગેસના ઉપયોગ માટે દેખરેખ વધારવાની યોજના બનાવી રહી છે. આ બાબતથી વાકેફ લોકોએ જણાવ્યું કે સરકાર હાલમાં આ માટે ગાઈડલાઈન  તૈયાર કરી રહી છે.

ઇથિલિન ઓક્સાઇડની વધુ માત્રથી કેન્સર થવાનું જોખમ

ઇથિલિન ઓક્સાઇડ એ જ્વલનશીલ રંગહીન ગેસ છે જેનો ઉપયોગ સામાન્ય રીતે મસાલામાં સૂક્ષ્મજીવોના વિકાસને રોકવા માટે જંતુનાશક એજન્ટ તરીકે થાય છે. જો નિર્ધારિત મર્યાદા કરતાં વધુ પ્રમાણમાં તેનો ઉપયોગ કરવામાં આવે તો કેન્સર થવાનું જોખમ રહેલું છે.

હાલમાં સ્થાનિક બજાર માટેના મસાલામાં ઇથિલિન ઓક્સાઇડનો ઉપયોગ કરવાની પરવાનગી નથી. પરંતુ તેનો ઉપયોગ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ઉત્પાદનો વેચવા માટે નિર્ધારિત મર્યાદામાં થઈ શકે છે. સામાન્ય રીતે તેના ઉપયોગની માત્રા મસાલા આયાત કરતા દેશો દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે.

FSSAI અને સ્પાઈસ બોર્ડ દેખરેખ રાખી રહ્યા છે 

સ્થાનિક બજારમાં ફૂડ સેફ્ટી એન્ડ સ્ટાન્ડર્ડ ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયા-FSSAI દ્વારા મસાલામાં ઇથિલિન ઓક્સાઇડ જ્વલનશીલ ગેસના ઉપયોગ કડક દેખરેખ રાખવામાં આવશે. આ ઉપરાંત, સ્પાઈસ બોર્ડ ઓફ ઈન્ડિયા, જે વાણિજ્ય વિભાગના વહીવટી નિયંત્રણ હેઠળ આવે છે, તે પણ દેખરેખ વધારી રહ્યું છે. તે ખાતરી કરશે કે માત્ર ઇથિલિન ઓક્સાઇડ-મુક્ત મસાલાઓની જ નિકાસ કરવામાં આવે છે.

સિંગાપોર અને હોંગકોંગમાંથી ભારતીય મસાલાઓ પાછા મોકલાયા 

આ પહેલ એવા સમયે કરવામાં આવી છે જ્યારે ભારતીય મસાલા કંપનીઓ એવરેસ્ટ અને MDHને મર્યાદાથી વધુ જથ્થામાં જંતુનાશક ઇથિલિન ઓક્સાઈડની કથિત હાજરીને કારણે સિંગાપોર અને હોંગકોંગમાંથી તેમના કન્સાઈનમેન્ટ પાછા બોલાવવા પડ્યા હતા.

સ્થાનિક બજાર માટે FSSAI અને આંતરરાષ્ટ્રીય બજાર માટે ભારતીય સ્પાઈસ બોર્ડ જેવી એજન્સીઓ પ્રમાણભૂત ઓપરેટિંગ પ્રક્રિયાઓ ઘડવા માટે સાથે મળીને કામ કરી રહી છે. આ માટેની ગાઈડલાઈન ઘડવા એ ઉદ્યોગના નિયમો અને નિયમો વિશે જાગૃતિ વધારવાની દિશામાં એક મોટું પગલું હશે. મસાલાઓ બનાવવાના  વ્યવસાયમાં માત્ર થોડી મોટી કંપનીઓ હાજર છે, જ્યારે 80 ટકાથી વધુ બજાર પર અસંગઠિત ક્ષેત્રનું વર્ચસ્વ છે.

નિકાસ થતા મસાલામાં ઇથિલિન ઓક્સાઇડનું ફરજિયાત પરીક્ષણ શરૂ

સ્પાઈસ બોર્ડે 6 મેથી સિંગાપોર અને હોંગકોંગમાં નિકાસ કરવામાં આવતા મસાલાના માલસામાનમાં ઇથિલિન ઓક્સાઇડનું ફરજિયાત પરીક્ષણ શરૂ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. આ મસાલા ઉત્પાદનોમાં ઇથિલિન ઓક્સાઇડની હાજરી વિશેની ચિંતાઓને દૂર કરવામાં મદદ કરશે.

અગાઉ, ઇથિલિન ઓક્સાઇડ પરીક્ષણ ફક્ત યુરોપિયન દેશો માટે જ ફરજિયાત હતું કારણ કે EUએ બજારોમાં મોકલવામાં આવતા મસાલાઓ માટે ઇથિલિન ઓક્સાઇડ પરીક્ષણ રિપોર્ટ ફરજિયાત બનાવવાનો આગ્રહ રાખ્યો હતો.

ભારતની મસાલાની નિકાસ કેટલી છે? 

દિલ્હી સ્થિત થિંક ટેન્ક ગ્લોબલ ટ્રેડ રિસર્ચ ઇનિશિયેટિવએ ગયા અઠવાડિયે જણાવ્યું હતું કે ભારતે મસાલાઓની ગુણવત્તાના મુદ્દાને તાકીદે ઉકેલવાની જરૂર છે. નાણાકીય વર્ષ 2023 અને 2024 વચ્ચે ભારતની મસાલાની નિકાસ 4.25 અરબ ડોલરની હતી, જે વૈશ્વિક મસાલાની નિકાસના માત્ર 12 ટકા છે.