દિલ્હીમાં BRICS દેશોના NSAનો જમાવડો: અજીત ડોભાલ કરશે અધ્યક્ષતા, ચીન સાથે થશે સીધી વાત
છેલ્લું અપડેટ : 21 Jun 2026
વૈશ્વિક રાજકારણ અને સુરક્ષાના મોરચે ભારતની રાજધાની નવી દિલ્હી અત્યારે વૈશ્વિક કેન્દ્રબિંદુ બની છે. ભારતની અધ્યક્ષતામાં સોમવારથી નવી દિલ્હીમાં બ્રિક્સ (BRICS) દેશોના રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકારો (National Security Advisors - NSAs) અને સુરક્ષા બાબતોના ઉચ્ચ પ્રતિનિધિઓની એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ બે દિવસીય બેઠક શરૂ થઈ રહી છે.
આ હાઈ-લેવલ બેઠકની અધ્યક્ષતા ભારતના રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર (NSA) અજીત ડોભાલ કરશે. આ બેઠકમાં સરહદ પારનો આતંકવાદ, મધ્ય પૂર્વ (વેસ્ટ એશિયા)ના બદલાતા સુરક્ષા સમીકરણો અને રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ સહિતના અનેક વૈશ્વિક ભૌગોલિક-રાજકીય પડકારો (Geopolitical Challenges) પર ઊંડી ચર્ચા થવાની આશા છે.
સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬માં ભારતમાં જ યોજાનારા 'બ્રિક્સ શિખર સંમેલન' (BRICS Summit) ની તૈયારીઓના ભાગરૂપે આ બેઠક ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહી છે. ભારત હાલમાં બ્રિક્સ જૂથનું વર્તમાન અધ્યક્ષ [Current Chair] છે.
ચીની વિદેશ મંત્રી વાંગ યી સાથે થઈ શકે છે દ્વિપક્ષીય વાટાઘાટો
આ સુરક્ષા સંમેલનમાં સભ્ય દેશોના ટોચના સુરક્ષા અધિકારીઓ ભાગ લઈ રહ્યા છે. જેમાં મુખ્યત્વે:
-
ચીનના વિદેશ મંત્રી વાંગ યી
-
રશિયન સુરક્ષા પરિષદના સચિવ અને પૂર્વ સંરક્ષણ મંત્રી સેર્ગેઈ શોઈગુ
-
ઈરાની સર્વોચ્ચ રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા પરિષદના નાયબ સચિવ નેઝામીપુર સામેલ છે.
ચીની વિદેશ મંત્રી વાંગ યીની આ મુલાકાત દરમિયાન અજીત ડોભાલ સાથે એક અલગ દ્વિપક્ષીય બેઠક (Bilateral Meeting) થવાની પણ પ્રબળ સંભાવના છે, જેના પર વૈશ્વિક વિશ્લેષકોની નજર રહેશે. ભારતમાં ચીનના રાજદૂત શૂ ફેઈહોંગે જણાવ્યું છે કે, ચીન વૈશ્વિક સુરક્ષા સ્થિતિ અને પરંપરાગત તેમજ બિન-પરંપરાગત પડકારો પર બ્રિક્સ સભ્યો સાથે વિચારોનું આદાન-પ્રદાન કરવા ઉત્સુક છે.
શું છે આ બેઠકનો મુખ્ય એજન્ડા?
વિદેશ મંત્રાલય [Ministry of External Affairs - MEA] ના જણાવ્યા અનુસાર, આ બેઠકની મુખ્ય થીમ (મુખ્ય વિષય) ‘વિશ્વની સામે રહેલા બિન-પરંપરાગત સુરક્ષા પડકારો’ [Non-Traditional Security Challenges] રાખવામાં આવી છે. આ દરમિયાન:
-
ઝડપથી બદલાતા રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાના જોખમોનું સ્વરૂપ
-
નવી અને ઉભરતી ટેકનોલોજીની [Emerging Technologies] ભૂમિકા અને તેનાથી પેદા થતા જોખમો
-
આતંકવાદ સામે સંયુક્ત કાર્યદળ [Joint Task Force]
-
માહિતી અને સંચાર ટેકનોલોજી (ICT) ના સુરક્ષિત ઉપયોગની સમીક્ષા કરવામાં આવશે.
ભારત ઉઠાવશે 'સરહદ પારના આતંકવાદ'નો મુદ્દો
સરકારી સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, ભારત આ વૈશ્વિક મંચ પર આતંકવાદ, ખાસ કરીને પાકિસ્તાન સમર્થિત આતંકી જૂથો દ્વારા જમ્મુ-કાશ્મીરને નિશાન બનાવીને કરવામાં આવતી સરહદ પારની આતંકવાદી પ્રવૃત્તિઓ [Cross-Border Terrorism] નો મુદ્દો મજબૂતાઈથી ઉઠાવશે. આ ઉપરાંત, પાકિસ્તાન અને અફઘાનિસ્તાન વચ્ચે ચાલી રહેલા વર્તમાન તણાવ અને સંઘર્ષ પર પણ બેઠકમાં ચર્ચા થઈ શકે છે.
સર્વસંમતિ સાધવાનો મોટો પડકાર
આ બેઠક એવા સમયે યોજાઈ રહી છે જ્યારે વિવિધ વૈશ્વિક મુદ્દાઓ પર બ્રિક્સ જૂથની અંદર જ અલગ-અલગ વલણ અને આંતરિક તણાવ જોવા મળી રહ્યો છે. અગાઉ મે મહિનામાં યોજાયેલી બ્રિક્સ વિદેશ મંત્રીઓની બેઠકમાં વેસ્ટ એશિયાની ઘટનાઓને લઈને ઈરાન અને સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE) વચ્ચેના ઊંડા મતભેદોને કારણે કોઈ સંયુક્ત નિવેદન [Joint Statement] જાહેર થઈ શક્યું ન હતું, જેના કારણે ભારતે 'ચેરમેન સ્ટેટમેન્ટ' જાહેર કરવું પડ્યું હતું.
બ્રિક્સમાં તમામ નિર્ણયો સર્વસંમતિ [Consensus] થી લેવામાં આવતા હોવાથી, તમામ દેશોને એક મંચ પર લાવવાની ભારત સામે મોટી કૂટનીતિક જવાબદારી [Diplomatic Responsibility] રહેશે.
૧૧ દેશોનું શક્તિશાળી સંગઠન બન્યું BRICS
અત્રે ઉલ્લેખનીય છે કે આ સમૂહમાં હવે વિશ્વની ૧૧ અગ્રણી ઉભરતી અર્થવ્યવસ્થાઓ [Emerging Economies] સામેલ છે. જેમાં બ્રાઝિલ, રશિયા, ભારત, ચીન, દક્ષિણ આફ્રિકા, ઇજિપ્ત (Egypt), ઇથોપિયા, ઈરાન, ઇન્ડોનેશિયા, સાઉદી અરેબિયા અને સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE) જેવા દેશોનો સમાવેશ થાય છે. આ સંગઠન હવે વૈશ્વિક રાજકીય, આર્થિક અને સુરક્ષા મુદ્દાઓ પર ચર્ચા માટેનું એક અત્યંત શક્તિશાળી પ્લેટફોર્મ [Powerful Platform] બની ચૂક્યું છે.