BRICS: શું ચીન સાથેના સંબંધો સંપૂર્ણપણે સુધરશે? શી જિનપિંગના ટોચના સહાયક અજિત ડોભાલના આમંત્રણ પર ભારતની મુલાકાતે

ચીનના વિદેશ પ્રધાન વાંગ યી રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર અજિત ડોભાલના આમંત્રણ પર, સુરક્ષા મુદ્દાઓ માટે બ્રિક્સ ઉચ્ચ પ્રતિનિધિઓ/રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકારોની 16મી બેઠકમાં ભાગ લેવા માટે 22-23 જૂને ભારતની મુલાકાત લેશે. ચીનના વિદેશ મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે શ્રી વાંગ ભારત દ્વારા આયોજિત આ ઉચ્ચ-સ્તરીય સુરક્ષા સંવાદમાં હાજરી આપશે. "નવીનતા, સહકાર અને ટકાઉ વિકાસનું નિર્માણ" થીમ સાથે ભારત 2026 માટે બ્રિક્સનું પ્રમુખપદ ધરાવે છે. રશિયન સુરક્ષા પરિષદના સચિવ સેરગેઈ શોઇગુ પણ આ બેઠકમાં હાજરી આપે તેવી અપેક્ષા છે. સભ્ય દેશોના વરિષ્ઠ સુરક્ષા અધિકારીઓ બેઠક દરમિયાન વૈશ્વિક અને પ્રાદેશિક સ્થિરતા સંબંધિત મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરશે.

સમયનું મહત્વ

બ્રિક્સ NSA બેઠક એવા સમયે થઈ રહી છે જ્યારે યુએસ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને ઈરાની રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશ્કિયાને યુદ્ધવિરામને વધુ 60 દિવસ લંબાવવા, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ફરીથી ખોલવા અને ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમ પર વાટાઘાટો શરૂ કરવા માટે પ્રારંભિક કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે.આ મુલાકાત મે મહિનામાં નવી દિલ્હીમાં યોજાયેલી બ્રિક્સ વિદેશ મંત્રીઓની બેઠક બાદ થઈ છે, જ્યાં રાજકીય, આર્થિક અને સાંસ્કૃતિક ક્ષેત્રોમાં સહયોગની સમીક્ષા કરવામાં આવી હતી. મંત્રીઓએ બહુપક્ષીયતા, સંયુક્ત રાષ્ટ્ર-કેન્દ્રિત પ્રણાલી અને વૈશ્વિક શાસન સુધારાઓ માટે તેમના સમર્થનનો પુનરોચ્ચાર કર્યો. ઈરાન સંઘર્ષ અંગે સભ્ય રાષ્ટ્રો વચ્ચે મતભેદો હોવા છતાં, બે દિવસની ચર્ચા પછી એક સંયુક્ત નિવેદન બહાર પાડવામાં આવ્યું.

ભાગીદાર દેશો

બ્રાઝિલ, રશિયા, ભારત, ચીન અને દક્ષિણ આફ્રિકાથી શરૂ થયેલા બ્રિક્સ જૂથમાં હવે ઇજિપ્ત, ઇથોપિયા, ઈરાન, સાઉદી અરેબિયા, સંયુક્ત આરબ અમીરાત અને ઇન્ડોનેશિયાનો સમાવેશ થાય છે. આ પ્લેટફોર્મ ઉભરતી અર્થવ્યવસ્થાઓ વચ્ચે સંકલન માટે મુખ્ય માધ્યમ તરીકે તેની ભૂમિકાને મજબૂત બનાવી રહ્યું છે. 2026 માં બ્રિક્સ પ્રમુખપદ માટે ભારતની પ્રાથમિકતાઓમાં નવીનતા-આગેવાની હેઠળની વૃદ્ધિ, ટકાઉ વિકાસ, ડિજિટલ કનેક્ટિવિટી, ઊર્જા સંક્રમણ અને વિકાસશીલ રાષ્ટ્રો માટે ક્ષમતા નિર્માણનો સમાવેશ થાય છે.

શું ભારત-ચીન સંબંધો ફરી સુધરી રહ્યા છે?

વાંગની મુલાકાતને ભારત-ચીન સંબંધોમાં ધીમે ધીમે થઈ રહેલા સુધારાના સંદર્ભમાં પણ જોવામાં આવી રહી છે. તાજેતરના વર્ષોમાં, વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગે બહુપક્ષીય પ્લેટફોર્મ પર ઘણી ઉચ્ચ-સ્તરીય બેઠકો યોજી છે, જેમાં 2025 માં તિયાનજિનમાં યોજાયેલી શાંઘાઈ સહકાર સંગઠન (SCO) સમિટ અને 2024 માં કાઝાનમાં બેઠકોનો સમાવેશ થાય છે.ભારતના વિદેશ મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, બંને દેશોએ તાજેતરમાં સરહદી વિસ્તારોમાં શાંતિ અને સ્થિરતા જાળવવા અને મતભેદો વિવાદોમાં ન ફેરવાય તેની ખાતરી કરવા પર ભાર મૂક્યો છે. બંને પક્ષોએ એ પણ ભાર મૂક્યો છે કે સ્થિર ભારત-ચીન સંબંધો ફક્ત બંને રાષ્ટ્રોના વિકાસ માટે જ નહીં પરંતુ પ્રાદેશિક અને વૈશ્વિક સ્થિરતા માટે પણ મહત્વપૂર્ણ છે.