ઉત્તર પ્રદેશમાં વસ્તી કરતાં 2.58 કરોડ ઓછા મતદારો, ડ્રાફ્ટ યાદીમાં સામે આવ્યા ચોંકાવનારા આંકડા

ઉત્તર પ્રદેશમાં ચૂંટણી પંચ દ્વારા ડ્રાફ્ટ ઈલેક્ટોરલ રોલ પ્રસિદ્ધ કરવામાં આવ્યો છે. અગાઉના આંકડાઓની સરખામણીએ રાજ્યમાં કુલ 18 લાખ 84 હજાર મતદારોનો વધારો નોંધાયો છે. જોકે, એક તરફ કુલ મતદારો વધ્યા છે ત્યારે બીજી તરફ 18થી 19 વર્ષની વયના નવા યુવા મતદારોની સંખ્યામાં અંદાજે 5.80 લાખનો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. નવી ડ્રાફ્ટ યાદીમાં પુરુષોની સરખામણીમાં મહિલા મતદારોની સંખ્યામાં વધુ વૃદ્ધિ થઈ છે, જ્યારે રાજ્યની અંદાજિત વસ્તી અને મતદાર યાદીના આંકડા વચ્ચે લગભગ 2.58 કરોડનો મોટો તફાવત સામે આવ્યો છે.
મહિલા મતદારોની સંખ્યામાં પુરુષો કરતાં વધુ વધારો
ચૂંટણી પંચના નવા ડ્રાફ્ટ મુજબ, રાજ્યમાં પુરુષ મતદારોની સંખ્યામાં 7 લાખ 87 હજાર 449નો વધારો થયો છે, જેના કારણે હવે કુલ પુરુષ મતદારો 7.38 કરોડ પર પહોંચ્યા છે. તેની સામે મહિલા મતદારોની સંખ્યામાં 10 લાખ 96 હજાર 828નો મોટો ઉછાળો નોંધાયો છે અને કુલ મહિલા મતદારોની સંખ્યા વધીને 6.20 કરોડ થઈ ગઈ છે. બીજી તરફ, તૃતીય લિંગ (થર્ડ જેન્ડર)ના મતદારોની સંખ્યામાં 164નો ઘટાડો થયો છે; અગાઉની યાદીમાં આ સંખ્યા 4,206 હતી, જે હવે ઘટીને 4,042 રહી ગઈ છે.
18 થી 19 વર્ષના યુવા મતદારોમાં 5.80 લાખનો ઘટાડો
ડ્રાફ્ટ મતદાર યાદીમાં સૌથી નોંધપાત્ર ફેરફાર 18 થી 19 વર્ષની વયના યુવા મતદારોમાં જોવા મળ્યો છે. આ વયજૂથના મતદારોમાં 5 લાખ 80 હજાર 8નો ઘટાડો નોંધાયો છે. અગાઉની અંતિમ યાદીમાં 18 થી 19 વર્ષના 17 લાખ 63 હજાર 360 મતદારો હતા, જે હવે ઘટીને 11 લાખ 83 હજાર 352 થઈ ગયા છે. આ ઉપરાંત, મતદાર યાદીમાં જેન્ડર રેશિયો (લિંગ ગુણોત્તર) 834 થી વધીને 840 થયો છે. ઈપી (EP) રેશિયોમાં પણ 0.78નો સુધારો થયો છે, જે અગાઉના 55.17 થી વધીને 55.95 પર પહોંચ્યો છે.
અગાઉની અંતિમ યાદી અને નવી ડ્રાફ્ટ યાદીની સરખામણી
10 એપ્રિલ 2026ના રોજ પ્રકાશિત થયેલી અંતિમ મતદાર યાદીમાં કુલ 13 કરોડ 39 લાખ 84 હજાર 792 મતદારો નોંધાયેલા હતા. તેમાં 7 કરોડ 30 લાખ 71 હજાર 61 પુરુષ, 6 કરોડ 9 લાખ 9 હજાર 525 મહિલા અને 4,206 તૃતીય લિંગના મતદારો સામેલ હતા, તેમજ 18 થી 19 વર્ષના 17 લાખ 63 હજાર 360 યુવા મતદારો હતા. નવી ડ્રાફ્ટ યાદીમાં કુલ મતદારોની સંખ્યામાં અંદાજે 18.84 લાખનો વધારો થયો છે, જેની સાથે જેન્ડર રેશિયો 834 થી વધીને 840 અને ઈપી રેશિયો 55.17 થી વધીને 55.95 નોંધાયો છે.
અંદાજિત વસ્તી કરતાં 2.58 કરોડ ઓછા મતદારો
ડ્રાફ્ટ મતદાર યાદી અને વર્ષ 2026ની અંદાજિત વસ્તીના આંકડા વચ્ચે મોટું અંતર જોવા મળ્યું છે. અંદાજિત કુલ વસ્તી પ્રમાણે ઉત્તર પ્રદેશમાં લગભગ 16.16 કરોડ મતદારો હોવા જોઈએ, પરંતુ ડ્રાફ્ટ યાદીમાં 13.58 કરોડ મતદારો જ નોંધાયા છે. આમ, અંદાજિત વસ્તીની સરખામણીએ મતદાર યાદીમાં અંદાજે 2 કરોડ 58 લાખ મતદારો ઓછા છે.
આંકડાકીય વિશ્લેષણ મુજબ, અંદાજિત પુરુષ વસ્તી અને પુરુષ મતદારો વચ્ચે અંદાજે 94.17 લાખનો તફાવત છે, જ્યારે અંદાજિત મહિલા વસ્તી અને મહિલા મતદારો વચ્ચે આ અંતર લગભગ 1.64 કરોડ જેટલું છે. 18 થી 19 વર્ષના વયજૂથની અંદાજિત વસ્તી 84.47 લાખ છે, જેની સામે ડ્રાફ્ટ યાદીમાં માત્ર 11.83 લાખ મતદારો જ નોંધાયેલા છે. અંદાજિત વસ્તી મુજબ મતદાર-વસ્તી ગુણોત્તર 66.57 હોવો જોઈએ, જ્યારે ડ્રાફ્ટ યાદીમાં તે 55.95 નોંધાયો છે.
રાજકીય પક્ષોને સોંપવામાં આવી ડ્રાફ્ટ યાદીની નકલ
રાજ્યના તમામ જિલ્લા ચૂંટણી અધિકારીઓ દ્વારા માન્યતા પ્રાપ્ત રાજકીય પક્ષોને ડ્રાફ્ટ મતદાર યાદીની હાર્ડ અને સોફ્ટ કોપી ઉપલબ્ધ કરાવી દેવામાં આવી છે. આ સાથે જ પૂરક મતદાર યાદીઓની સોફ્ટ કોપી પણ રાજકીય પક્ષોને આપવામાં આવી છે. સામાન્ય નાગરિકો માટે ડ્રાફ્ટ મતદાર યાદી અને પૂરક યાદીઓ ઉત્તર પ્રદેશના મુખ્ય ચૂંટણી અધિકારીની સત્તાવાર વેબસાઈટ પર પણ મૂકવામાં આવી છે.
યુપી મતદાર યાદીમાં તમારું નામ આ રીતે તપાસો
મતદારો પોતાના સંબંધિત મતદાન મથક પર ઉપલબ્ધ ડ્રાફ્ટ મતદાર યાદીમાં પોતાનું નામ ચકાસી શકે છે. આ ઉપરાંત, બૂથ લેવલ ઓફિસર (BLO) પાસે રહેલી યાદીમાંથી પણ નામની તપાસ કરી શકાય છે. ડિજિટલ માધ્યમથી નામ ચકાસવા માટે ECINET મોબાઈલ એપ, મુખ્ય ચૂંટણી અધિકારીની વેબસાઈટ ceouttarpradesh.nic.in તેમજ નાગરિક સેવા પોર્ટલ voters.eci.gov.in પર પણ સુવિધા ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવી છે.















