ગુજરાતમાં વૃદ્ધાશ્રમોની સંખ્યા વધી, બે વર્ષમાં 141નો વધારો; અમદાવાદ બન્યું સૌથી મોટું કેન્દ્ર

ગુજરાતમાં સંયુક્ત પરિવારની પરંપરા ધીમે ધીમે બદલાઈ રહી છે અને તેની અસર વૃદ્ધોના જીવન પર પણ જોવા મળી રહી છે. 2026ના ઉપલબ્ધ લિસ્ટિંગ ડેટા અનુસાર રાજ્યમાં વૃદ્ધાશ્રમ, સિનિયર લિવિંગ (Senior Living) અને કેર સેન્ટર (Care Centre)ની સંખ્યા વધીને 376 થઈ છે. બે વર્ષ પહેલાં આવી સંસ્થાઓની સંખ્યા 235થી વધુ હતી. અમદાવાદ, સુરત, વડોદરા અને રાજકોટ સહિતના મોટા શહેરોમાં હવે ખાનગી બંગલાઓ અને અન્ય મિલકતોમાં પણ વૃદ્ધ સંભાળ કેન્દ્રો શરૂ થઈ રહ્યાં છે. 86 સંસ્થાઓના લિસ્ટિંગ સાથે અમદાવાદ આ ટ્રેન્ડનું મુખ્ય કેન્દ્ર બન્યું છે.
નાના બંગલા અને ટેનામેન્ટમાં પણ બની રહ્યાં છે વૃદ્ધાશ્રમ
સામાન્ય રીતે વૃદ્ધાશ્રમ માટે વિશાળ બિલ્ડિંગ કે કેમ્પસની કલ્પના કરવામાં આવે છે, પરંતુ હવે મોટા શહેરોના રહેણાંક વિસ્તારોમાં આવેલા નાના પ્રાઈવેટ બંગલા અને ટેનામેન્ટમાં પણ વૃદ્ધ સંભાળ કેન્દ્રો જોવા મળી રહ્યાં છે. અખબારનગર, વાડજ અને વસ્ત્રાપુર જેવા વિસ્તારોમાં આવી મિલકતોની માંગ વધતી હોવાનું જોવા મળે છે.
2026ના બિઝનેસ લિસ્ટિંગ (Business Listing) ડેટા પ્રમાણે ગુજરાતમાં ખાનગી અને સંસ્થાકીય સ્તરે આશરે 376 વૃદ્ધાશ્રમ, સિનિયર લિવિંગ અને સંબંધિત કેર સેન્ટર નોંધાયેલા છે. જોકે આ આંકડો સત્તાવાર વૃદ્ધાશ્રમોની સંખ્યા નહીં, પરંતુ ઉપલબ્ધ ઓનલાઈન લિસ્ટિંગ પર આધારિત છે.
બે વર્ષમાં 140થી વધુ નવી સંસ્થાઓ ઉમેરાઈ
બે વર્ષ પહેલાં ઉપલબ્ધ અહેવાલોમાં રાજ્યમાં આવી સંસ્થાઓની સંખ્યા 235થી વધુ દર્શાવવામાં આવી હતી. હવે આ સંખ્યા 376 સુધી પહોંચી છે. એટલે કે બે વર્ષના સમયગાળામાં આશરે 140થી વધુ સંસ્થાઓનો વધારો થયો છે. આ આંકડાના આધારે સરેરાશ ગણતરી કરવામાં આવે તો રાજ્યમાં દર પાંચેક દિવસે એક નવી વૃદ્ધ સંભાળ સંસ્થા ઉમેરાઈ હોવાનો ટ્રેન્ડ જોવા મળે છે.
જોકે આ ગણતરીને સત્તાવાર રીતે દર પાંચ દિવસે એક નવું વૃદ્ધાશ્રમ શરૂ થાય છે તે રીતે જોવી યોગ્ય નથી. કારણ કે તેમાં ઓલ્ડ એજ હોમ ઉપરાંત સિનિયર લિવિંગ, આસિસ્ટેડ લિવિંગ (Assisted Living) અને અન્ય કેર સેન્ટરોનો પણ સમાવેશ થાય છે.
અમદાવાદમાં સૌથી વધુ 86 સંસ્થાઓનું લિસ્ટિંગ
અમદાવાદ આ ક્ષેત્રમાં સૌથી આગળ છે. 1 એપ્રિલ 2026ના ઉપલબ્ધ લિસ્ટિંગ ડેટા પ્રમાણે અમદાવાદમાં આશરે 86, સુરતમાં 63, વડોદરામાં 48, રાજકોટમાં 23 અને જૂનાગઢમાં 17 સંસ્થાઓ દર્શાવવામાં આવી છે.
અમદાવાદ, સુરત, વડોદરા અને રાજકોટની સંસ્થાઓને એકસાથે ગણવામાં આવે તો આ ચાર શહેરોમાં આશરે 220 જેટલી સંસ્થાઓનું લિસ્ટિંગ થાય છે. આ દર્શાવે છે કે વૃદ્ધ સંભાળની સુવિધાઓનો મોટો હિસ્સો રાજ્યના શહેરી વિસ્તારોમાં કેન્દ્રિત થયો છે.
સરકારી યાદીમાં પણ અનેક જિલ્લાઓનો સમાવેશ
ગુજરાત સરકારના સમાજ સુરક્ષા વિભાગની ઉપલબ્ધ યાદીમાં પણ રાજ્યના વિવિધ જિલ્લાઓમાં વૃદ્ધાશ્રમોની વિગતો આપવામાં આવી છે. તેમાં અમદાવાદ, ભાવનગર, વડોદરા, રાજકોટ, ભરૂચ, જૂનાગઢ, કચ્છ, દાહોદ, નર્મદા, પંચમહાલ, પાટણ અને સુરેન્દ્રનગર સહિતના જિલ્લાઓનો સમાવેશ થાય છે.
અમદાવાદમાં સંખ્યા સતત વધી રહી છે
અમદાવાદમાં અગાઉ આશરે 15 જેટલા વૃદ્ધાશ્રમ હોવાનો ઉલ્લેખ મળે છે. ત્યારબાદ આ સંખ્યા વધીને 42 આસપાસ પહોંચી હતી. હવે વિવિધ ડિરેક્ટરીઓમાં 86 જેટલી સંસ્થાઓનું લિસ્ટિંગ જોવા મળે છે. જોકે આ આંકડામાં માત્ર પરંપરાગત વૃદ્ધાશ્રમ નહીં, પરંતુ સિનિયર લિવિંગ, આસિસ્ટેડ લિવિંગ અને અન્ય પ્રકારના કેર સેન્ટરોનો પણ સમાવેશ થાય છે.
સંતાનોનું નોકરી-ધંધા માટે અન્ય શહેરોમાં અથવા વિદેશમાં સ્થાયી થવું, સંયુક્ત પરિવારોમાં ઘટાડો અને બદલાતી જીવનશૈલી જેવા પરિબળો વચ્ચે વૃદ્ધોની સંભાળ માટેની સેવાઓનું ક્ષેત્ર વિસ્તરી રહ્યું છે.

