આજે મનાવવામાં આવી રહ્યો છે National Youth Day, જાણો તેનો ઈતિહાસ, મહત્ત્વ અને આ વર્ષની થીમ

ભારતમાં દર વર્ષે 12 જાન્યુઆરી એ ઉર્જા, ઉત્સાહ અને પ્રેરણાથી ઉજવાતો દિવસ છે. આપણે આ દિવસે રાષ્ટ્રીય યુવા દિવસ (National Youth Day) ઉજવીએ છીએ. તે ફક્ત એક તારીખ નથી, પરંતુ દેશભરના લાખો યુવાનો માટે સ્વામી વિવેકાનંદના વિચારોને આત્મસાત કરવાની તક છે.

સ્વામી વિવેકાનંદનો જન્મ 12 જાન્યુઆરી, 1863ના રોજ થયો હતો. તેમની જન્મજયંતિને રાષ્ટ્રીય યુવા દિવસ તરીકે ઉજવવામાં આવે છે. ચાલો જાણીએ કે આ દિવસ ઉજવવાનો હેતુ શું છે અને તેની શરૂઆત કેવી રીતે થઈ.

રાષ્ટ્રીય યુવા દિવસ શા માટે ઉજવવામાં આવે છે?

યુવાનોને દેશનું ભવિષ્ય માનવામાં આવે છે. કોઈપણ રાષ્ટ્રની પ્રગતિ તેના યુવાનોના વિચાર અને કાર્યક્ષમતા પર આધાર રાખે છે. સ્વામી વિવેકાનંદ યુવાનો માટે પ્રેરણાનો એક મહાન સ્ત્રોત રહ્યા છે. તેઓ માનતા હતા કે ફક્ત યુવા શક્તિ જ સમાજમાં સકારાત્મક પરિવર્તન લાવી શકે છે.

તેમના વિઝનને માન આપવા અને રાષ્ટ્રનિર્માણ પ્રત્યે યુવાનોને જાગૃત કરવા માટે ભારત સરકારે તેમની જન્મજયંતિને 'રાષ્ટ્રીય યુવા દિવસ' તરીકે જાહેર કરી હતી. તેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય યુવાનોને વિવેકાનંદના આદર્શોનું પાલન કરવા અને તેમનામાં આત્મવિશ્વાસ જગાડવાનો છે.

તેનો ગૌરવપૂર્ણ ઈતિહાસ

રાષ્ટ્રીય યુવા દિવસની ઉજવણીની શરૂઆત 1985માં થઈ હતી. ભારત સરકારને લાગ્યું કે સ્વામી વિવેકાનંદની ફિલસૂફી અને આદર્શો ભારતીય યુવાનો માટે પ્રેરણાનો એક મહાન સ્ત્રોત બની શકે છે. તેથી 1984માં ભારત સરકારે સ્વામી વિવેકાનંદની જન્મજયંતિને રાષ્ટ્રીય યુવા દિવસ તરીકે ઉજવવાનું નક્કી કર્યું હતું. પ્રથમ રાષ્ટ્રીય યુવા દિવસ 12 જાન્યુઆરી, 1985ના રોજ યોજાયો હતો.

આ દિવસનું મહત્ત્વ શું છે?

1893માં શિકાગોમાં વિશ્વ ધર્મ સંસદમાં સ્વામી વિવેકાનંદે ભારત અને આધ્યાત્મિકતાને પ્રોત્સાહન આપ્યું હતું. તેમના વિચારો આજે પણ એટલા જ સુસંગત છે જેટલા 19મી સદીમાં હતા.

રાષ્ટ્રીય યુવા દિવસ 2026ની થીમ

દર વર્ષે આ દિવસ એક ચોક્કસ થીમ સાથે ઉજવવામાં આવે છે જે વર્તમાન સમયના પડકારો અને યુવાનોની ભૂમિકાને પ્રતિબિંબિત કરે છે.

2026 માટે આ દિવસની થીમ 'સ્વને પ્રજ્વલિત કરો, વિશ્વને પ્રભાવિત કરો' (Ignite the Self, Impact the World) છે. આ થીમ યુવાનોને તેમની આંતરિક શક્તિને ઓળખવા અને સમાજમાં સકારાત્મક પરિવર્તન લાવવા માટે પ્રેરણા આપે છે.

આજના સંદર્ભમાં સ્વામી વિવેકાનંદના વિચારો

સ્વામી વિવેકાનંદની આધ્યાત્મિકતા અને આધુનિકતાનું મિશ્રણ આજની પેઢી માટે ખૂબ જ મહત્ત્વપૂર્ણ છે. તેઓ કહેતા હતા કે યુવાનોમાં "લોખંડના સ્નાયુઓ અને સ્ટીલના જ્ઞાનતંતુઓ" હોવા જોઈએ. તેમના વિચારો ઘણી બાબતો  શીખવે છે. જેમ કે,

• આત્મવિશ્વાસ - પોતાનામાં વિશ્વાસ રાખવો એ સફળતાનું પ્રથમ પગલું છે.
• એકાગ્રતા - પોતાના ધ્યેય પ્રત્યે સંપૂર્ણપણે સમર્પિત રહેવું.
• ચારિત્ર્ય નિર્માણ - માત્ર શિક્ષણ પૂરતું નથી, સારું ચારિત્ર્ય પણ જરૂરી છે.
• સેવાની ભાવના - બીજાઓને મદદ કરવી એ વાસ્તવિક જીવન છે.