શું છે દિવાળી મુહૂર્ત ટ્રેડિંગ? જાણો તેનો ઈતિહાસ અને મહત્ત્વ 

શેરબજારમાં રોકાણ કરનારા લોકો દર વર્ષે દિવાળીના મુહૂર્ત ટ્રેડિંગની રાહ જુએ છે. આ વખતે તેની તારીખને લઈને રોકાણકારોમાં મૂંઝવણ હતી. કેટલાક લોકો 31મી ઓક્ટોબરે મુહૂર્ત ટ્રેડિંગ થવાની વાત કરી રહ્યા હતા જ્યારે ઘણા લોકો અનુમાન લગાવી રહ્યા હતા કે તે 1લી નવેમ્બર 2024ના રોજ થશે. હવે આ મૂંઝવણ નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જ (NSE) અને બોમ્બે સ્ટોક એક્સચેન્જ (BSE) દ્વારા દૂર કરવામાં આવી છે.

NSE અને BSE એ દિવાળીના શુભ અવસર પર આ ખાસ મુહૂર્ત ટ્રેડિંગ સત્ર માટે સમય જાહેર કર્યો છે. 1 નવેમ્બર 2024 (શુક્રવાર) ના રોજ સાંજે 6:00 થી 7:00 PM સુધી એક કલાકનું વિશેષ મુહૂર્ત ટ્રેડિંગ સત્રનું આયોજન કરવામાં આવશે. 1 નવેમ્બરના રોજ પ્રી-ઓપનિંગ સેશન સાંજે 5:45 થી 6:00 સુધી રહેશે. વેપારમાં ફેરફાર કરવાનો સમય સાંજે 7:10 વાગ્યે બંધ થશે.

દિવાળી મુહૂર્ત ટ્રેડિંગ શું છે?
આપણા દેશના સ્ટોક બ્રોકર્સ દિવાળીને નવા નાણાકીય વર્ષની શરૂઆત માને છે. દિવાળી મુહૂર્ત ટ્રેડિંગ સત્ર નવા સંવત (દિવાળીથી શરૂ થતું હિંદુ કેલેન્ડર વર્ષ) ની શરૂઆત કરે છે. દર વર્ષે BSE અને NSE હિંદુ કેલેન્ડર અનુસાર નવા નાણાકીય વર્ષની શરૂઆત કરવા માટે દિવાળી દરમિયાન એક કલાક માટે ખાસ ટ્રેડિંગ સેશનનું આયોજન કરે છે, જેને દિવાળી મુહૂર્ત ટ્રેડિંગ સેશન કહેવામાં આવે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે આ શુભ સમય અથવા કલાક દરમિયાન વેપાર કરવાથી, શેરધારકોને આખા વર્ષ દરમિયાન શેરબજારમાં નફો મળે છે.

દિવાળીના શુભ મુહૂર્તમાં જ્યારે શેરબજાર એક કલાક માટે ખુલે છે ત્યારે હિન્દુ ધર્મના ઘણા લોકો પોતાનું રોકાણ શરૂ કરી દે છે. મોટાભાગના લોકો દેવી લક્ષ્મીના પ્રતીક તરીકે શેર ખરીદવાનું પસંદ કરે છે. દિવાળીના મુહૂર્ત ટ્રેડિંગમાં મર્યાદિત વિન્ડો હોવાને કારણે ટૂંકા ગાળામાં ભારે હિલચાલ જોવા મળે છે. જો કે, નાના રોકાણકારોએ અહીં નોંધ લેવી જોઈએ કે આ સમયગાળા દરમિયાન શેરબજારમાં ઝડપી વધઘટ જોવા મળે છે.

મુહૂર્ત ટ્રેડિંગ સેશનના દિવસે શું થશે
દિવાળી પર નિયમિત ટ્રેડિંગ માટે શેરબજાર બંધ રહેશે. દિવાળીના મુહૂર્ત ટ્રેડિંગ માટે એક ખાસ ટ્રેડિંગ વિન્ડો સાંજે માત્ર એક કલાક માટે ખુલ્લી રહેશે. આ એક કલાક દરમિયાન બ્લોક ડીલ, પ્રી-ઓપન સેશન, નોર્મલ સેશન, કોલ ઓક્શન અને ક્લોઝિંગ સેશન હશે. બ્લોક ડીલ સત્ર દરમિયાન, બે પક્ષો નિશ્ચિત કિંમતે સિક્યોરિટી ખરીદવા/વેચવા અને સ્ટોક એક્સચેન્જને જાણ કરવા સંમત થાય છે.

સ્ટોક એક્સચેન્જ પ્રી-ઓપન સત્ર દરમિયાન સંતુલન કિંમત નક્કી કરે છે. મુહૂર્ત ટ્રેડિંગમાં સામાન્ય સત્ર એક કલાકનું હોય છે. મોટાભાગનો વેપાર આમાં થાય છે. કોલ ઓક્શન સેશન દરમિયાન ઇલિક્વિડ સિક્યોરિટીઝનો વેપાર થાય છે.

બંધ સત્ર દરમિયાન, વેપારીઓ/રોકાણકારો બંધ ભાવે બજારના ઓર્ડર આપી શકે છે. સામાન્ય દિવસોમાં શેર બજાર સોમવારથી શુક્રવાર સુધી સવારે 9:00 થી બપોરે 3:30 વાગ્યા સુધી ખુલે છે. પ્રી-માર્કેટ સત્ર 9:00 થી 9:15 સુધી થાય છે. આ પછી, સામાન્ય સત્ર 3:30 વાગ્યા સુધી ચાલે છે.

દિવાળીના મુહૂર્તના વેપારનો ઈતિહાસ શું છે?

શેરબજારમાં દિવાળી મુહૂર્તનો વેપાર 1957માં શરૂ થયો હતો. તેની શરૂઆત બોમ્બે સ્ટોક એક્સચેન્જથી થઈ હતી. આ પછી, વર્ષ 1992 માં નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જમાં તેની શરૂઆત કરવામાં આવી હતી.

આ પછી, BSE અને NSE બંનેમાં દિવાળીની સાંજે એક કલાક માટે ટ્રેડિંગ શરૂ થયું. ઉલ્લેખનીય છે કે, શરૂઆતમાં કોઈ ઓનલાઈન ટ્રેડિંગ થતું ન હતું, ટ્રેડર્સ બોમ્બે સ્ટોક એક્સચેન્જમાં એકઠા થતા હતા.

મોટાભાગે રોકાણકારો શ્રીમંત બન્યા

મોટાભાગે દિવાળીના મુહૂર્ત ટ્રેડિંગ દરમિયાન રોકાણકારોને ફાયદો થયો છે. ગયા વર્ષે એટલે કે 2023માં મુહૂર્ત ટ્રેડિંગ સેશનમાં સેન્સેક્સ 354.77 પોઈન્ટ (0.55%)ના વધારા સાથે 65,259.45ના સ્તરે બંધ થયો હતો. નિફ્ટી પણ 100.20 પોઈન્ટના વધારા સાથે 19,525.55ના સ્તરે બંધ રહ્યો હતો.

2018 થી 2023 સુધી દર વખતે શેરબજાર ફાયદા સાથે બંધ થયું છે. સેન્સેક્સ વર્ષ 2022માં 525 પોઈન્ટ, વર્ષ 2021માં 295 પોઈન્ટ, વર્ષ 2020માં 195 પોઈન્ટ અને વર્ષ 2019માં 192 પોઈન્ટના વધારા સાથે બંધ થયો હતો. છેલ્લા 17 મુહૂર્ત સત્રોમાંથી 13માં