1 ઓક્ટોબરથી બદલાઈ જશે પૈસા સાથે જોડાયેલા 7 મોટા નિયમો, LPG સિલિન્ડર, SBI બેન્ક અકાઉન્ટ, પ્રોપર્ટી અને UPI પેમેન્ટ પર પડશે અસર
છેલ્લું અપડેટ : 30 Sept 2026
1 ઓક્ટોબર 2026થી દેશના નાણાકીય ક્ષેત્ર (Financial Sector) સાથે જોડાયેલા અનેક મહત્વપૂર્ણ નિયમોમાં ફેરફાર થવા જઈ રહ્યા છે. બેન્ક એકાઉન્ટ (Bank Account), ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (Fixed Deposit), UPI પેમેન્ટ, ATM ટ્રાન્ઝેક્શન, LPG સબસિડી, સ્મોલ સેવિંગ સ્કીમ્સ (Small Savings Schemes) અને પ્રોપર્ટી ખરીદી સાથે જોડાયેલા નિયમોમાં બદલાવ આવશે.
આ ઉપરાંત ભારતીય રિઝર્વ બેન્ક (RBI)ની મોનેટરી પોલિસી કમિટી (MPC)ની બેઠક પણ ઓક્ટોબરની શરૂઆતમાં યોજાવાની છે. 7 ઓક્ટોબરે રેપો રેટ (Repo Rate) અંગે નિર્ણય લેવામાં આવશે. રેપો રેટમાં ફેરફાર થાય તો તેની અસર આગળ જતાં લોન (Loan) અને FDના વ્યાજદર (Interest Rates) પર જોવા મળી શકે છે.
1. 7 ઓક્ટોબરે રેપો રેટ અંગે નિર્ણય
RBIની મોનેટરી પોલિસી કમિટી (MPC)ની બેઠક 5થી 7 ઓક્ટોબર દરમિયાન યોજાશે. 7 ઓક્ટોબરે રેપો રેટ અંગે નિર્ણય જાહેર કરવામાં આવશે. ઓગસ્ટમાં થયેલી છેલ્લી સમીક્ષા બાદ રેપો રેટ 5.25 ટકા હતો.
જો RBI રેપો રેટમાં ફેરફાર કરે છે તો બેન્કોની લોન અને FDના વ્યાજદર પર તેની અસર થઈ શકે છે. જોકે, બેન્કો વ્યાજદરમાં તરત જ અથવા રેપો રેટ જેટલો જ ફેરફાર કરે તે જરૂરી નથી. બેન્કો પોતાની નાણાકીય નીતિ (Banking Policy) અને બજારની સ્થિતિ અનુસાર નિર્ણય લઈ શકે છે.
2. મોટી રકમની FD માટે વ્યાજદરના નિયમોમાં ફેરફાર
1 ઓક્ટોબરથી બલ્ક ડિપોઝિટ (Bulk Deposit) એટલે કે 3 કરોડ રૂપિયા અથવા તેનાથી વધુની FD માટે નવા નિયમો લાગુ થશે. બેન્કોએ આવી મોટી થાપણો (Large Deposits) પર લાગુ પડતા વ્યાજદર અંગે અગાઉથી માહિતી આપવી પડશે.
આ ઉપરાંત બેન્કોએ દરેક કાર્યકારી દિવસે સવારે 10 વાગ્યા સુધી બલ્ક FDના વ્યાજદર પોતાની વેબસાઇટ પર જાહેર કરવા પડશે. આ નિયમનો મુખ્ય હેતુ વ્યાજદરની પારદર્શિતા (Transparency) વધારવાનો છે.
આથી મોટી રકમની FD કરાવનારા ગ્રાહકોને બેન્કની શાખામાં જઈને અલગથી દરની માહિતી મેળવવાની જરૂરિયાત ઘટશે. તેઓ વેબસાઇટ પર ઉપલબ્ધ માહિતીના આધારે FD માટે નિર્ણય લઈ શકશે.
3. 2,000 રૂપિયાથી વધુના કેટલાક UPI પેમેન્ટ પર MDR
UPI પેમેન્ટ (UPI Payment) સાથે જોડાયેલો મહત્વપૂર્ણ ફેરફાર 15 ઓક્ટોબરથી અમલમાં આવવાનો છે. કેટલાક મર્ચન્ટ UPI ટ્રાન્ઝેક્શન (Merchant Transactions) પર MDR એટલે કે Merchant Discount Rate લાગુ થવાની જોગવાઈ છે.
જોકે, 2,000 રૂપિયા સુધીના ટ્રાન્ઝેક્શન અને નાના વેપારીઓ (Small Merchants) માટે લાગુ શૂન્ય MDR વ્યવસ્થાના અંતર્ગત આવતા પેમેન્ટ્સને આ ફેરફારથી અલગ રાખવામાં આવ્યા છે.
આ વ્યવસ્થાને લઈને સુપ્રીમ કોર્ટમાં પડકાર પણ કરવામાં આવ્યો છે. હાલ કોર્ટે તેના અમલ પર રોક લગાવવાનો ઇનકાર કર્યો છે અને સંબંધિત પક્ષો પાસેથી જવાબ માંગ્યો છે. તેથી UPI વપરાશકર્તાઓ અને વેપારીઓએ આ નિયમ અંગે આગામી અપડેટ્સ પર નજર રાખવી પડશે.
4. LPG સબસિડી માટે આધાર ઓથેન્ટિકેશન જરૂરી
LPG સબસિડી (LPG Subsidy) મેળવતા ગ્રાહકો માટે આધાર ઓથેન્ટિકેશન (Aadhaar Authentication) મહત્વપૂર્ણ બનશે. જે ગ્રાહકોનું બાયોમેટ્રિક ઓથેન્ટિકેશન (Biometric Authentication) હજુ બાકી છે, તેમણે તેને સમયસર પૂર્ણ કરવાનું રહેશે.
આ પ્રક્રિયા પૂર્ણ ન કરનાર ગ્રાહકોને સબસિડીવાળા સિલિન્ડરની બુકિંગ અથવા સબસિડી મેળવવામાં મુશ્કેલી પડી શકે છે. તેથી LPG સબસિડીનો લાભ લેતા ગ્રાહકોએ પોતાનું આધાર ઓથેન્ટિકેશન પૂર્ણ થયું છે કે નહીં તે ચકાસી લેવું જરૂરી છે.
5. સ્મોલ સેવિંગ સ્કીમ્સના વ્યાજદરની સમીક્ષા
પબ્લિક પ્રોવિડન્ટ ફંડ (PPF), નેશનલ સેવિંગ્સ સર્ટિફિકેટ (NSC), સિનિયર સિટિઝન સેવિંગ્સ સ્કીમ (SCSS), સુકન્યા સમૃદ્ધિ યોજના (SSY), કિસાન વિકાસ પત્ર (KVP) અને પોસ્ટ ઓફિસ ડિપોઝિટ જેવી સ્મોલ સેવિંગ સ્કીમ્સના વ્યાજદરની ઓક્ટોબરથી ડિસેમ્બર ત્રિમાસિક (October-December Quarter) માટે સમીક્ષા થવાની છે.
જુલાઈથી સપ્ટેમ્બર ત્રિમાસિક દરમિયાન આ યોજનાઓના વ્યાજદરમાં કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો નહોતો. હવે ઓક્ટોબર-ડિસેમ્બર માટે વ્યાજદર વધશે, ઘટશે કે યથાવત રહેશે તેના પર રોકાણકારોની નજર રહેશે.
આ યોજનાઓમાં રોકાણ કરનારા લોકો માટે વ્યાજદર સીધી રીતે તેમના વળતર (Returns) સાથે જોડાયેલો હોવાથી આગામી જાહેરાત મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે.
6. NRI પાસેથી પ્રોપર્ટી ખરીદનારાઓ માટે TDS નિયમમાં રાહત
1 ઓક્ટોબરથી NRI પાસેથી પ્રોપર્ટી ખરીદવાના કેટલાક કિસ્સાઓમાં ટેક્સ સંબંધિત પ્રક્રિયા (Tax Compliance) સરળ બનશે. રહેવાસી વ્યક્તિ (Resident Individual) અથવા HUF દ્વારા NRI પાસેથી પ્રોપર્ટી ખરીદવામાં આવે ત્યારે TDS માટે અલગથી TAN લેવાની જરૂરિયાત નહીં રહે તેવી જોગવાઈ છે.
આવા કિસ્સામાં PANનો ઉપયોગ કરી શકાશે. પરિણામે NRI પાસેથી પ્રોપર્ટી ખરીદતા લોકોને TDS અને ટેક્સ સંબંધિત કાગળપત્રોની પ્રક્રિયા (Documentation Process)માં સરળતા મળી શકે છે.
જોકે, પ્રોપર્ટી ટ્રાન્ઝેક્શન (Property Transaction) કરતી વખતે લાગુ પડતા અન્ય ટેક્સ નિયમો અને TDSની જવાબદારીઓનું પાલન કરવું જરૂરી રહેશે.
7. SBI ATMના મફત ટ્રાન્ઝેક્શનના નિયમોમાં ફેરફાર
સ્ટેટ બેન્ક ઓફ ઇન્ડિયા (SBI)ના કેટલાક સેલેરી પેકેજ એકાઉન્ટ (Salary Package Account) ધારકો માટે ATM ટ્રાન્ઝેક્શન (ATM Transactions) સંબંધિત નિયમોમાં ફેરફાર થવાનો છે.
1 ઓક્ટોબરથી અન્ય બેન્કોના ATMનો ઉપયોગ કરતી વખતે મફત ટ્રાન્ઝેક્શનની મર્યાદા (Free Transaction Limit) મહિને 5 ટ્રાન્ઝેક્શન રહેશે. આ મર્યાદામાં નાણાકીય (Financial) અને બિન-નાણાકીય (Non-Financial) બંને પ્રકારના ટ્રાન્ઝેક્શન સામેલ રહેશે.
બીજી તરફ, BSBD એટલે કે Basic Savings Bank Deposit એકાઉન્ટમાં દર મહિને ચાર કેશ ઉપાડ (Cash Withdrawal) મફત રહેશે. આ મર્યાદા બાદ બેન્કના લાગુ પડતા ચાર્જ અને GST ચૂકવવો પડી શકે છે. જોકે, ડિજિટલ ટ્રાન્ઝેક્શન (Digital Transactions) પર આ ATM મર્યાદા લાગુ નહીં પડે.
1 ઓક્ટોબરથી અનેક નાણાકીય નિયમો પર નજર રાખવી જરૂરી
ઓક્ટોબરની શરૂઆત સાથે બેન્કિંગ, રોકાણ (Investment), ડિજિટલ પેમેન્ટ (Digital Payment), LPG સબસિડી અને પ્રોપર્ટી ટ્રાન્ઝેક્શન સાથે જોડાયેલા અનેક નિયમોમાં ફેરફાર જોવા મળશે. ખાસ કરીને મોટી FD ધરાવતા ગ્રાહકો, SBIના ચોક્કસ એકાઉન્ટ ધારકો, LPG સબસિડી લેનારા ગ્રાહકો અને NRI પાસેથી પ્રોપર્ટી ખરીદનારા લોકો માટે આ ફેરફારો મહત્વપૂર્ણ છે.
આ ઉપરાંત 7 ઓક્ટોબરે RBIની MPC બેઠકમાં રેપો રેટ અંગે લેવાતા નિર્ણય પર પણ બેન્કિંગ અને લોન માર્કેટની નજર રહેશે. તેથી ગ્રાહકોએ પોતાની બેન્કિંગ અને રોકાણ સંબંધિત જરૂરિયાત મુજબ લાગુ પડતા નવા નિયમો અને બેન્કની સત્તાવાર માહિતી (Official Update) ચોક્કસપણે તપાસવી જોઈએ.
