Tech News: શું ઈન્ટરનેટ થઈ જશે ઠપ? ઈરાનના આ એક નિવેદન બાદ દુનિયાભરમાં મચ્યો હડકંપ!
છેલ્લું અપડેટ : 20 May 2026
દુનિયામાં અત્યારે પરિસ્થિતિઓ ખૂબ જ ઝડપથી બદલાઈ રહી છે. ઈરાન-અમેરિકા યુદ્ધની અસર તેલની કિંમતોથી લઈને ગ્લોબલ સપ્લાય અને ઇન્ટરનેટ સુધી, દરેક વસ્તુ પર દેખાવા લાગી છે. આ જ કારણ છે કે હવે આ યુદ્ધ માત્ર બે દેશોની લડાઈ નથી રહ્યું, પરંતુ સમગ્ર વિશ્વ માટે મુશ્કેલી બની ગયું છે. હવે તેની અસર ધીમે-ધીમે સામાન્ય જીવનના દરેક હિસ્સા સુધી પહોંચતી દેખાઈ રહી છે. શરૂઆત સૈન્ય કાર્યવાહીથી થઈ હતી, પરંતુ હવે તેની અસરો જંગના મેદાનથી બહાર નીકળીને આખી દુનિયા સુધી પહોંચી રહી છે.
તેલ, જહાજોની અવરજવર, સપ્લાય અને માર્કેટ પર અસર પડ્યા બાદ હવે એક નવી ચિંતા સામે આવી છે, અને તે છે ઇન્ટરનેટ. આ વાત ભલે નવી લાગે, પરંતુ હવે ઇન્ટરનેટ પણ દબાણ લાવવા માટેનું એક સાધન બની શકે છે.
શું ઈરાન ઇન્ટરનેટ કેબલ ટેક્સ (ટોલ) વસૂલશે?
તાજેતરમાં જ ઈરાનના સૈન્ય પ્રવક્તા ઇબ્રાહિમ જોલ્ફાઘરીએ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર કહ્યું, 'અમે ઇન્ટરનેટ કેબલ પર શુલ્ક (ટેક્સ) લગાવીશું' એટલે કે સમુદ્રની નીચે બિછાવેલી ઇન્ટરનેટ કેબલનો ઉપયોગ કરવા માટે કંપનીઓએ પૈસા ચૂકવવા પડી શકે છે. આ વાત નાની નથી, કારણ કે દુનિયાનો એક બહુ મોટો ભાગ આ જ કેબલ્સના આધારે ઇન્ટરનેટ ચલાવે છે. જમીનની ઉપર દેખાતું ઇન્ટરનેટ અસલમાં સમુદ્રની નીચે બિછાવેલી ફાઈબર કેબલ્સથી ચાલે છે, જે એક દેશને બીજા દેશ સાથે જોડે છે.
ઇન્ટરનેટની 'કિલ સ્વિચ' હોર્મુઝમાં?
આ સમગ્ર મામલાને સમજવા માટે જ્યારે ડેટાનું વિશ્લેષણ કરવામાં આવ્યું, ત્યારે સામે આવ્યું કે 'સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ' (Strait of Hર માત્ર તેલ માટે જ નહીં, પરંતુ ઇન્ટરનેટ માટે પણ અત્યંત મહત્વનો છે. આ વિસ્તારમાંથી કેટલીય મોટી કેબલ્સ પસાર થાય છે, જે એશિયા, આફ્રિકા અને યુરોપને જોડે છે. એટલે કે જો અહીં કોઈ સમસ્યા ઊભી થાય, તો તેની અસર એકસાથે ઘણા દેશો પર પડી શકે છે.
ભારતમાં પણ ઇન્ટરનેટ ઠપ થઈ શકે છે
ઈન્ડિયા ટુડેની ઓપન સોર્સ ઈન્ટેલિજન્સ ટીમે આ મામલાની ઊંડાણપૂર્વક તપાસ કરી છે. 'ટેલી જિયોગ્રાફી' નામની એક આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થાના ડેટાના આધારે ખબર પડી છે કે સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝની નીચે ઇન્ટરનેટ કેબલ્સની એક બહુ મોટી જાળ બિછાવેલી છે. આ વિસ્તાર ડિજિટલ દુનિયા માટે ખૂબ જ નિર્ણાયક છે.
અહેવાલ મુજબ આ વિસ્તારમાંથી પસાર થતી મુખ્ય કેબલ્સમાં FALCON, GBICS, 2Africa, SeaMeWe 6 અને AAE 1નો સમાવેશ થાય છે. આ કેબલ્સ એશિયા, આફ્રિકા અને યુરોપ વચ્ચેના ઇન્ટરનેટ ટ્રાફિકને સંભાળે છે. એટલે કે દુનિયાનો એક મોટો હિસ્સો આ જ રસ્તેથી જોડાયેલો છે. ભારત માટે આ બાબત વધુ મહત્વની છે, કારણ કે આમાંથી કેટલીક કેબલ્સ સીધી ભારત સુધી આવે છે અને મુંબઈ તેમજ ચેન્નાઈ સાથે જોડાય છે. આ જ કેબલ ભારતને ખાડીના દેશો, યુરોપ અને આફ્રિકા સાથે જોડે છે.
એરટેલ અને જીઓ પર પણ અસર પડી શકે છે
ભારતની મોટી ટેલિકોમ કંપનીઓ જેવી કે એરટેલ અને જીઓ પણ આ નેટવર્ક સાથે જોડાયેલી છે. આવી સ્થિતિમાં જો આ માર્ગ પર કોઈ અવરોધ આવે, ફી વધે અથવા કેબલને નુકસાન થાય, તો તેની સીધી અસર ભારતના લોકો પર પડશે.
આજના સમયમાં ઇન્ટરનેટ માત્ર સોશિયલ મીડિયા પૂરતું સીમિત નથી. બેંકિંગ, યુપીઆઈ (UPI) પેમેન્ટ, ઓફિસનું કામ, ઓનલાઈન શિક્ષણ, વીડિયો સ્ટ્રીમિંગ અને કંપનીઓનો ડેટા બધું જ આના પર નિર્ભર છે. જો ઇન્ટરનેટ સ્લો થાય, મોંઘું થાય કે થોડા સમય માટે બંધ થઈ જાય, તો તેની અસર સામાન્ય લોકોની રોજિંદી જિંદગી પર સ્પષ્ટપણે જોવા મળશે. આ સિવાય જો કેબલમાં કોઈ ખામી સર્જાય, તો તેને ઠીક કરવામાં પણ ઘણો સમય લાગી શકે છે, કારણ કે સમુદ્રની નીચે કામ કરવું બિલકુલ સરળ હોતું નથી.
હવે આ ખતરો માત્ર યુદ્ધ પૂરતો સીમિત નથી રહ્યો, ઇન્ટરનેટ પણ એક મોટું ફેક્ટર બની ગયું છે. આવનારા સમયમાં જો સ્થિતિ વધુ બગડશે, તો ઇન્ટરનેટ વાપરતી દરેક વ્યક્તિ પર તેની માઠી અસર પડી શકે છે.