VIDEO: Tech News / શું એઆઈથી વધ્યું જોખમ? એન્થ્રોપિકે કેમ અચાનક બંધ કર્યા પોતાના સૌથી એડવાન્સ AI મોડલ્સ?
છેલ્લું અપડેટ : 13 Jun 2026
એઆઈ કંપની એન્થ્રોપિકે (Anthropic) તેના સૌથી એડવાન્સ એઆઈ મોડલ ફેબલ 5 (Fable 5) અને મિથોસ 5 (Mythos 5) ને અચાનક બંધ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. આ પગલું યુએસ (અમેરિકા) સરકારના આદેશ બાદ લેવામાં આવ્યું છે, જેમાં વિદેશી નાગરિકો માટે આ મોડલ્સની પહોંચ (એક્સેસ) રોકવા માટે કહેવામાં આવ્યું હતું. સરકારે આની પાછળ રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સાથે જોડાયેલી ચિંતાઓ ગણાવી છે. જોકે એન્થ્રોપિકનું કહેવું છે કે આ મામલે કોઈ ગેરસમજ થઈ હોઈ શકે છે અને તે વહેલામાં વહેલી તકે સેવાઓ પુનઃસ્થાપિત કરવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે.
રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાના નામે આવ્યો મોટો આદેશ
એન્થ્રોપિકના જણાવ્યા અનુસાર, યુએસ સરકારે તેને નિર્દેશ આપ્યો છે કે ફેબલ 5 અને મિથોસ 5 મોડલ્સ સુધી વિદેશી નાગરિકોની પહોંચ તાત્કાલિક રોકવામાં આવે. કંપનીનું કહેવું છે કે તેને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સંબંધિત ચિંતાઓ વિશે કોઈ વિગતવાર માહિતી આપવામાં આવી નથી. એન્થ્રોપિકનું માનવું છે કે સરકારને એક સંભવિત "જેલબ્રેક" (Jailbreak) ટેકનિકની માહિતી મળી છે, જેના દ્વારા મોડલની સુરક્ષા મર્યાદાઓને પાર કરી શકાય છે. ખાસ ચિંતા એ છે કે આ મોડલનો ઉપયોગ સોફ્ટવેરની ખામીઓ (વીકનેસ) શોધવા જેવા સંવેદનશીલ કાર્યોમાં થઈ શકે છે. જોકે કંપનીનો દાવો છે કે આ માત્ર એક મર્યાદિત અને નોન-યુનિવર્સલ સમસ્યા છે, જેના આધારે આટલા મોટા પાયે કાર્યવાહી કરવી યોગ્ય નથી.
ફેબલ 5 (Fable 5) ની વિશેષતાઓ
એન્થ્રોપિકનું સૌથી નવું અને એડવાન્સ એઆઈ મોડલ.
જટિલ કોડિંગ, રિસર્ચ અને રિઝનિંગ ટાસ્ક વધુ સારી રીતે કરી શકે છે.
મોટા અને અઘરા પ્રશ્નોને સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ (ચરણબદ્ધ રીતે) ઉકેલવામાં સક્ષમ.
સાયબર સિક્યોરિટી અને ટેકનિકલ વિશ્લેષણ જેવા ક્ષેત્રોમાં મજબૂત પ્રદર્શન.
ક્લોડ (Claude) સિરીઝનું આગામી જનરેશનનું મોડલ માનવામાં આવી રહ્યું હતું.
મિથોસ 5 (Mythos 5) ની વિશેષતાઓ
ફેબલ 5 ના આધાર પર બનેલું અને તેનાથી પણ વધુ પાવરફુલ "મિથોસ-ક્લાસ" મોડલ.
જટિલ સોફ્ટવેર સિસ્ટમ અને કોડમાં ખામીઓ શોધવાની એડવાન્સ ક્ષમતા.
લાંબા ગાળાના આયોજન, ઊંડા સંશોધન (ડીપ રિસર્ચ) અને હાઈ-લેવલ સમસ્યાના નિવારણમાં સક્ષમ.
અત્યંત મુશ્કેલ સાયબર સિક્યોરિટી અને ટેકનિકલ કાર્યોને ઝડપી બનાવી શકે છે.
નિષ્ણાતોના મતે, જો આનો ખોટો ઉપયોગ થાય તો તે મોટા સાયબર હુમલાઓની ક્ષમતા વધારી શકે છે.
આ નિર્ણય એવા સમયે આવ્યો છે જ્યારે એન્થ્રોપિક અને યુએસ પ્રશાસન વચ્ચે પહેલેથી જ તણાવ ચાલી રહ્યો છે. અહેવાલો અનુસાર, કંપનીએ યુએસ આર્મીને (અમેરિકન સેના) પોતાના એઆઈ મોડલનો ઉપયોગ સ્થાનિક દેખરેખ (ડોમેસ્ટિક સરવેલન્સ) અને સંપૂર્ણ ઓટોનોમસ હથિયાર પ્રણાલીમાં કરવાની મંજૂરી આપવાનો ઇનકાર કર્યો હતો. આ પછી સરકારે કંપનીને સપ્લાય ચેઈન બ્લેકલિસ્ટમાં નાખવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરી દીધી. એન્થ્રોપિકે તાજેતરમાં જ એઆઈ ક્ષેત્રમાં વધુ સરકારી દેખરેખ અને સુરક્ષા નિયમોનું સમર્થન પણ કર્યું હતું, પરંતુ કંપનીનું કહેવું છે કે વર્તમાન કાર્યવાહી તથ્યો અને પારદર્શિતા પર આધારિત નથી. આ કારણે એઆઈ કંપનીઓ અને નિયમનકારો (રેગ્યુલેટર્સ) વચ્ચે નવા વિવાદની સ્થિતિ સર્જાતી જોવા મળી રહી છે.
ફેબલ 5 લોન્ચ થયાના ગણતરીના દિવસોમાં જ લાગ્યો ઝટકો
ચાલુ અઠવાડિયે જ એન્થ્રોપિકે ક્લોડ ફેબલ 5 (Claude Fable 5) નામનું નવું એઆઈ મોડલ રજૂ કર્યું હતું, જેને કંપનીએ "મિથોસ ક્લાસ" ક્ષમતાવાળું મોડલ ગણાવ્યું હતું. આ સાથે સાયબર સુરક્ષા જેવા સંવેદનશીલ ક્ષેત્રોમાં તેના ઉપયોગને મર્યાદિત કરવા માટેના કેટલાક સુરક્ષા પગલાં પણ લાગુ કરવામાં આવ્યા હતા. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આવા પાવરફુલ એઆઈ મોડલ જો ખોટા હાથોમાં જાય, તો બેંકિંગ અને અન્ય મહત્વપૂર્ણ ક્ષેત્રો પર જટિલ સાયબર હુમલા કરવાનું સરળ બની શકે છે.
યુએસ ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ કોમર્સ (વાણિજ્ય વિભાગ) ના નિર્દેશ બાદ એન્થ્રોપિકને વિશ્વભરમાં ફેબલ 5 અને મિથોસ 5 ની સેવાઓ બંધ કરવી પડી છે. એમેઝોન વેબ સર્વિસીસ (AWS) એ પણ પુષ્ટિ કરી છે કે કંપનીએ તમામ પ્રદેશોના યુઝર્સ માટે આ મોડલ્સની પહોંચ હટાવવાની વિનંતી કરી છે. એન્થ્રોપિકનું કહેવું છે કે જો આ પ્રકારના સ્ટાન્ડર્ડ આખી ઇન્ડસ્ટ્રી પર લાગુ કરવામાં આવશે, તો નવા એઆઈ મોડલ લોન્ચ કરવા લગભગ અશક્ય બની જશે.
