Nepal/ ISKCON ગુરુકુળમાં 8 વર્ષની બાળકી સાથે યૌન શોષણ, 8 અધિકારી સસ્પેન્ડ
છેલ્લું અપડેટ : 23 Sept 2026
નેપાળની રાજધાની કાઠમંડુના બુઢાનીલકંઠ વિસ્તારમાં આવેલા **ISKCON ગુરુકુળ (Gurukul)**માં બાળકો સાથે કથિત શારીરિક હિંસા અને યૌન શોષણનો ગંભીર મામલો સામે આવ્યો છે. પરિવારના આરોપ મુજબ, તેમની પુત્રી જ્યારે નાની હતી ત્યારે ગુરુકુળમાં તેની સાથે લાંબા સમય સુધી કથિત યૌન શોષણ થયું હતું. આ જ પરિવારના નાના પુત્રે પણ ગુરુકુળમાં કથિત મારપીટ અને સજા અંગે ફરિયાદ કરી છે. મામલો સામે આવ્યા બાદ ISKCONની વૈશ્વિક સંસ્થાએ નેપાળ શાખાના 8 અધિકારીઓને તપાસ પૂર્ણ થાય ત્યાં સુધી સસ્પેન્ડ કર્યા છે. જોકે, ISKCON નેપાળની સામાન્ય સભાએ આ સસ્પેન્શનને ગેરકાયદેસર અને અમાન્ય ગણાવ્યું છે.
બાળકોને ભક્તિના વિશ્વાસ સાથે ગુરુકુળમાં ભણવા મોકલ્યા હતા
અહેવાલ મુજબ, બાળકોના પિતા કાઠમંડુના બુઢાનીલકંઠ સ્થિત ISKCON ગુરુકુળમાં શાળાની બસના ડ્રાઇવર તરીકે કામ કરતા હતા. તેમની પત્ની પણ સંસ્થાના રેસ્ટોરન્ટમાં રસોઈ બનાવવાનું કામ કરતી હતી. પરિવારના બંને બાળકો રહેણાંક ગુરુકુળમાં અભ્યાસ કરતા હતા.
પરિવારના જણાવ્યા પ્રમાણે, તેઓ આ સંસ્થાને ધાર્મિક સેવા અને સુરક્ષિત વાતાવરણ સાથે જોડીને જોતા હતા. ગુરુકુળના તે સમયના આચાર્યના પોતાના બાળકો પણ ત્યાં અભ્યાસ કરતા હોવાથી પરિવારનો વિશ્વાસ વધુ મજબૂત થયો હતો. પરંતુ બાદમાં બાળકો દ્વારા જણાવવામાં આવેલી વાતોથી પરિવારને કથિત દુર્વ્યવહાર અંગે જાણ થઈ.
બાળકી સાથે એક વર્ષથી વધુ સમય સુધી કથિત યૌન શોષણનો આરોપ
પરિવારની ફરિયાદ મુજબ, તેમની પુત્રી હાલમાં 13 વર્ષની છે અને તેણે આરોપ લગાવ્યો છે કે ઓગસ્ટ 2021થી સપ્ટેમ્બર 2022 દરમિયાન ગુરુકુળમાં તેની સાથે કથિત યૌન શોષણ થયું હતું. બાળકી તે સમયે ખૂબ નાની હોવાથી તેની સાથે શું થઈ રહ્યું છે તે યોગ્ય રીતે સમજી શકી નહોતી.
અહેવાલ અનુસાર, તેણે વર્ષો બાદ 2025માં બીજી શાળાની એક મહિલા શિક્ષકને આ અંગે વાત કરી હતી. ત્યારબાદ પરિવારને સમગ્ર ઘટનાની જાણ થઈ. બાળકીના પિતાએ જણાવ્યું હતું કે તે ઘણીવાર ઊંઘી શકતી નહોતી, એકાગ્રતાથી બેઠી રહેતી હતી અને વારંવાર રડતી કે ચીસો પાડતી હતી.
પરિવારે પોલીસ ફરિયાદમાં ગુરુકુળના એક સિનિયર વિદ્યાર્થી પર કથિત યૌન શોષણનો આરોપ મૂક્યો છે. અહેવાલ મુજબ આરોપી હાલ ફરાર છે અને તેની શોધખોળ માટે નેપાળ પોલીસે આંતરરાષ્ટ્રીય પોલીસ સંસ્થા ઇન્ટરપોલ (Interpol) તથા ભારતની **કેન્દ્રીય તપાસ એજન્સી (CBI)**ને માહિતી આપી હોવાનું પરિવારને જણાવાયું છે. પોલીસ અધિકારીએ ચાલુ તપાસને કારણે વધુ વિગતો આપવાનો ઇનકાર કર્યો હતો.
5 વર્ષના ભાઈ સાથે પણ મારપીટનો આરોપ
આ જ પરિવારના પુત્રે પણ ગુરુકુળમાં કથિત શારીરિક હિંસા અંગે ગંભીર આરોપ લગાવ્યા છે. પરિવારના જણાવ્યા પ્રમાણે, બાળક જ્યારે પાંચ વર્ષનો હતો ત્યારે તે સમયના આચાર્ય દ્વારા તેને મારવામાં આવતો હતો અને પિન જેવી તીક્ષ્ણ વસ્તુથી ઇજા કરવામાં આવતી હતી.
બાળકે એવો પણ આરોપ મૂક્યો હતો કે જો તે આ બાબત માતા-પિતાને જણાવશે તો તેને વધુ સજા કરવાની ધમકી આપવામાં આવતી હતી. આ મામલે તે સમયના ગુરુકુળના આચાર્ય સુરજ કૃષ્ણ શ્રેષ્ઠની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી અને બાદમાં તેઓ જામીન પર બહાર આવ્યા હતા.
પરિવાર પહેલા ISKCONના બાળ સુરક્ષા વિભાગ પાસે પહોંચ્યો
પરિવારે પોલીસનો સંપર્ક કરતા પહેલાં ISKCONના બાળ સુરક્ષા વિભાગમાં ફરિયાદ કરી હતી. સત્તાવાર ISKCON ચાઇલ્ડ પ્રોટેક્શન કમિટીના જણાવ્યા પ્રમાણે, નેપાળમાં સ્થાનિક બાળ સુરક્ષા માળખું ઉપલબ્ધ ન હોવાથી ભારતના બાળ સુરક્ષા કાર્યાલયને તપાસમાં મદદ કરવા માટે જવાબદારી સોંપવામાં આવી હતી.
સંસ્થાની સત્તાવાર માહિતી પ્રમાણે, આંતરિક તપાસ જુલાઈ 2026માં પૂર્ણ થઈ હતી. ત્યારબાદ તપાસમાં બાળ સુરક્ષા ઉપરાંત સંસ્થાના નેતૃત્વ અને વ્યવસ્થાપન સાથે જોડાયેલા મુદ્દાઓ પણ સામે આવ્યા હતા.
ISKCONએ નેપાળ શાખાના 8 અધિકારીઓને સસ્પેન્ડ કર્યા
14 સપ્ટેમ્બર 2026ના રોજ ISKCONની વૈશ્વિક ગવર્નિંગ બોડીના નેતૃત્વ હેઠળ નેપાળ શાખાના 8 અધિકારીઓને તપાસ અને શિસ્તભંગની પ્રક્રિયા પૂર્ણ થાય ત્યાં સુધી વ્યવસ્થાપક, વહીવટી અને નેતૃત્વની જવાબદારીઓમાંથી સસ્પેન્ડ કરવામાં આવ્યા.
સસ્પેન્ડ કરાયેલા લોકોમાં ગુરુકુળના પૂર્વ આચાર્ય સુરજ કૃષ્ણ શ્રેષ્ઠનો પણ સમાવેશ થાય છે. જોકે, ISKCONની ચાઇલ્ડ પ્રોટેક્શન કમિટીએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ સસ્પેન્શનને કોઈ વ્યક્તિ દોષિત સાબિત થઈ ગઈ હોવાના નિષ્કર્ષ તરીકે જોવું જોઈએ નહીં. આ પગલું તપાસ પૂર્ણ ન થાય ત્યાં સુધી સાવચેતીરૂપે લેવામાં આવ્યું હોવાનું સંસ્થાએ જણાવ્યું છે.
ISKCON નેપાળે સસ્પેન્શનનો વિરોધ કર્યો
બીજી તરફ, ISKCON નેપાળની સામાન્ય સભાએ આ સસ્પેન્શન આદેશને ગેરકાયદેસર અને અમાન્ય ગણાવ્યો છે. નેપાળ શાખાએ સસ્પેન્શન જાહેર કરનાર અધિકારીની સત્તા અંગે પણ પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા છે.
જોકે ISKCON નેપાળના પ્રમુખ પ્રદીપ ભંડારીએ જણાવ્યું છે કે સંસ્થા બાળકો સામેની હિંસા અંગે **શૂન્ય સહનશીલતા (Zero Tolerance)**ની નીતિ ધરાવે છે અને કાનૂની પ્રક્રિયામાં સહકાર આપવા તૈયાર છે. તેમણે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું કે સસ્પેન્ડ કરાયેલા 8 લોકોને દોષિત જાહેર કરવામાં આવ્યા નથી.
કાઠમંડુ જિલ્લા અદાલતમાં ચાલી રહી છે કાર્યવાહી
આ સમગ્ર મામલે કાઠમંડુ જિલ્લા અદાલતમાં કાનૂની કાર્યવાહી ચાલી રહી છે. એક કેસ બાળક સાથે કથિત શારીરિક હિંસા સાથે સંબંધિત છે, જ્યારે બીજો કેસ બાળકી સાથેના કથિત યૌન શોષણના આરોપોને લગતો છે.
અહેવાલ મુજબ, અદાલતે 5 ઓક્ટોબરે બાળકો, તેમના માતા-પિતા અને એક મહત્વપૂર્ણ સાક્ષીના નિવેદન નોંધવા માટે તારીખ નક્કી કરી છે. બીજી તરફ, ISKCONની આંતરિક પ્રક્રિયા પણ નેપાળની કાનૂની કાર્યવાહી પૂર્ણ થયા બાદ આગળ વધારવામાં આવશે.
તપાસ પૂર્ણ ન થાય ત્યાં સુધી આરોપોને અંતિમ સત્ય ન માનવા અપીલ
ISKCONની સત્તાવાર ચાઇલ્ડ પ્રોટેક્શન કમિટીએ જણાવ્યું છે કે આ મામલો નેપાળની કાનૂની પ્રક્રિયા હેઠળ છે અને આંતરિક નિર્ણય લેતા પહેલાં બાહ્ય કાનૂની કાર્યવાહીનું પરિણામ આવવું જરૂરી છે. સંસ્થાએ આ કેસ અંગે અપ્રમાણિત માહિતીથી દૂર રહેવા અને સત્તાવાર માહિતી પર આધાર રાખવાની અપીલ પણ કરી છે.
આ મામલે હાલમાં આરોપો, પોલીસ તપાસ, અદાલતી કાર્યવાહી અને સંસ્થાકીય તપાસ—ચારેય પ્રક્રિયા એકસાથે ચાલી રહી છે. તેથી આરોપો અંગે અંતિમ નિર્ણય કાનૂની પ્રક્રિયા પૂર્ણ થયા બાદ જ સ્પષ્ટ થશે.
