Nepal Flood/ પૂરનું પાણી આવ્યું અને શિક્ષકે વગાડી ઘંટડી, થોડી જ સેકંડમાં આ શિક્ષકે બચાવી 1,643 જિંદગીઓ
છેલ્લું અપડેટ : 30 Aug 2026
નેપાળમાં આવેલા ભયાનક ફ્લેશ ફ્લડ (Flash Flood) વચ્ચે એક સ્કૂલ પ્રિન્સિપાલની ઝડપી સમજદારી (Quick Thinking)એ 1,643 બાળકોનો જીવ બચાવી લીધો. નેપાળની ત્રિશૂલી વેલી (Trishuli Valley)માં આવેલા નુવાકોટ (Nuwakot) વિસ્તારમાં જ્યારે અચાનક કાદવ, પથ્થરો અને પાણીનો જોરદાર પ્રવાહ સ્કૂલ તરફ ધસી રહ્યો હતો, ત્યારે પ્રિન્સિપાલ રાજેન્દ્ર દવાડી (Rajendra Dawadi)એ થોડી જ મિનિટોમાં મોટો નિર્ણય લીધો અને તમામ બાળકોને સુરક્ષિત સ્થળે ખસેડ્યા.
રાજેન્દ્ર દવાડી ત્રિભુવન ત્રિશૂલી સેકન્ડરી સ્કૂલ (Tribhuvan Trishuli Secondary School)ના પ્રિન્સિપાલ છે. તેઓ પોતે 47 વર્ષના અંગ્રેજી શિક્ષક (English Teacher) પણ છે. બુધવારે સવારે લગભગ 9:20 વાગ્યે તેમના એક મિત્રનો ફોન આવ્યો હતો. મિત્રએ ચેતવણી આપી કે નદીનું પાણી ખૂબ ઝડપથી વધી રહ્યું છે અને ગામ તરફ ભયાનક પૂર આવી રહ્યું છે.
થોડી જ મિનિટોમાં લીધો મોટો નિર્ણય
શરૂઆતમાં દવાડીને લાગ્યું હતું કે સ્કૂલ સુરક્ષિત છે. ત્રણ માળની કોંક્રિટ બિલ્ડિંગ નદીથી લગભગ 60 મીટર ઉપર હતી અને મજબૂત હોવાનું માનવામાં આવતું હતું. પરંતુ ત્યારબાદ એક વાલી સ્કૂલમાં દોડી આવ્યા અને પાણી ઝડપથી વધી રહ્યું હોવાની વધુ ગંભીર માહિતી આપી.
પરિસ્થિતિની ગંભીરતા સમજતા દવાડીએ તરત જ સ્કૂલની ઘંટડી (School Bell) વગાડી અને તમામ શિક્ષકોને વર્ગખંડો ખાલી કરાવવાનો આદેશ આપ્યો. તેમણે સ્કૂલ બસના ડ્રાઇવરોને પણ ફોન કરીને બસો પાછી ફેરવી લેવા કહ્યું. જોકે, એક બસના ડ્રાઇવરનો સંપર્ક થઈ શક્યો નહોતો. થોડા સમય બાદ દવાડીએ પોતાની આંખે તે બસને પુલ પાર કરતી જોઈ.
બાળકોને પણ ખતરો સમજાઈ ગયો હતો. એક વિદ્યાર્થીની ગભરાટને કારણે પેનિક એટેક (Panic Attack)નો ભોગ બની હતી. તેને મોટરસાઇકલ દ્વારા ઊંચાઈવાળા વિસ્તારમાં લઈ જવામાં આવી. અન્ય બાળકો શિક્ષકો સાથે પગપાળા સલામત સ્થળ તરફ દોડ્યા. દવાડી પણ બાળકોની પાછળ રહ્યા અને ખાતરી કરતા રહ્યા કે તમામ બાળકો સુરક્ષિત રીતે આગળ વધી રહ્યા છે.
સ્કૂલની ઈમારત જ પાણીમાં તણાઈ ગઈ
બાળકો આખરે એક બોધિ વૃક્ષ (Bodhi Tree) નીચે આશરો લેવા પહોંચ્યા. થોડા સમય બાદ પૂરનું પાણી એટલી ઝડપથી ધસી આવ્યું કે સ્કૂલની ઈમારતો અને આસપાસનો વિસ્તાર પાણી અને કાટમાળમાં તણાઈ ગયો.
દવાડીના સમયસર લેવાયેલા નિર્ણયને કારણે સ્કૂલમાં રહેલા 1,643 બાળકો બચી ગયા. જોકે, આ આપદામાં સ્કૂલના બે કર્મચારીઓના મોત થયા હોવાનું અહેવાલમાં જણાવાયું છે.
સોશિયલ હિસ્ટ્રીના શિક્ષક સંતોષ પરિયાર (Santos Pariyar), 32, નદી કિનારે આવેલા પોતાના ભાડાના રૂમમાં નાસ્તો બનાવવા પાછા ગયા હતા અને પૂરનાં પાણીમાં તણાઈ ગયા. સ્કૂલના સફાઈ કર્મચારી સુલ્તાન લામા (Sultan Lama) પણ દરવાજા બંધ કરવા માટે પાછા ફર્યા હતા અને તેમનું પણ મોત થયું.
'હું બીજું શું કરી શકતો હતો?'
સ્થાનિક લોકો રાજેન્દ્ર દવાડીને હીરો (Hero) ગણાવી રહ્યા છે. પરંતુ દવાડી પોતે આ પ્રશંસાને બહુ મહત્વ આપતા નથી. સ્કૂલની કાદવથી ભરાયેલી તબાહી સામે ઊભા રહીને તેમણે કહ્યું, "હું બીજું શું કરી શકતો હતો?"
તેમના આ નિર્ણયે સાબિત કર્યું કે કુદરતી આપદા (Natural Disaster) દરમિયાન યોગ્ય સમયે લેવાયેલો એક નિર્ણય કેટલાય જીવ બચાવી શકે છે.
કેવી રીતે આવી આ વિનાશક ફ્લેશ ફ્લડ?
પ્રાથમિક માહિતી અનુસાર, નેપાળ-તિબેટ સરહદ નજીક લેંગટાંગ લિરુંગ (Langtang Lirung) પર્વત પરથી બરફ અને પથ્થરનો વિશાળ જથ્થો તૂટી પડ્યો હતો. આ જથ્થો લગભગ 1,200 મીટર ઊંડી ખીણમાં આવેલા લ્હેન્દે ખોલા (Lhende Khola) નદી વિસ્તારમાં પડ્યો હતો. તેના કારણે પાણી, બરફ, પથ્થરો, માટી અને કાટમાળનો વિશાળ પ્રવાહ નીચેના વિસ્તારો તરફ ધસી આવ્યો.
યુનિવર્સિટી ઓફ કેલગરીના જિયોમોર્ફોલોજિસ્ટ (Geomorphologist) ડેનિયલ શુગરના અંદાજ પ્રમાણે તૂટીને પડેલો જથ્થો લગભગ 50 એકર વિસ્તારમાં ફેલાયેલો હતો. આ વિસ્તાર લંડનના ગ્રીન પાર્ક (Green Park) જેટલો મોટો હોવાનું જણાવાયું છે.
નેપાળ માટે ફરી એક મોટી કુદરતી આપદા
આ વિસ્તાર અગાઉ પણ મોટી કુદરતી આપદાનો ભોગ બની ચૂક્યો છે. એપ્રિલ 2015માં આવેલા 7.8ની તીવ્રતાના ભૂકંપ (Earthquake)માં દક્ષિણ એશિયામાં હજારો લોકોના મોત થયા હતા. આ ભૂકંપ બાદ આવેલા હિમસ્ખલન (Avalanche)માં લેંગટાંગ વિસ્તારમાં રહેતા લગભગ 300 લોકો દટાઈ ગયા હતા.
આ વખતે પણ પૂર અને કાટમાળે અનેક વિસ્તારોમાં ભારે વિનાશ સર્જ્યો છે. પરંતુ આ ભયાનક આપદા વચ્ચે રાજેન્દ્ર દવાડીની સતર્કતા અને ઝડપી નિર્ણય (Quick Decision)ને કારણે 1,643 બાળકો સુરક્ષિત બચી ગયા છે. તેમના આ કાર્યને હવે નેપાળમાં માનવ હિંમત અને જવાબદારીનું ઉદાહરણ માનવામાં આવી રહ્યું છે.