ભારતીય દંપતીની દરિયાદિલી! અમેરિકામાં AI સંશોધન માટે યુનિવર્સિટીને આપ્યા ₹191 કરોડ
છેલ્લું અપડેટ : 10 Sept 2026
અમેરિકામાં વસતા ભારતીય મૂળના દંપતી વિકાસ અને અનુરાધા સિંહાએ શિક્ષણ અને ટેક્નોલોજીના ક્ષેત્રમાં મોટું યોગદાન આપ્યું છે. દંપતીએ અમેરિકાની પોતાની જૂની યુનિવર્સિટી (Alma Mater)ને 20 મિલિયન ડોલર એટલે કે ₹191 કરોડથી વધુનું દાન આપ્યું છે. આ રકમનો ઉપયોગ ખાસ કરીને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (Artificial Intelligence), ડેટા સાયન્સ (Data Science) અને એડવાન્સ્ડ એનાલિટિક્સ (Advanced Analytics)ના શિક્ષણ અને સંશોધનને પ્રોત્સાહન આપવા માટે કરવામાં આવશે.
આ દાન અમેરિકાની **યુનિવર્સિટી ઓફ નોર્થ ટેક્સાસ (University of North Texas - UNT)**ને આપવામાં આવ્યું છે. દંપતીના આ યોગદાનને સન્માન આપવા માટે યુનિવર્સિટી તેમના નામ પરથી એક નવી કોલેજની સ્થાપના કરશે. આ કોલેજનું નામ ‘અનુરાધા અને વિકાસ સિંહા કોલેજ ઓફ આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ એન્ડ એડવાન્સ્ડ એનાલિટિક્સ’ રાખવામાં આવશે.
AI અને ડેટા સાયન્સ પર રહેશે ખાસ ફોકસ
નવી કોલેજ AI, ઇન્ટેલિજન્ટ સિસ્ટમ્સ (Intelligent Systems) અને ડેટા એનાલિટિક્સ (Data Analytics)ના ક્ષેત્રમાં શિક્ષણ અને સંશોધનનું મહત્વપૂર્ણ કેન્દ્ર બનશે. અહીં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ ઉપરાંત સાયબર સિક્યોરિટી (Cyber Security), ડેટા સાયન્સ, એડવાન્સ્ડ એનાલિટિક્સ, હેલ્થ ઇન્ફોર્મેટિક્સ (Health Informatics), ઇન્ફોર્મેશન સાયન્સ, લાઇબ્રેરી સાયન્સ અને લર્નિંગ ટેક્નોલોજી જેવા ક્ષેત્રોને એકસાથે લાવવામાં આવશે.
આ કોલેજનો ઉદ્દેશ્ય માત્ર વિદ્યાર્થીઓને AIનો ઉપયોગ કરવાનું શીખવવાનો નહીં, પરંતુ તેમને નવી ટેક્નોલોજી વિકસાવવા, તેની કાર્યપ્રણાલી સમજવા અને તેનો જવાબદારીપૂર્વક ઉપયોગ કરવા માટે તૈયાર કરવાનો રહેશે.
છ કાયમી ફંડ બનાવવામાં આવશે
વિકાસ અને અનુરાધા સિંહા દ્વારા આપવામાં આવેલા 20 મિલિયન ડોલરના દાનમાંથી છ કાયમી ફંડ (Endowment Funds) બનાવવામાં આવશે. આ ફંડનો ઉપયોગ કોલેજના વિવિધ શૈક્ષણિક અને સંશોધન કાર્યક્રમો માટે કરવામાં આવશે.
આ રકમમાંથી વિદ્યાર્થીઓ માટે સ્કોલરશિપ (Scholarship), પ્રોફેસરશિપ (Professorship), એન્ટરપ્રેન્યોરશિપ અને ઇન્ક્યુબેશન (Entrepreneurship & Incubation), એડવાન્સ્ડ રિસર્ચ (Advanced Research) તેમજ નવી ટેક્નોલોજીને પ્રોત્સાહન આપવામાં આવશે. આ ઉપરાંત કોલેજના નેતૃત્વ અને લાંબા ગાળાની શૈક્ષણિક પ્રવૃત્તિઓને પણ આ ફંડથી મદદ મળશે.
બે મુખ્ય એકેડમિક ડિવિઝનમાં વહેંચાશે કોલેજ
નવી કોલેજને મુખ્યત્વે બે એકેડમિક ડિવિઝન (Academic Divisions)માં વહેંચવામાં આવશે. પ્રથમ હશે ‘ડિવિઝન ઓફ એપ્લાઇડ ઇન્ટેલિજન્સ એન્ડ ઇન્ફોર્મેટિક્સ’, જે ઇન્ટેલિજન્ટ સિસ્ટમ્સના નિર્માણ અને તેના વ્યવહારુ ઉપયોગ પર ધ્યાન આપશે.
બીજું હશે ‘ડિવિઝન ઓફ ઇન્ફોર્મેશન એન્ડ લર્નિંગ એપ્લિકેશન’. આ વિભાગમાં માહિતી અને ઇન્ટેલિજન્ટ સિસ્ટમ્સ માનવી તથા સંસ્થાઓ સાથે કેવી રીતે કામ કરે છે તેના પર સંશોધન કરવામાં આવશે.
આ ઉપરાંત કોલેજમાં ‘એપ્લાઇડ આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ એન્ડ ડેટા સાયન્સ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ’ પણ સ્થાપવામાં આવશે. આ સંસ્થા UNTમાં ચાલી રહેલા AI અને એનાલિટિક્સ સંબંધિત સંશોધન અને શિક્ષણને એકસાથે જોડશે.
2024થી UNT સાથે દંપતીનું જોડાણ
વિકાસ અને અનુરાધા સિંહાનો UNT સાથેનો સંબંધ નવો નથી. વર્ષ 2024માં તેમણે યુનિવર્સિટીમાં ‘અનુરાધા અને વિકાસ સિંહા ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ ડેટા સાયન્સ’ સ્થાપવા માટે દાન આપ્યું હતું.
આ ઉપરાંત વિદ્યાર્થીઓની સ્કોલરશિપ, ફેકલ્ટી, સંશોધન અને અન્ય વિશેષ પહેલોને મદદરૂપ થવા માટે પણ તેમણે એન્ડોવમેન્ટ (Endowment) આપ્યું હતું. તેના એક વર્ષ બાદ તેમણે વધુ એક મોટું યોગદાન આપ્યું અને ‘સિંહા ઇનોવેશન લેબ ફોર ડેટા સાયન્સ’ની સ્થાપના કરવામાં મદદ કરી.
હવે 20 મિલિયન ડોલરના નવા દાનથી તેમનું UNT સાથેનું જોડાણ વધુ મજબૂત બન્યું છે.
‘શિક્ષણે અમારા માટે દરવાજા ખોલ્યા’
દાન અંગે વાત કરતાં વિકાસ સિંહાએ કહ્યું કે શિક્ષણે તેમના સમગ્ર જીવનમાં અનેક તકોના દરવાજા ખોલ્યા છે અને તેઓ હવે અન્ય લોકો માટે પણ આ દરવાજા ખુલ્લા રાખવા માંગે છે.
તેમણે જણાવ્યું કે UNT એવા વિદ્યાર્થીઓ માટે પણ તકો ઊભી કરી શકે છે, જેઓ બીજા દેશોમાંથી મોટી મહત્વાકાંક્ષા અને શિક્ષણ પ્રત્યે વિશ્વાસ લઈને અમેરિકા આવે છે. તેમના મતે, આ દાન માત્ર યુનિવર્સિટીને આપવામાં આવેલી આર્થિક મદદ નથી, પરંતુ ભવિષ્યની પેઢીને તક આપવાનો પ્રયાસ છે.
વિકાસ સિંહાએ એ વાત પર પણ ભાર મૂક્યો કે ઇમિગ્રન્ટ્સ (Immigrants) માત્ર ‘અમેરિકન ડ્રીમ’નો હિસ્સો બનતા નથી, પરંતુ તેને સાકાર કરવામાં પણ મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
AIના ભવિષ્ય માટે નિષ્ણાતો તૈયાર થશે
વિકાસ સિંહાના જણાવ્યા અનુસાર, આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ આગામી પેઢીની સૌથી મહત્વપૂર્ણ ટેક્નોલોજીમાંની એક બનવાની છે. આવી સ્થિતિમાં યુનિવર્સિટીઓની જવાબદારી માત્ર વિદ્યાર્થીઓને ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ શીખવવાની નથી, પરંતુ તેમને તેના વિકાસ અને જવાબદાર ઉપયોગ માટે પણ તૈયાર કરવાની છે.
નવી કોલેજમાં વિદ્યાર્થીઓને ઇન્ટેલિજન્ટ સિસ્ટમ્સ કેવી રીતે બનાવવી, સમજવી, તેનું મૂલ્યાંકન કરવું અને જવાબદારીપૂર્વક તેનો ઉપયોગ કેવી રીતે કરવો તે અંગે શિક્ષણ આપવામાં આવશે.
આ રીતે અહીં એવા નિષ્ણાતો તૈયાર કરવાનો પ્રયાસ થશે, જેઓ એક તરફ નવી ઇન્ટેલિજન્ટ સિસ્ટમ્સ બનાવી શકે અને બીજી તરફ તેમની યોગ્ય જાળવણી તથા સંચાલન પણ કરી શકે.
AI અને રિસર્ચ માટે ઇન્ડસ્ટ્રી સાથે જોડાણ વધશે
નવી કોલેજમાં ઇન્ટરડિસિપ્લિનરી રિસર્ચ (Interdisciplinary Research) પર પણ ખાસ ભાર મૂકવામાં આવશે. AI અને ડેટા સાયન્સને અલગ-અલગ ક્ષેત્રો સાથે જોડીને નવા સંશોધનની તકો ઊભી કરવામાં આવશે.
આ ઉપરાંત શેર કરાયેલા રિસર્ચ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર (Research Infrastructure), બહારથી સંશોધન માટે ભંડોળ (External Research Funding) મેળવવા અને ઇન્ડસ્ટ્રી પાર્ટનરશિપ (Industry Partnership) વધારવા માટે પણ નવી તકો ઊભી કરવામાં આવશે.
આ પહેલથી વિદ્યાર્થીઓને માત્ર વર્ગખંડ પૂરતું જ જ્ઞાન નહીં મળે, પરંતુ વાસ્તવિક દુનિયાની ટેક્નોલોજી અને ઉદ્યોગ સાથે કામ કરવાનો અનુભવ પણ મળી શકે છે.
આંધ્ર પ્રદેશથી શરૂ થયો અમેરિકાનો સફર
વિકાસ અને અનુરાધા સિંહાની સફળતાની કહાનીમાં આંધ્ર પ્રદેશનું પણ ખાસ જોડાણ છે. બંનેએ આંધ્ર પ્રદેશના કુરનૂલમાં શિક્ષણ મેળવ્યું હતું. વિકાસે શ્રી વેંકટેશ્વર યુનિવર્સિટી અને જી. પુલ્લા રેડ્ડી એન્જિનિયરિંગ કોલેજમાં સિવિલ એન્જિનિયરિંગ (Civil Engineering)નો અભ્યાસ કર્યો હતો.
ત્યારબાદ બંને ઉચ્ચ શિક્ષણ માટે અમેરિકા ગયા. તેમણે **ફ્લોરિડા એટલાન્ટિક યુનિવર્સિટી (Florida Atlantic University)**માંથી ગ્રેજ્યુએટ ડિગ્રી મેળવી. વિકાસે આગળ **નોર્થવેસ્ટર્ન યુનિવર્સિટી (Northwestern University)**માં અભ્યાસ ચાલુ રાખ્યો અને વર્ષ 2023માં યુનિવર્સિટી ઓફ નોર્થ ટેક્સાસમાંથી PhD પૂર્ણ કરી.
હાલમાં વિકાસ સિંહા **બ્રોડકોમ (Broadcom)**માં મેઇનફ્રેમ સોફ્ટવેર ડિવિઝનના વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ તરીકે કાર્યરત છે. વર્ષ 2023થી તેઓ UNT કોલેજ ઓફ ઇન્ફોર્મેશન લીડરશિપ બોર્ડ સાથે પણ જોડાયેલા છે.
UNTમાં 44 હજારથી વધુ વિદ્યાર્થીઓ
યુનિવર્સિટી ઓફ નોર્થ ટેક્સાસ એક જાહેર સંશોધન યુનિવર્સિટી (Public Research University) છે અને ડલાસ-ફોર્ટ વર્થ વિસ્તારમાં આવેલી મોટી યુનિવર્સિટીઓમાંની એક છે. ટેક્સાસના ડેન્ટન અને ફ્રિસ્કો ખાતે તેના કેમ્પસ આવેલા છે.
યુનિવર્સિટીમાં આશરે 44,000 વિદ્યાર્થીઓ અભ્યાસ કરે છે અને અહીં લગભગ 230 ડિગ્રી પ્રોગ્રામ્સ ઉપલબ્ધ છે. ગયા વર્ષે યુનિવર્સિટીએ 13,000થી વધુ ડિગ્રીઓ એનાયત કરી હતી.
UNTના પ્રેસિડેન્ટ હેરિસન કેલરે જણાવ્યું કે AI ઝડપથી કામ કરવાની, સંશોધન કરવાની અને સમસ્યાઓ ઉકેલવાની રીત બદલી રહી છે. આવી સ્થિતિમાં યુનિવર્સિટીઓની જવાબદારી ભવિષ્યને આકાર આપવામાં મહત્વપૂર્ણ બની જાય છે.
તેમના મતે, વિકાસ અને અનુરાધા સિંહાનું યોગદાન વિદ્યાર્થીઓ અને ફેકલ્ટી માટે AI તથા અન્ય નવી ટેક્નોલોજી પર કામ કરવાની નવી તકો ઊભી કરશે.
આ વર્ષના અંતે નામકરણ સમારોહ
UNT દ્વારા જણાવ્યા મુજબ, નવી અનુરાધા અને વિકાસ સિંહા કોલેજ ઓફ આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ એન્ડ એડવાન્સ્ડ એનાલિટિક્સના નામકરણ માટે આ વર્ષના અંતમાં એક વિશેષ યુનિવર્સિટી કાર્યક્રમ યોજવામાં આવશે.
આ રીતે આંધ્ર પ્રદેશથી અમેરિકા સુધીની સફર કરનાર ભારતીય મૂળના આ દંપતીએ શિક્ષણ ક્ષેત્રમાં મળેલી તકોને હવે નવી પેઢી સુધી પહોંચાડવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. ખાસ કરીને AI અને ડેટા સાયન્સ જેવા ઝડપથી વિકસતા ક્ષેત્રોમાં આ ₹191 કરોડનું દાન લાંબા ગાળે વિદ્યાર્થીઓ, સંશોધકો અને ટેક્નોલોજી ક્ષેત્ર માટે મહત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ શકે છે.