ઇટાલિયન પાસપોર્ટ અને પ્રાઇવેટ જેટ: બ્રાઝિલના બોલસોનારો કેવી રીતે અમેરિકા ભાગી ગયા?

જાહેર જીવનમાંથી અચાનક ગાયબ થઈ ગયાના એક દિવસ કરતાં વધુ સમય બાદ, બ્રાઝિલના પરાજિત રાષ્ટ્રપતિ પદના ઉમેદવાર ફ્લેવિયો બોલસોનારો પોતાના પરિવાર સાથે અમેરિકાના મિયામી શહેરમાં પહોંચી ગયા છે. ત્યાં પહોંચ્યા પછી તેમણે પોતાને લેટિન અમેરિકાના આ સૌથી મોટા દેશના સાચા અને કાયદેસરના "નેતા" જાહેર કર્યા છે. બોલસોનારોનું આ ગુપ્ત રીતે અમેરિકા ભાગી જવું બ્રાઝિલના લોકોને આશ્ચર્યમાં મૂકી ગયું છે. બીજી તરફ, ૪૫ વર્ષીય આ નેતાએ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર પુરાવા વિના દાવો કર્યો હતો કે રાષ્ટ્રપતિ લુઇઝ ઇનાસિયો લુલા ડા સિલ્વા અને તેમના ડાબેરી સાથીઓએ ચૂંટણી ચોરી લીધી છે.

તેમણે લખ્યું, "રવિવારે રાત્રે મારી આંખો સામે આચરવામાં આવેલી ચૂંટણી છેતરપિંડી જોઈને હું સ્તબ્ધ થઈ ગયો હતો." આ નિવેદન સાથે તેમણે ચૂંટણી પરિણામો રદ કરવાની પોતાની ઝુંબેશ તેજ કરી દીધી છે, જે પરિણામો તેમણે સોમવારે અનિચ્છાએ સ્વીકારી લીધા હોવાનું જણાતું હતું.

તેમણે બ્રાઝિલની સુપ્રીમ કોર્ટના જસ્ટિસ ક્રિસ્ટિયાનો ઝાનિન (જેઓ લુલાના ભૂતપૂર્વ વકીલ હતા) પર "ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિ" કરવાનો આરોપ મૂક્યો હતો. તેમણે દાવો કર્યો હતો કે કોર્ટે "એક ગાણિતિક અસંભવિતતાને મંજૂરી આપી હતી, જેના કારણે ચૂંટણીના પ્રથમ અને બીજા રાઉન્ડ વચ્ચે ૧ કરોડ (૧૦ મિલિયન) જેટલા મતો ઉમેરાઈ ગયા હતા."

આ આરોપો ત્યારે સામે આવ્યા છે જ્યારે જેલમાં બંધ ભૂતપૂર્વ પ્રમુખ જેયર બોલસોનારોના પુત્ર ફ્લેવિયો બોલસોનારો પોતાની સામે ચાલી રહેલી તપાસના કારણે દેશ છોડીને ભાગી જશે તેવી આશંકાને પગલે સુપ્રીમ કોર્ટે તેમના પાસપોર્ટ જમા કરાવવાનો આદેશ આપ્યો હતો. જોકે, ચૂંટણીમાં હારેલા આ દક્ષિણપંથી ઉમેદવારે પાસપોર્ટ જમા કરાવવાને બદલે આર્જેન્ટિના અને એક્વાડોર થઈને ગુપ્ત રીતે અમેરિકા ભાગી જવાનો માર્ગ પસંદ કર્યો.

ભાગી જવાનો સંપૂર્ણ ઘટનાક્રમ

રવિવાર

બ્રાઝિલ છોડતા પહેલા, ડાબેરી ઉમેદવાર અને વર્તમાન પ્રમુખ લુલા સામે ચૂંટણીમાં હાર મળ્યા બાદ બોલસોનારોએ બ્રાઝિલિયાથી એક ટૂંકું અને ગંભીર ભાષણ આપ્યું હતું. પોતાના આ સંબોધનમાં તેમણે ચૂંટણી પરિણામોને માન્ય રાખવાનો સ્પષ્ટ ઇનકાર કર્યો હતો અને ચૂંટણી રદ કરાવવા કાનૂની લડત લડવાનું વચન આપ્યું હતું.

સોમવાર

બોલસોનારોએ ઇન્સ્ટાગ્રામ પર એક સાદી દીવાલ સામે ઊભા રહીને રેકોર્ડ કરેલો વીડિયો શેર કર્યો હતો. તેમણે પોતાના સમર્થકોને જણાવ્યું કે સુપ્રીમ કોર્ટે તેમને દેશ છોડવા પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે, જે "મને ડરાવવાનો સ્પષ્ટ પ્રયાસ છે." તેમણે ઉમેર્યું, "મારો ક્યારેય દેશ છોડવાનો ઈરાદો નહોતો. હું મારા પાસપોર્ટ જમા કરાવી દઈશ અને આ અન્યાય સામે પોતાનો બચાવ કરીશ." તેમના પ્રવાસ પરનો આ પ્રતિબંધ તેમની સામે ચાલી રહેલી અનેક તપાસો પૈકીની એક સાથે જોડાયેલો હતો.

મંગળવાર

બ્રાઝિલિયા ખાતેના તેમના નિવાસસ્થાનેથી તેમનો સત્તાવાર કાફલો નીકળ્યા બાદ મીડિયા અહેવાલોમાં દાવો કરવામાં આવ્યો કે બોલસોનારો ઉત્તર-પૂર્વના શહેર પ્યુઅર્ટો ઇગુઆઝુથી ફ્લાઇટ પકડવાની યોજના બનાવી રહ્યા છે. શરૂઆતમાં એ સ્પષ્ટ નહોતું થઈ શક્યું કે બોલસોનારો પોતે એ ગાડીઓમાં સવાર હતા કે નહીં. અટકળો તેજ થતાં જ ફ્રેન્ચ ન્યૂઝ એજન્સી AFP એ પોલીસ સૂત્રોને ટાંકીને અહેવાલ આપ્યો કે બોલસોનારોના બ્રાઝિલિયન અને રાજદ્વારી બંને પાસપોર્ટ રદ કરી દેવામાં આવ્યા છે. દરમિયાન, અમેરિકન મીડિયામાં અહેવાલો આવ્યા કે પરાજિત ઉમેદવાર અમેરિકા તરફ રવાના થઈ ચૂક્યા છે.

બ્રાઝિલમાં તેમના પ્રચાર સંચાલકે દાવો કર્યો કે તેમના નેતા ક્યાં છે તેની તેમને કોઈ જાણ નથી. બ્રાઝિલિયામાં પત્રકારો સમક્ષ આશ્ચર્ય વ્યક્ત કરતા રોજરિયો મરિન્હોએ જણાવ્યું, "મને આજે સવારે તેમના તરફથી એક ટેક્સ્ટ મેસેજ મળ્યો હતો, જેમાં તેમણે કહ્યું હતું કે તેઓ આજે થોડો સમય વિતાવશે અને પછી અમારી સાથે વાત કરશે, બસ આટલું જ."

બુધવાર

બાદમાં AFP ના અહેવાલમાં જણાવાયું કે સમગ્ર વિશ્વ જ્યારે તેમના ઠેકાણા વિશે અટકળો લગાવી રહ્યું હતું, ત્યારે બોલસોનારો હજી પણ બ્રાઝિલમાં જ હતા. પડોશી દેશ આર્જેન્ટિનાના ઇમિગ્રેશન સત્તાવાળાઓએ જાહેરાત કરી કે તેઓ દેશ છોડી ચૂક્યા હોવાના પ્રથમ અહેવાલો આવ્યાના ૧૨ કલાકથી વધુ સમય પછી બુધવારે સરહદ પાર કરીને આર્જેન્ટિના પહોંચ્યા હતા.

આર્જેન્ટિનાના સત્તાવાળાઓના જણાવ્યા મુજબ, તેઓ બ્રાઝિલના ફોઝ દો ઇગુઆસુ શહેરને પ્યુઅર્ટો ઇગુઆઝુ સાથે જોડતા ટાનક્રેડો નેવેસ ઇન્ટરનેશનલ બ્રિજ મારફતે "માન્ય મુસાફરી દસ્તાવેજો સાથે અને કોઈપણ કાનૂની અવરોધ વિના" આર્જેન્ટિનામાં પ્રવેશ્યા હતા. બ્રાઝિલિયન અને રાજદ્વારી પાસપોર્ટ રદ થઈ ગયા હોવા છતાં તેમની પાસે ઇટાલિયન પાસપોર્ટ પણ છે. જોકે, ૧,૫૦૦ કિલોમીટરથી વધુ દૂર આવેલા બ્રાઝિલિયાથી તેઓ સરહદ સુધી કેવી રીતે પહોંચ્યા તે હજુ પણ એક રહસ્ય છે.

બ્રાઝિલની પોલીસે જણાવ્યું હતું કે તેમની પાસે બોલસોનારોના દેશ છોડી જવા અંગેનો કોઈ સત્તાવાર રેકોર્ડ નથી. તેઓ પાસપોર્ટ સોંપવામાં તેમની નિષ્ફળતાની તપાસ કરી રહ્યા છે, પરંતુ તેના આધારે તેમને ભાગેડુ (Fugitive) જાહેર કરવામાં આવ્યા નથી.

ખાનગી જેટ મારફતે અમેરિકામાં એન્ટ્રી અને ટ્રમ્પનું વલણ

આર્જેન્ટિનાના ઇમિગ્રેશન સત્તાવાળાઓએ બાદમાં પુષ્ટિ કરી હતી કે આર્જેન્ટિનાથી બોલસોનારો અને તેમનો પરિવાર એક પ્રાઇવેટ જેટ દ્વારા એક્વાડોરના બંદર શહેર ગ્વાયકિલ પહોંચ્યા હતા. AFP ના અહેવાલ મુજબ, આ વિમાને મિયામી જતા પહેલા લગભગ નિર્જન એવા એરપોર્ટ પર ઇંધણ ભરવા માટે ટૂંકો હોલ્ટ લીધો હતો.

આર્જેન્ટિનાથી રવાના થયાના લગભગ ૧૨ કલાક બાદ, બોલસોનારો પરિવાર ફ્લોરિડાના ઓપા-લોકા એરપોર્ટ પર ઉતર્યો હતો. બોર્ડર કંટ્રોલ પર નજર રાખતી ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ હોમલેન્ડ સિક્યોરિટીની વેબસાઇટ અનુસાર, તેમણે રદ કરાયેલા રાજદ્વારી પાસપોર્ટનો ઉપયોગ કરીને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં પ્રવેશ કર્યો હતો.

બોલસોનારો પરિવારના જૂના સમર્થક રહેલા અમેરિકી પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પુષ્ટિ કરી હતી કે અમેરિકાએ ફ્લેવિયો બોલસોનારોને દેશમાં પ્રવેશવાની પરવાનગી આપી છે. ટ્રમ્પે જણાવ્યું, "હું આ અંગે કોઈ ટિપ્પણી કરવા માંગતો નથી, પરંતુ હું એટલું જાણું છું કે અમે તેમને દેશમાં આવવા માટે પાસ આપ્યો છે, તેથી આગળ શું થાય છે તે આપણે જોઈશું."

વોલ સ્ટ્રીટ જર્નલના અહેવાલ મુજબ, બોલસોનારો હવે અમેરિકામાં બેસીને દેશવટામાંથી પોતાનું રાજકીય અભિયાન ચલાવવાની યોજના બનાવી રહ્યા છે. જોકે, અમેરિકામાં મિડટર્મ ચૂંટણીઓ નજીક હોવાથી વ્હાઇટ હાઉસે સંકેત આપ્યો છે કે ટીમ ટ્રમ્પ બોલસોનારોને આશ્રય આપવાથી આગળ વધીને લુલા ડા સિલ્વાની ચૂંટણી જીતને પડકારવા માટે પોતાની રાજકીય તાકાત ખર્ચવા તૈયાર નથી.