'US અંધભક્તોની રક્ષા કેવી રીતે કરશે...', અમેરિકા પર વરસ્યા ઈરાનના સુપ્રીમ લીડર

અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેનો તણાવ છેલ્લા ઘણા વર્ષોથી સતત વધી રહ્યો છે. Nuclear Program, Economic Sanctions, Regional Conflicts અને Military Presence જેવા મુદ્દાઓને લઈને બંને દેશો અનેક વખત આમને-સામને આવી ચૂક્યા છે. હવે ઈરાનના સુપ્રીમ લીડર મોજતબા ખામેનેઈએ અમેરિકા પર સીધો નિશાન સાધતાં એક કડક નિવેદન આપ્યું છે.
ખામેનેઈએ અમેરિકાની સૈન્ય શક્તિ પર સવાલ ઉઠાવતા કહ્યું કે, "જે અમેરિકન Military Bases પોતાની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવામાં સંપૂર્ણ રીતે સક્ષમ નથી, તે અન્ય દેશોની સુરક્ષા કરવાની વાત કેવી રીતે કરી શકે?"
પશ્ચિમ એશિયામાં વધતું Geopolitical Tension
સુપ્રીમ લીડરનું આ નિવેદન એવા સમયે આવ્યું છે જ્યારે West Asiaમાં અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે પ્રભાવ અને સૈન્ય હાજરીને લઈને સતત ખેંચતાણ ચાલી રહી છે. ઈરાન લાંબા સમયથી દાવો કરતું આવ્યું છે કે પ્રદેશમાં અમેરિકાનો પ્રભાવ ધીમે ધીમે ઘટી રહ્યો છે અને હવે Regional Powers વધુ આત્મનિર્ભર બની રહી છે.
ખામેનેઈએ માત્ર અમેરિકા જ નહીં પરંતુ એવા દેશોની પણ ટીકા કરી છે, જે પોતાની સુરક્ષા અને Strategic Partnership માટે વોશિંગ્ટન પર અત્યંત નિર્ભર છે. તેમના જણાવ્યા મુજબ, કોઈપણ દેશે પોતાની સુરક્ષા માટે બાહ્ય શક્તિઓ પર સંપૂર્ણ આધાર રાખવાને બદલે પોતાની ક્ષમતાઓ મજબૂત કરવી જોઈએ.
અમેરિકન પ્રભાવ ઘટી રહ્યો છે?
કેટલાક Geopolitical Experts માને છે કે ખામેનેઈનું નિવેદન માત્ર ટીકા નથી પરંતુ એક Political Message પણ છે. ઈરાન દુનિયાને એ સંદેશ આપવા માંગે છે કે Middle Eastમાં અમેરિકાની અસર હવે પહેલા જેવી રહી નથી.
તાજેતરના વર્ષોમાં પ્રદેશમાં અનેક દેશોએ પોતાની Military Capability વધારવા માટે મોટા પગલાં લીધા છે. આ સાથે જ ચીન અને રશિયા જેવા દેશોની વધતી હાજરીએ પણ અમેરિકાની પરંપરાગત અસરને પડકાર આપ્યો છે.
Nuclear Disputeથી લઈને Sanctions સુધી
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના સંબંધોમાં સૌથી મોટો વિવાદ ઈરાનના Nuclear Programને લઈને રહ્યો છે. અમેરિકા ઈરાન પર લાંબા સમયથી આર્થિક પ્રતિબંધો લગાવી રહ્યું છે, જ્યારે ઈરાન તેનો વિરોધ કરતું આવ્યું છે.
આ ઉપરાંત યમન, સીરિયા, ઈરાક અને લેબનોન જેવા વિસ્તારોમાં બંને દેશોની નીતિઓ ઘણીવાર એકબીજાના વિરોધમાં રહી છે. જેના કારણે બંને દેશો વચ્ચે રાજકીય અને સૈન્ય તણાવ સતત યથાવત રહ્યો છે.
અમેરિકાનો પક્ષ શું કહે છે?
બીજી તરફ અમેરિકા અને તેના સહયોગી દેશોનું માનવું છે કે West Asiaમાં Stability જાળવી રાખવા માટે અમેરિકન Military Presence હજુ પણ અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે. અમેરિકાના અનેક Military Bases આજેય Middle Eastના વિવિધ દેશોમાં કાર્યરત છે અને પ્રદેશની સુરક્ષા વ્યવસ્થામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી રહ્યા છે.
અમેરિકન અધિકારીઓનું કહેવું છે કે આતંકવાદ, દરિયાઈ સુરક્ષા અને પ્રાદેશિક સ્થિરતા માટે તેમની હાજરી જરૂરી છે.
બદલાતું શક્તિ સંતુલન
વિશ્લેષકોના મતે, ઈરાનનું તાજેતરનું નિવેદન માત્ર એક રાજકીય પ્રતિક્રિયા નથી પરંતુ બદલાતા Global Power Balanceનું પ્રતિબિંબ પણ છે. Middle Eastમાં હવે માત્ર અમેરિકા જ નહીં પરંતુ ચીન, રશિયા અને સ્થાનિક શક્તિઓ પણ મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી રહી છે.
આગામી સમયમાં અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેનો તણાવ કઈ દિશામાં આગળ વધે છે તેના પર સમગ્ર પશ્ચિમ એશિયાની રાજકીય અને સુરક્ષા પરિસ્થિતિ નિર્ભર રહેશે.
મોજતબા ખામેનેઈના નિવેદને ફરી એકવાર અમેરિકા-ઈરાન સંબંધોમાં રહેલા ઊંડા મતભેદોને ઉજાગર કર્યા છે. એક તરફ ઈરાન અમેરિકાની સૈન્ય શક્તિ અને પ્રભાવ પર પ્રશ્નો ઉઠાવી રહ્યું છે, જ્યારે બીજી તરફ અમેરિકા હજુ પણ પોતાની હાજરીને પ્રદેશની સ્થિરતા માટે જરૂરી ગણાવે છે. આ તણાવ આગામી દિવસોમાં વૈશ્વિક રાજકારણમાં વધુ ચર્ચાનો વિષય બની શકે છે.

