કેવી રીતે થાય છે 'MOSSAD'ના એજન્ટની પસંદગી? આ રીતે પાર પડાય છે ઓપરેશન..., ક્યાંથી આવે છે ફંડિંગ?
16 સપ્ટેમ્બરના રોજ લેબનોનમાં પેજર, વોકી-ટોકી, સોલાર પેનલ, રેડિયો અને લેપટોપ વિસ્ફોટ થયા.આ
16 સપ્ટેમ્બરના રોજ લેબનોનમાં પેજર, વોકી-ટોકી, સોલાર પેનલ, રેડિયો અને લેપટોપ વિસ્ફોટ થયા.આ ઘટના માટે ઈઝરાયેલની ગુપ્તચર સંસ્થા મોસાદને જવાબદાર ગણવામાં આવી હતી. જો કે ઈઝરાયેલે આ હુમલાની જવાબદારી લીધી નથી. પરંતુ આનાથી મોસાદ ફરી એકવાર ચર્ચામાં આવી ગયું છે. આવી સ્થિતિમાં, તે જાણવું મહત્ત્વપૂર્ણ બની જાય છે કે મોસાદ કેવી રીતે કામ કરે છે અને કઈ પ્રક્રિયા હેઠળ તે તેના એજન્ટોને પસંદ કરે છે.
મોસાદનું પૂરું નામ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ફોર ઇન્ટેલિજન્સ એન્ડ સ્પેશિયલ ઓપરેશન્સ છે. આ ઈઝરાયેલની રાષ્ટ્રીય ગુપ્તચર સંસ્થા છે. મોસાદ ઈઝરાયેલ ઈન્ટેલિજન્સ નેટવર્ક હેઠળ કામ કરે છે. આ નેટવર્કમાં મોસાદ ઉપરાંત અમાન (મિલિટરી ઈન્ટેલિજન્સ) અને શિન બેટ (આંતરિક સુરક્ષા) પણ છે.
ઇઝરાયેલના પ્રથમ વડાપ્રધાન ડેવિડ બેન ગુરિયનના આદેશ પર 13 ડિસેમ્બર 1949ના રોજ મોસાદની રચના કરવામાં આવી હતી. વાસ્તવમાં પીએમ એક એવું સંગઠન બનાવવા માંગતા હતા જે દેશની સુરક્ષા માટે સેનાની સાથે ગુપ્તચર વિભાગમાં પણ કામ કરે.
મોસાદ ગુપ્ત માહિતી ભેગી કરીને તેની કામગીરી કરે છે. તેની મોટાભાગની કામગીરી રાષ્ટ્રીય હિતમાં છે. મોસાદ પણ આતંકવાદનો સામનો કરવા માટે આવી ગુપ્તચર કામગીરીમાં વ્યસ્ત છે. મોસાદના ડાયરેક્ટર સીધા વડાપ્રધાનને રિપોર્ટ કરે છે.
મોસાદમાં એજન્ટોની ભરતી કેવી રીતે થાય છે?
મોસાદમાં એજન્ટોની ભરતીને સમજવા માટે કાત્સા, કિડોન અને સયાનિમ આ ત્રણ શબ્દો સમજવા જરૂરી છે. મોસાદના ફિલ્ડ ઈન્ટેલિજન્સ ઓફિસરને કાત્સા કહેવામાં આવે છે. કાત્સા પોતે ફિલ્ડ એજન્ટોની ભરતી કરે છે. કાત્સા વાસ્તવમાં એક હિબ્રુ શબ્દ છે, જેનો અર્થ થાય છે ગુપ્તચર અધિકારી. આ હોદ્દો ધરાવનાર વ્યક્તિ મોસાદના એજન્ટોને દોરી જાય છે અને એજન્ટો દ્વારા એકત્રિત કરવામાં આવેલી માહિતી મોસાદના ડિરેક્ટરને સોંપે છે.
મોસાદના પ્રોફેશનલ હત્યારાઓને કિડોન કહેવામાં આવે છે. તેમનું કામ ઓપરેશન દરમિયાન જરૂરી હોય ત્યારે હત્યા કરવાનું છે. આ માટે એજન્ટોને બે વર્ષની ટ્રેનિંગ આપવામાં આવે છે.
સયાનિમ તે લોકો છે જેઓ ઇઝરાયેલ પ્રત્યે સમર્પણની ભાવના સાથે મોસાદ માટે કામ કરે છે. આ લોકોને આ માટે કોઈપણ પ્રકારનું મહેનતાણું આપવામાં આવતું નથી. સરળ ભાષામાં તેમને સમાચાર કહી શકાય. આ લોકો મોસાદના ફિલ્ડ એજન્ટોને જાણ કરે છે. ગોર્ડન થોમસના અહેવાલ મુજબ, બ્રિટનમાં હાલમાં લગભગ 4000 સાયનીમ છે. મોસાદનું આખું કામ ઈઝરાયેલના વડાપ્રધાનની સૂચના પર જ થાય છે. મોસાદના ડાયરેક્ટર માત્ર વડાપ્રધાનને જ જવાબદાર છે. તે સીધો પીએમને રિપોર્ટ કરે છે.
મોસાદનું બજેટ કેટલું છે?
નવી સાયબર ટેક્નોલોજી વિકસાવવા માટે મોસાદે જૂન 2017માં વેન્ચર કેપિટલ ફંડ બનાવ્યું હતું. આ દ્વારા મોસાદે મોટા પાયે હાઈ-ટેક સ્ટાર્ટઅપ્સમાં રોકાણ કર્યું.
એક અંદાજ મુજબ મોસાદનું વાર્ષિક બજેટ 2.73 અબજ ડોલર છે. ભારતીય ચલણ પ્રમાણે તે રૂ. 22810 કરોડ છે, જેને કેબિનેટે મંજૂરી આપી છે. અંદાજ મુજબ, લગભગ 7000 લોકો મોસાદ હેઠળ કામ કરે છે, જેના કારણે તે વિશ્વની સૌથી મોટી જાસૂસી એજન્સીઓમાંની એક છે.
મોસાદ વિશે વાત કરતાં, 28 વર્ષ સુધી મોસાદ માટે અંડરકવર એજન્ટ તરીકે કામ કરનાર અવનર અબ્રાહમે કહ્યું કે આ હુમલાઓથી ઈઝરાયેલને ફાયદો થયો છે પરંતુ તેનો અર્થ એ નથી કે આ હુમલા પાછળ મોસાદનો હાથ છે.
તેમણે કહ્યું કે લેબનોન ઓપરેશન પોતે જ એકદમ હાઇ-ટેક અને બોક્સની બહાર હતું. માત્ર CIA, MI6 અને Mossad આ પ્રકારનો હુમલો કરી શકે છે. આ માટે તમારે સરકારનો સંપૂર્ણ સહયોગ, ઘણી બધી ગુપ્ત માહિતી, પૈસા અને કુશળતાની જરૂર છે.
જ્યારે મોસાદની બે મોટી શક્તિઓ વિશે પૂછવામાં આવ્યું ત્યારે તેણે કહ્યું કે મોસાદ અને મોસાદના એજન્ટોનું જીવન અનિશ્ચિતતાથી ભરેલું છે. મોસાદ અન્ય કોઈપણ ગુપ્તચર એજન્સી કરતાં વધુ શિસ્તબદ્ધ છે.
તેણે કહ્યું કે દુનિયાભરના લોકો મોસાદ માટે કામ કરે છે. આ લોકો અલગ અલગ જગ્યાએ મોટા થાય છે. તેઓ જુદા જુદા દેખાય છે અને જુદી જુદી ભાષાઓ બોલે છે. મારો પરિવાર ઈરાકનો છે. હું અરબી બોલી શકું છું અને હું ઇરાકી-અરબ જેવો દેખાઉં છું. તેથી મેં લેબનોનમાં મોસાદ માટે ગુપ્ત કામ કર્યું. બીજું કારણ એ છે કે આપણે આપણા જ દેશમાં રહેવા માટે સંઘર્ષ કરવો પડે છે.
તેમણે કહ્યું કે શીત યુદ્ધ દરમિયાન કેજીબી, સીઆઈએ અને બ્રિટિશ એજન્સીઓની જેમ મોસાદે પણ પ્રતિષ્ઠા મેળવી છે. અમારો ધ્યેય પૂરો કરવા અને કોઈપણ ઓપરેશન પાર પાડવા માટે અમે ખૂબ જ ગુપ્ત રીતે કામ કરીએ છીએ, પરંતુ અમારે સુરક્ષાનું પણ સંપૂર્ણ ધ્યાન રાખવું પડે છે.
