યમરાજને ઋષિ માંડવ્યએ આપ્યો હતો શ્રાપ, આ રૂપમાં થયો હતો જન્મ

 હિંદુ ધર્મ અનુસાર યમરાજને મૃત્યુના દેવતા તરીકે જોવામાં આવે છે.  હિંદુ ધર્મમાં એવું માનવામાં આવે છે કે વ્યક્તિના મૃત્યુ પછી યમરાજ તેને તેના કર્મોની સજા આપે છે. દરેક વ્યક્તિ મૃત્યુના ભગવાનથી ડરે છે પરંતુ પૌરાણિક કથાઓ અનુસાર એક વ્યક્તિ એવો હતો જે મૃત્યુના ભગવાનથી બિલકુલ ડરતો ન હતો.  જ્યારે તે યમરાજના દરબારમાં પહોંચ્યો ત્યારે તેણે તેના જીવનકાળમાં બનેલી ઘટના માટે યમરાજને જવાબદાર ઠેરવ્યા.  ચાલો જાણીએ એ કોણ હતું જેણે યમરાજને શ્રાપ આપ્યો અને પછી યમરાજને પૃથ્વી પર મનુષ્ય સ્વરૂપે જન્મ લેવો પડ્યો.

 વધસ્તંભે ચડ્યા પછી પણ મૃત્યુ પામ્યા નથી

 યમરાજને કોણે અને ક્યારે શ્રાપ આપ્યો તે વિષય મહાભારતમાં જ ઉલ્લેખવામાં આવ્યો છે.  મહાભારતની એક કથા અનુસાર માંડવ્ય નામના ઋષિ હતા.  એકવાર જ્યારે તે તપમાં મગ્ન હતો ત્યારે ચોરોની ટોળકી આવીને ઋષિના આશ્રમમાં સંતાઈ ગઈ.  માંડવ્ય ઋષિ આ ઘટનાને સમજી શક્યા ત્યાં સુધીમાં, રાજાના સૈનિકોએ માંડવ્ય ઋષિની ચોરોને આશ્રય આપવાના આરોપમાં ધરપકડ કરી.

 રાજાએ ભૂલથી ઋષિ માંડવ્યને ચોરીની સજા તરીકે વધસ્તંભે જડાવવાનો આદેશ આપ્યો હતો.  આશ્ચર્યની વાત એ છે કે, જ્યારે ઋષિ માંડવ્યને થોડા દિવસો સુધી વધસ્તંભે ચડાવ્યા પછી પણ મૃત્યુ ન થયું, ત્યારે રાજાને પોતાની ભૂલ સમજાઈ અને તેણે ઋષિની માફી માંગી અને તેમને મુક્ત કર્યા.

 ઋષિ માંડવ્યએ યમરાજને શ્રાપ આપ્યો

 જે પછી ઋષિ માંડવ્ય યમરાજ પાસે પહોંચ્યા અને તેમને પૂછ્યું કે મેં મારા જીવનમાં એવું કયું પાપ કર્યું છે કે મને આવા ખોટા આરોપની સજા મળી છે.  ત્યારે યમરાજે કહ્યું કે જ્યારે તું 12 વર્ષનો છોકરો હતો ત્યારે તેં જીવાતની પૂંછડીમાં હૂક ચોંટાડ્યો હતો જેના પરિણામે તને આ પીડા સહન કરવી પડી હતી.  તે પછી ઋષિ માંડવ્યએ યમરાજને કહ્યું કે 12 વર્ષની ઉંમરે કોઈને પણ સદાચાર અને અધર્મનું જ્ઞાન નથી.  તમે નાના ગુના માટે આટલી મોટી સજા આપી છે.  તેથી, હું તમને શ્રાપ આપું છું કે તમારે શુદ્ર જાતિમાં ગુલામ પુત્ર તરીકે જન્મ લેવો પડશે.

મહાભારતમાં યમરાજ આ રૂપમાં જન્મ્યા હતા

 મહાભારતમાં એક વાર્તા છે કે ચિત્રાંગદા અને વિચિત્રવીર્યનું અકાળે મૃત્યુ થાય છે.  આવી સ્થિતિમાં, સમસ્યા ઊભી થાય છે કે કુરુ વંશનો ઉત્તરાધિકારી કોણ બનશે, તેના ઉકેલ માટે, સત્યવતીએ તેના બે પુત્રો, અંબિકા અને અંબાલિકાની પત્નીઓને તેના ઋષિ પુત્ર વ્યાસ પાસે મોકલ્યા.  ઋષિ વ્યાસ સાથે બંનેના સંગને કારણે એકનો પુત્ર અંધ (ધૃતરાષ્ટ્ર) અને બીજાનો પુત્ર બીમાર (પાંડુ) થયો.

 જ્યારે સત્યવતીને આ વાતની જાણ થઈ, ત્યારે તેણે તેની પુત્રવધૂઓને ફરીથી વ્યાસ પાસે જવા કહ્યું, આ વખતે અંબિકા અને અંબાલિકાએ તેમની જગ્યાએ તેમની એક દાસી મોકલી.  વ્યાસ સાથેના સંભોગને કારણે દાસી પણ ગર્ભવતી થઈ અને તેણે સ્વસ્થ બાળકને જન્મ આપ્યો.  આ બાળક દરેક રીતે વિદ્વાન અને સક્ષમ હતો.  વાસ્તવમાં ઋષિ માંડવ્યના આ શ્રાપને કારણે યમરાજનો જન્મ મહાત્મા વિદુર તરીકે થયો હતો.  વિદુર બીજું કોઈ નહીં પણ યમરાજ જ હતા, જેમણે એક શ્રાપને કારણે માનવ સ્વરૂપમાં જન્મ લીધો હતો.

નોંધ:-   આ લેખમાં આપવામાં આવેલી તમામ માહિતી વિવિધ સ્રોતો જેવા કે - પંચાંગો/ ઉપદેશો/ ધાર્મિક માન્યતાઓ/જ્યોતિષીઓ/ શાસ્ત્રોમાંથી સંકલિત કરવામાં આવી છે અને તમને પ્રસારિત કરવામાં આવી છે. અમારો હેતુ માત્ર માહિતી પૂરી પાડવાનો છે. GSTV આની પુષ્ટિ નથી કરતું. તેના માટે કોઈ નિષ્ણાતનું માર્ગદર્શન લેવું.