ઘરમાં ભગવાન વિષ્ણુની મૂર્તિ ક્યાં રાખવી અને ક્યાં ન રાખવી? જાણો મહત્વપૂર્ણ નિયમો!
છેલ્લું અપડેટ : 29 Sept 2026
હિંદુ ધર્મમાં, ભગવાન વિષ્ણુને બ્રહ્માંડના રક્ષક માનવામાં આવે છે. કેટલાક લોકો ઘરના મંદિરમાં ભગવાન વિષ્ણુની મૂર્તિ સ્થાપિત કરે છે. જો કે, ધાર્મિક પરંપરાઓ અને વાસ્તુ માન્યતાઓ મૂર્તિ મૂકવાની પદ્ધતિ અને સ્થાન અંગે ચોક્કસ નિયમો સૂચવે છે. જો તમે પણ તમારા ઘરમાં ભગવાન વિષ્ણુની મૂર્તિ મૂકવાનું વિચારી રહ્યા છો, તો તમારે આ બાબતો જાણવી જોઈએ.
તેને પ્રાર્થના ખંડમાં મૂકવી શુભ માનવામાં આવે છે
ઘરના પ્રાર્થના ખંડને ભગવાન વિષ્ણુની મૂર્તિ માટે સૌથી સામાન્ય સ્થાન માનવામાં આવે છે. જો ઘરમાં કોઈ અલગ મંદિર ન હોય, તો સ્વચ્છ અને શાંત વિસ્તારમાં એક નાનો પ્રાર્થના ખૂણો બનાવી શકાય છે. એવું માનવામાં આવે છે કે પૂજા સ્થળ નિયમિતપણે સાફ અને કચરો મુક્ત હોવું જોઈએ. મંદિરને અન્ય ઘરની સજાવટની વસ્તુઓની જેમ રાખવા કરતાં તેને શ્રદ્ધા અને આદરના સ્થળ તરીકે રાખવું વધુ સારું માનવામાં આવે છે.
ભગવાન વિષ્ણુની મૂર્તિ કઈ દિશામાં મૂકવી જોઈએ?
વાસ્તુ અને ધાર્મિક માન્યતાઓમાં, પૂજા સ્થાન માટે પૂર્વ અને ઉત્તર દિશાઓ શુભ માનવામાં આવે છે. આના આધારે, ઘણા લોકો ભગવાન વિષ્ણુની મૂર્તિને આ દિશાઓ સાથે પણ જોડે છે. જો કે, મૂર્તિની દિશા અંગે વિવિધ પરંપરાઓ અને વાસ્તુ વિચારધારાઓ અલગ અલગ હોઈ શકે છે. તેથી, આને એક નિશ્ચિત વૈજ્ઞાનિક નિયમ તરીકે નહીં, પરંતુ ધાર્મિક માન્યતા તરીકે સમજવું જોઈએ.
મૂર્તિને ફ્લોર પર મૂકવાનું ટાળો
ઘરમાં ભગવાનની મૂર્તિ સ્થાપિત કરતી વખતે, તેને સીધી ફ્લોર પર મૂકવી સામાન્ય રીતે યોગ્ય માનવામાં આવતી નથી. આ હેતુ માટે સ્વચ્છ અને મજબૂત પ્લેટફોર્મ અથવા પૂજા વેદીનો ઉપયોગ કરી શકાય છે. મૂર્તિ એવી જગ્યાએ મૂકવી જોઈએ જ્યાં તે સુરક્ષિત રહેશે અને દૈનિક પૂજા દરમિયાન સરળતાથી સાફ કરી શકાય. ધૂળ, જૂના ફૂલો અથવા અન્ય વસ્તુઓને લાંબા સમય સુધી પ્લેટફોર્મ પર એકઠા થવા ન દો.
તૂટેલી મૂર્તિ રાખવાની કોઈ પરંપરા નથી
ધાર્મિક માન્યતાઓ તૂટેલી અથવા ગંભીર રીતે ક્ષતિગ્રસ્ત મૂર્તિને પૂજા માટે રાખવાનું યોગ્ય માનતી નથી. જો મૂર્તિ તૂટેલી અથવા નોંધપાત્ર રીતે ક્ષતિગ્રસ્ત થઈ ગઈ હોય, તો તેનો નિકાલ કુટુંબ અથવા સ્થાનિક ધાર્મિક પરંપરાઓ અનુસાર યોગ્ય રીતે કરી શકાય છે, તેને ફક્ત સુશોભન વસ્તુ તરીકે રાખવાને બદલે. નવી મૂર્તિ ખરીદતી વખતે પણ, તેની રચના અને સ્થિતિનું કાળજીપૂર્વક નિરીક્ષણ કરવું જોઈએ.
તમે દેવી લક્ષ્મીની સાથે ભગવાન વિષ્ણુની મૂર્તિ રાખી શકો છો.
ભગવાન વિષ્ણુની સાથે દેવી લક્ષ્મીની પૂજા કરવાની પરંપરા પણ ખૂબ જ લોકપ્રિય છે. ધાર્મિક માન્યતા બંનેને એકસાથે રાખવાને રક્ષણ, સમૃદ્ધિ અને સુખાકારી સાથે જોડે છે. જો ઘરમાં પૂરતી જગ્યા હોય, તો બંને મૂર્તિઓ માટે સ્વચ્છ અને વ્યવસ્થિત પૂજા સ્થળ બનાવી શકાય છે. નાની જગ્યામાં ઘણી બધી મૂર્તિઓ મૂકવાને બદલે, મર્યાદિત અને વ્યવસ્થિત પૂજા સ્થાન રાખવું વધુ અનુકૂળ છે.
નોંધ:- આ લેખમાં આપવામાં આવેલી તમામ માહિતી વિવિધ સ્રોતો જેવા કે - પંચાંગો/ ઉપદેશો/ ધાર્મિક માન્યતાઓ/જ્યોતિષીઓ/ શાસ્ત્રોમાંથી સંકલિત કરવામાં આવી છે અને તમને પ્રસારિત કરવામાં આવી છે. અમારો હેતુ માત્ર માહિતી પૂરી પાડવાનો છે. GSTV આની પુષ્ટિ નથી કરતું. તેના માટે કોઈ નિષ્ણાતનું માર્ગદર્શન લેવું.