મહાકાલની વિશ્વપ્રસિદ્ધ ભસ્મ આરતીનું શાસ્ત્રોક્ત રહસ્ય: બ્રહ્મમુહૂર્તમાં જ કેમ થાય છે બાબા મહાકાલની ભસ્મ આરતી?
છેલ્લું અપડેટ : 27 Aug 2026
મધ્યપ્રદેશના ઉજ્જૈનમાં મહાકાલેશ્વર જ્યોતિર્લિંગમાં કરવામાં આવતી મહાકાલ બાબાની ભસ્મ આરતી ખૂબ જ ખાસ માનવામાં આવે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે મહાકાલના દરબારમાં નિષ્ઠાપૂર્વક પ્રાર્થના કરવાથી સમય, ગ્રહોના પ્રભાવ અને અકાળ મૃત્યુની શક્યતા સરળતાથી દૂર થાય છે.
જેમની કુંડળીમાં રાહુ અને કેતુનો અશુભ પ્રભાવ હોય છે તેઓ પણ આ દરબારમાં દર્શન કરીને શાંતિ મેળવે છે. એવું પણ કહેવાય છે કે ભક્ત મહાકાલ નગરીમાં પ્રવેશતાની સાથે જ સમયનો પ્રભાવ ઓછો થવા લાગે છે. વધુમાં, વ્યક્તિના કર્મનું બંધન ધીમે ધીમે છૂટું પડે છે, અને મન સંપૂર્ણપણે શાંત થઈ જાય છે. આ જ કારણ છે કે લાખો શિવભક્તો અહીં આવે છે અને શાંતિ અનુભવે છે.
દિવસમાં કેટલી વાર આરતી કરવામાં આવે છે?
જો તમે ફક્ત રીલ્સ અથવા ચિત્રોમાં ભસ્મ આરતી જોઈ હોય, તો તેનો અનુભવ એક વાર કરવો જરૂરી છે. ભસ્મ આરતીના દિવ્ય વાતાવરણ અને અસીમ ઉર્જાને શબ્દોમાં વર્ણવવું મુશ્કેલ છે. અહીં દિવસભર છ મહાકાલ આરતીઓ કરવામાં આવે છે, પરંતુ તેમાંથી સૌથી ખાસ અને પ્રખ્યાત ભસ્મ આરતી છે. આ આરતી બ્રહ્મમુહૂર્ત દરમિયાન થાય છે, જે તેને વધુ ખાસ બનાવે છે. આ આરતી દરમિયાન, ભગવાન શિવના સ્વરૂપ મહાકાલને ખાસ શણગારવામાં આવે છે. આ પહેલાં, તેમને ભસ્મ અર્પણ કરવામાં આવે છે. એવું પણ માનવામાં આવે છે કે મહાકાલના દર્શન કર્યા પછી, વ્યક્તિએ જુના મહાકાલના દર્શન કરવા જોઈએ.
ભસ્મ આરતીના નિયમો
ભસ્મ આરતી માટે કેટલાક નિયમો છે જે તેના વિના અશક્ય છે. સવારે ભગવાન વીરભદ્રની પરવાનગી મેળવ્યા પછી જ મહાકાલ દરબારના દરવાજા ખોલવામાં આવે છે. આ પરવાનગી મળ્યા પછી, મંદિરના ગર્ભગૃહમાં હાજર તમામ દેવતાઓની પૂજા કરવામાં આવે છે, ત્યારબાદ મહાકાલની ભસ્મ આરતી કરવામાં આવે છે. આ આરતીમાં વપરાતી ભસ્મ મહાનિર્વાણી અખાડામાંથી આવે છે. ભસ્મ આરતી દરમિયાન, જ્યારે મહાકાલને ભસ્મ ચઢાવવામાં આવે છે, ત્યારે સ્ત્રીઓને તેમના દર્શન કરવાની મનાઈ છે. જ્યારે મહાકાલને ભસ્મમાં સ્નાન કરાવવામાં આવે છે, ત્યારે તેમનું નિરાકાર સ્વરૂપ પ્રગટ થાય છે. એવું પણ માનવામાં આવે છે કે કાલ ભૈરવની મુલાકાત વિના મહાકાલની મુલાકાત અધૂરી છે. તેથી, ઉજ્જૈનની મુલાકાત લેવી અને કાલ ભૈરવના દર્શન કરવા પણ જરૂરી છે.