દિવાળીમાં મહાનિષાનું વિશેષ મહત્ત્વ, તંત્ર સાધકો માટે આ દિવસ અત્યંત ખાસ
સનાતની પરંપરામાં દિવાળીને ત્રીજી મહાનિષા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, જે તંત્ર સાધકો માટે વિશેષ મહત્ત્વ ધરાવે છે.
સનાતની પરંપરામાં દિવાળીને ત્રીજી મહાનિષા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, જે તંત્ર સાધકો માટે વિશેષ મહત્ત્વ ધરાવે છે. આ વર્ષે, 31મી ઓક્ટોબરે આવતી અમાવસ્યા પર, તંત્ર સાધકોને સાધના માટે 26 કલાક 24 મિનિટનો સમય મળશે. કાલરાત્રી તરીકે ઓળખાતી આ મહાનિષાનો સમય સિદ્ધિ પ્રાપ્ત કરવા માટે ખૂબ જ યોગ્ય માનવામાં આવે છે. દિવાળીના દિવસે સૂર્યાસ્તથી મધ્યરાત્રિ સુધીનો સમય સાધના માટે સૌથી અસરકારક છે.
મહાનિષાનું મહત્ત્વ
સનાતની શાસ્ત્રોમાં ઉલ્લેખિત ત્રણ મુખ્ય મહાનિષોમાંની એક દિવાળી છે. પ્રથમ મહાનિષ મહાશિવરાત્રી છે, જે ભગવાન શિવની ઉપાસના માટે પ્રસિદ્ધ છે. બીજી મહાનિષા મોહરાત્રી, જે જન્માષ્ટમી તરીકે ઉજવવામાં આવે છે અને ભગવાન શ્રી કૃષ્ણના જન્મનો તહેવાર છે. દિવાળીને ત્રીજી મહાનિષા કહેવામાં આવે છે, જેમાં તંત્ર સાધકોને સાધના કરવાની વિશેષ તક મળે છે. આ મહાનિષા દરમિયાન પ્રાપ્ત થયેલી સિદ્ધિઓનો ઉપયોગ લોકકલ્યાણ માટે કરવામાં આવે છે, જેના કારણે ભક્તો ન માત્ર આધ્યાત્મિક રીતે પ્રગતિ કરે છે પરંતુ સમાજના હિતમાં પણ કાર્ય કરે છે.
તંત્ર સાધકો માટે ખાસ સમય
આ વર્ષે દિવાળીના દિવસે અમાવસ્યા બપોરે 3.52 કલાકે શરૂ થશે અને બીજા દિવસ સુધી ચાલશે. સૂર્યાસ્તથી મધ્યરાત્રિ સુધીનો સમય સાધકો માટે ખાસ અસરકારક કહેવાય છે. આ સમય દરમિયાન સાધના કરવાથી વ્યક્તિ સિદ્ધિ પ્રાપ્ત કરે છે અને આધ્યાત્મિક શક્તિ વધે છે. દિવાળીની રાત્રે જાગરણનું વિશેષ મહત્વ હોય છે જેમ કે મોહરાત્રી, શિવરાત્રી, હોલિકા દહન અને શરદ પૂર્ણિમા, જ્યાં ભક્તો આખી રાત જાગરણ કરીને સાધના કરે છે.
અભિજીત મુહૂર્તનો અભાવ
આ વખતે લક્ષ્મી-ગણેશની પૂજા માટે શુભ માનવામાં આવતી દિવાળી પર અભિજીત મુહૂર્ત નહીં મળે. 31મી ઓક્ટોબરે બપોરે 03:52 કલાકે અમાવસ્યા આવવાના કારણે, અભિજીત મુહૂર્તનો સમય (દિવસમાં 11:53 થી 12:34 સુધી) ચતુર્દશી તિથિ પર રહેશે. જો કે, લક્ષ્મી-ગણેશની પૂજા માટે અન્ય શુભ સમય અનુસરી શકાય છે.
દિવાળી પર વિશેષ પૂજા પદ્ધતિ
દિવાળીની સાંજે સૌથી પહેલા ઘરની અંદર દીવો પ્રગટાવો. આ પછી, એક દીવો લઈને ઘરના મુખ્ય દ્વાર પર ઊભા રહો અને તેને આકાશ તરફ કરો. એવું માનવામાં આવે છે કે આ દીવો પૃથ્વી પર હાજર પૂર્વજોને માર્ગ બતાવે છે, જેના કારણે તેઓ ખુશ થઈને પોતાની દુનિયા તરફ જાય છે. આ પછી જ ઘરની બહાર અને મંદિરોમાં દીવા પ્રગટાવવાનો નિયમ છે. આ પ્રક્રિયાને પિતૃ તર્પણ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, જે પરિવારમાં સમૃદ્ધિ અને સુખ અને શાંતિ લાવવામાં મદદરૂપ માનવામાં આવે છે.
