RELIGION/ મૃત વ્યક્તિના કપડા અને ઘરેણા પહેરવા જોઈએ કે નહીં? જાણો શું કહે છે ગરૂડ પૂરાણ
છેલ્લું અપડેટ : 06 Jul 2026
આપણા સનાતન ધર્મમાં જીવન અને મૃત્યુને લઈને કેટલાય કડક નિયમો અને પરંપરાઓ બતાવવામાં આવી છે. Garuda Purana (ગરુડ પુરાણ) માં આ અંગે વિગતવાર માહિતી મળે છે. અવારનવાર લોકો પોતાના કોઈ સ્વજનના અવસાન પછી તેમની યાદમાં અથવા તો વસ્તુ કિંમતી હોવાના કારણે તેમના કપડાં અને દાગીના (jewelry) પોતાની પાસે રાખી લે છે અને તેનો ઉપયોગ કરવા લાગે છે. પરંતુ શાસ્ત્રો અનુસાર આવું કરવું બિલકુલ યોગ્ય માનવામાં આવતું નથી.
મૃત વ્યક્તિની વસ્તુઓનો ઉપયોગ ન કરવા પાછળ ધાર્મિક અને વ્યવહારિક (practical) બંને પ્રકારના મોટા કારણો છુપાયેલા છે. ચાલો જાણીએ આ પાછળનું રહસ્ય:
આત્માનો મોહ અને એનર્જી (Soul's Attachment & Energy)
ગરુડ પુરાણ અનુસાર, મૃત્યુ પછી પણ આત્માનો પોતાની મનપસંદ વસ્તુઓ પ્રત્યેનો મોહ જલ્દી ભંગ થતો નથી. મનુષ્યને પોતાના કપડાં અને ઘરેણાં સાથે ખૂબ જ લગાવ હોય છે.
જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ સંસાર છોડીને ચાલી જાય છે, ત્યારે તેનો આત્મા થોડા સમય સુધી પોતાના પરિવાર અને પોતાની વસ્તુઓની આસપાસ જ ભ્રમણ કરે છે.
જો કોઈ જીવિત વ્યક્તિ તે કપડાં પહેરે છે, તો મૃતકની આત્મા તેની તરફ આકર્ષિત થવા લાગે છે. આનાથી આત્માને મુક્તિ મેળવવામાં obstruction (બાધા) ઊભી થાય છે અને તે મોહના બંધનમાં બંધાયેલી રહે છે.
નેગેટિવિટીની અસર (Impact of Negative Energy)
દરેક વ્યક્તિના શરીરની પોતાની એક ખાસ ઉર્જા હોય છે. જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ લાંબી બીમારીથી પીડાય છે કે મૃત્યુ પામે છે, ત્યારે તેની આસપાસ નકારાત્મક ઉર્જા (negative energy) વધી જાય છે.
મૃત વ્યક્તિના પહેરેલા કપડાંમાં આ નકારાત્મક ઉર્જા સમાઈ જાય છે.
જો તમે તે કપડાં ફરીથી પહેરો છો, તો તે એનર્જી તમારા શરીરમાં પ્રવેશી શકે છે. જેના કારણે વ્યક્તિને માનસિક તણાવ (mental stress), અજીબોગરીબ સપના અને સ્વભાવમાં ચિડચિડાપણું આવી શકે છે. તેથી માનસિક શાંતિ માટે આ વસ્તુઓથી દૂર રહેવું જોઈએ.
દાગીના માટે શું છે નિયમ? (Rules for Gold & Jewelry)
કપડાંની સરખામણીમાં સોના-ચાંદીના દાગીના લાંબા સમય સુધી ચાલે છે, તેથી લોકો તેને તિજોરીમાં રાખી લે છે. ગરુડ પુરાણ પ્રમાણે, દાગીનામાં પણ મૃતકની ઉર્જા અને યાદો વસેલી હોય છે.
જો તમે તે ઘરેણાં સીધા જ પહેરી લો છો, તો તે તમને માનસિક રીતે કમજોર કરી શકે છે.
The Solution: જો કે, દાગીના માટે એક ઉપાય (remedy) બતાવવામાં આવ્યો છે. તમે તે દાગીનાને ઓગાળીને (melt) નવો આકાર આપી શકો છો અથવા તેને વેચીને નવી વસ્તુ ખરીદી શકો છો. આવું કરવાથી તેની જૂની ઉર્જા નષ્ટ થઈ જાય છે.
યાદોનું ભારેપણું (Emotional Burden)
જ્યારે આપણે મૃત પ્રિયજનની વસ્તુઓને વારંવાર જોઈએ કે પહેરીએ છીએ, ત્યારે આપણું મન ઉદાસ રહેવા લાગે છે. આપણે જૂની યાદોના ભંવરમાં ફસાઈ જઈએ છીએ, જે આપણને જીવનમાં આગળ વધતા રોકે છે. ગરુડ પુરાણ આપણને શીખવે છે કે જે ચાલ્યું ગયું છે તેને સન્માનપૂર્વક વિદાય આપવી જોઈએ.
વસ્તુઓનો સાચો નિકાલ કેવી રીતે કરવો? (Proper Disposal of Belongings)
ગરુડ પુરાણ મુજબ, મૃત વ્યક્તિની વસ્તુઓનો યોગ્ય નિકાલ કરવો જરૂરી છે: મૃતકના કપડાંને કોઈ જરૂરિયાતમંદ વ્યક્તિને દાન (donate) કરી દેવા જોઈએ. દાન કરવાથી તે આત્માને શાંતિ મળે છે અને પુણ્ય પ્રાપ્ત થાય છે.
જો કપડાં ખૂબ જ જૂના કે ખરાબ સ્થિતિમાં હોય, તો તેને પવિત્ર નદીમાં પ્રવાહિત કરવા જોઈએ અથવા જમીનમાં દાટી દેવા જોઈએ. આવું કરવાથી ઘરમાં સુખ-શાંતિ જળવાઈ રહે છે.
